Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết, liên quan đến Luật Cạnh tranh, dự thảo lần đầu tiên luật hóa việc cấm các hành vi thao túng giao diện người dùng trên ứng dụng/nền tảng số (dark patterns) như: hiển thị thông tin sai lệch tạo cảm giác khan hiếm giả tạo, làm ẩn/mờ lựa chọn, gây khó khăn cho việc hủy đăng ký dịch vụ, hoặc lạm dụng quyền phân phối…
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, đại biểu (ĐB) Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM nhất trí cao với việc bổ sung các quy định về dữ liệu người dùng, hiệu ứng mạng, nền tảng số và hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường điện tử. ĐB cũng đề nghị bổ sung yêu cầu đánh giá tác động hạn chế cạnh tranh kết hợp xem xét các lý do khách quan, hợp lý (như bảo đảm an toàn hệ thống, bảo mật dữ liệu và tuân thủ pháp luật)…
Liên quan đến sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, ĐB Võ Hoàng Ngân đề nghị thận trọng khi dự kiến bãi bỏ toàn bộ Chương VII của Luật Thương mại hiện hành để áp dụng thống nhất theo Bộ luật Dân sự. ĐB dẫn chứng, Luật Thương mại hiện hành khống chế mức phạt tối đa không quá 8% giá trị nghĩa vụ bị vi phạm, trong khi Bộ luật Dân sự để các bên tự thỏa thuận.
“Việc bỏ trần 8% sẽ làm tăng nguy cơ rủi ro cho các doanh nghiệp nhỏ và yếu thế khi tham gia đàm phán, giao kết hợp đồng với các doanh nghiệp lớn”, ĐB Võ Hoàng Ngân nhận xét.
Minh chứng khác là thời hạn khiếu nại, theo ĐB Võ Hoàng Ngân, hoạt động giao nhận, vận chuyển và đưa hàng hóa vào sản xuất kinh doanh diễn ra rất nhanh. Việc chỉ áp dụng thời hiệu khởi kiện của Bộ luật Dân sự sẽ không thay thế được vai trò, chức năng đặc thù của thời hạn khiếu nại… Trước mắt, ĐB đề nghị giữ lại Điều 301 và Điều 318 Luật Thương mại hiện hành, đồng thời rà soát kỹ các điều khoản khác để bảo đảm không gây xáo trộn hoạt động thương mại bình thường.
Liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng, ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) nhấn mạnh: “Bảo vệ người tiêu dùng phải được đánh giá bằng những tiêu chí cụ thể, khi quyền lợi bị xâm phạm, người dân có biết mình đang giao dịch với ai, có được lắng nghe và lấy lại được quyền lợi hay không”.
Đặc biệt quan tâm đến bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số, ĐB Nguyễn Vũ Trung đề xuất quy định, “quy trình từ chối hoặc rút lại sự đồng ý chia sẻ dữ liệu cá nhân phải thuận tiện và dễ dàng như lúc bấm đồng ý”. ĐB cũng kiến nghị xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số (sàn thương mại điện tử). Theo đó, người tiêu dùng mua hàng qua sàn cần biết rõ đang giao dịch với pháp nhân hay cá nhân; sản phẩm hiển thị hàng đầu là do xếp hạng chất lượng thực tế hay do trả tiền quảng cáo; các đánh giá/bình luận có đáng tin hay không…
Dù không mặc định nền tảng phải chịu thay mọi trách nhiệm của người bán, nhưng nếu nền tảng trực tiếp quảng bá, xếp hạng, thu tiền hoặc kiểm soát giao dịch thì trách nhiệm phải tương xứng với vai trò và mức độ kiểm soát, không thể vừa tham gia định đoạt mua hàng vừa đứng ngoài khi người tiêu dùng bị thiệt hại.
Góp ý về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cạnh tranh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu lưu ý với đề xuất quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính lên tới 5 năm.
Theo ĐB, quy định này vừa mâu thuẫn với mức thời hiệu tối đa 3 năm trong Luật Xử lý vi phạm hành chính, vừa đi ngược lại nguyên tắc xử lý vi phạm phải kịp thời để ngăn ngừa tái phạm. ĐB Phan Chí Hiếu đề nghị rà soát và dẫn chiếu trực tiếp sang Luật Xử lý vi phạm hành chính để bảo đảm sự thống nhất.
