Tại hội nghị, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC cho biết, TPHCM luôn coi trọng đối thoại với doanh nghiệp để kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện ổn định sản xuất - kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Dù các tổ chức tín dụng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và lãi suất nhưng thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc về điều kiện vay vốn, tài sản bảo đảm, hồ sơ tín dụng, cơ chế hỗ trợ lãi suất và các quy định liên quan đến cấp tín dụng.
Tại hội nghị, các doanh nghiệp khởi nghiệp và xuất khẩu nêu ra nhiều khó khăn như về tiếp cận vốn, lãi suất vay còn ở mức cao, mặc dù các ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình tín dụng với quy mô lớn.
Đại diện Công ty Cổ phần Hasa Bio Foods (TPHCM) cho biết, doanh nghiệp thành lập từ tháng 5-2025, liên kết với nông hộ sản xuất lúa hữu cơ để chế biến các sản phẩm như bún, phở, bánh tráng. Khoảng 70% sản lượng được xuất khẩu, 30% tiêu thụ trong nước. Doanh thu năm 2025 đạt gần 2 triệu USD và dự kiến tăng gấp đôi trong năm 2026 khi doanh nghiệp mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, do chưa đáp ứng yêu cầu về "lịch sử hoạt động".
Ông Nguyễn Văn Hùng, đại diện Công ty CP Hasa Bio Foods phản ánh, ngân hàng yêu cầu báo cáo tài chính 3 năm, nhưng Hasa Bio Foods mới chỉ có báo cáo năm 2025 với khoảng nửa năm hoạt động. Mặc dù doanh hoạt động có lãi và dự kiến tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026, nhưng vẫn phải vay vốn lưu động ngắn hạn với lãi suất tương đối cao. "Chúng tôi mong muốn được tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp xanh”, ông Nguyễn Văn Hùng nêu ý kiến.
Ông Phạm Đông Huy, Giám đốc Công ty TNHH Sa Kê Toàn Cầu cũng cho biết, sau 14 năm phát triển dự án cây sa kê, doanh nghiệp đã xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Đức... Tuy nhiên, do thiếu tài sản bảo đảm, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay ngân hàng nên chưa thể đầu tư thêm máy móc, thiết bị để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Ông Huy kiến nghị có cơ chế giúp doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận vốn khi chưa có tài sản thế chấp nhưng đã có hợp đồng với đối tác.
Giải đáp thắc mắc của doanh nghiệp, ông Văn Công Bình, Giám đốc khối Phát triển bền vững Ngân hàng HDBank cho biết, việc chưa có đủ 3 năm báo cáo tài chính không đồng nghĩa với việc không thể vay vốn. Ngân hàng ưu tiên đánh giá hiệu quả phương án kinh doanh, đầu ra sản phẩm, các hợp đồng đã ký, uy tín đối tác, dòng tiền dự kiến, năng lực quản trị và tỷ lệ vốn tự có của doanh nghiệp.
Về tài sản bảo đảm, ông Bình cho biết, đây vẫn là một tiêu chí trong cấp tín dụng nhưng không còn là yếu tố duy nhất. Ngân hàng có thể xem xét tài sản hình thành từ vốn vay hoặc các khoản phải thu từ hợp đồng. Đặc biệt, với mô hình tài trợ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp là nhà cung cấp cho các tập đoàn, doanh nghiệp lớn có năng lực tài chính tốt có thể được cấp tín dụng dựa trên uy tín của doanh nghiệp đầu chuỗi, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp. “Doanh nghiệp có năng lực sản xuất, đầu ra ổn định và dòng tiền minh bạch vẫn có cơ hội tiếp cận vốn mà không cần tài sản thế chấp”, đại diện HDBank trả lời.
Các ngân hàng khác cũng cho biết, tín dụng xanh sẽ ngày càng được ưu tiên. Doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững sẽ có lợi thế hơn khi tiếp cận vốn. Trong bối cảnh hiện nay, khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả phương án kinh doanh và uy tín trong chuỗi cung ứng đang trở thành những tiêu chí quan trọng hơn so với việc chỉ dựa vào tài sản bảo đảm.
Về phía cơ quan quản lý, bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 cho biết, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, NHNN Chi nhánh Khu vực 2 yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động tiếp cận doanh nghiệp, thiết lập các điểm tư vấn tại phường, xã, đặc khu và giới thiệu các giải pháp tài chính phù hợp.
NHNN Chi nhánh Khu vực 2 cũng sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai cơ chế phản hồi nhanh, tiếp nhận và xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong tiếp cận vốn, qua đó tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 Trần Thị Ngọc Liên cho biết, ngành ngân hàng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tiền tệ, tín dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn.
Đó là gói tín dụng 185.000 tỷ đồng cho lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản với lãi suất thấp hơn 1-2%/năm so với thông thường. Gói 145.000 tỷ đồng cho việc đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Gói 500.000 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số với lãi suất ưu đãi thấp hơn 1-1,5%/năm...
TPHCM cũng đang triển khai chương trình bình ổn thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lương thực, thực phẩm thiết yếu tiếp cận vốn ưu đãi.
