Nhân giống ốc bươu
Anh Trí kể, năm 2019, anh khởi nghiệp từ 2 khu đất vườn cha mẹ để lại. Ban đầu, anh đi nhặt ốc bươu đen tự nhiên ở sông, suối, ruộng đồng về thả nuôi, gây nguồn giống.
Qua quá trình tìm tòi, anh nảy ra ý tưởng lai tạo ốc bươu đen từ ốc Thái và ốc bản địa miền Trung. Anh mua ốc Thái làm con giống mẹ, kết hợp với ốc bươu bản địa làm con bố, tạo nguồn giống mới. “Khi nuôi ốc, tôi nghĩ loài nào cũng cần được lai tạo để tạo ra thế hệ kế cận có sức đề kháng tốt hơn. Tôi thử áp dụng cách này với ốc bươu, hy vọng tạo ra giống ốc sinh trưởng khỏe, ít bệnh tật”, lời anh Trí.
Sau đó, anh mở rộng diện tích nuôi đại trà. Tuy nhiên, quá trình khởi nghiệp không ít lần thất bại. Năm 2022, nguồn thức ăn có vấn đề khiến ốc bị bệnh, chết hàng loạt. “Năm đó, tôi thiệt hại 4 tấn ốc, mất gần 500 triệu đồng. Đó là cú sốc sau 3 năm làm nghề”, anh Trí nhớ lại.
Không bỏ cuộc, anh Trí tiếp tục tìm nguyên nhân và nhận ra thức ăn có thể chứa hàm lượng thuốc hóa học, ảnh hưởng đến sức khỏe ốc. Từ đó, anh chuyển sang sử dụng thảo dược tự nhiên sẵn có và không sử dụng thuốc hóa học trong quá trình nuôi.
Từ khi chuyển sang thức ăn dược liệu, ốc sinh trưởng tốt, ít bệnh, tỷ lệ chết giảm, trọng lượng tăng nhanh và sản lượng cải thiện rõ rệt. So với cách nuôi truyền thống, sản lượng ốc tăng gấp đôi, thậm chí gấp 3. “Trước đây, phải 30-40 con ốc thương phẩm mới được 1kg, nay chỉ khoảng 15 con đã đạt trọng lượng này. Ốc ít bệnh, thịt thơm ngon, giòn, môi trường nuôi cũng sạch sẽ hơn”, anh Trí dẫn chứng.
Mở rộng mô hình sinh thái xanh, an toàn
Thành công với nuôi ốc bươu bằng thảo dược, anh Trí có nguồn thu ổn định. Mỗi năm, 2 cơ sở cung ứng 5-6 tấn ốc thương phẩm, thu 600-700 triệu đồng và khoảng 300.000 con giống, thu thêm 300 triệu đồng. Tổng doanh thu gần 1 tỷ đồng, lợi nhuận 500-600 triệu đồng.
Thức ăn cho ốc chủ yếu là các loại thảo dược sẵn có ở miền Trung như đinh lăng, ngải cứu, cây rọ heo, hoa đu đủ đực, bèo, nhãn lồng… Anh Trí luân phiên thay đổi thực đơn thảo dược, kết hợp lá sắn, bèo khô để chủ động nguồn thức ăn, giảm chi phí xuống còn khoảng 200.000 đồng/ngày.
Theo anh Trí, nuôi ốc cần bảo đảm nguồn nước tuần hoàn liên tục và thức ăn sạch, không nhiễm thuốc hóa học. Ao nuôi có đáy bùn, thường được xử lý bằng vôi thủy sản giàu canxi, khoáng. “Ốc bươu nuôi bằng thảo dược tôi thấy rất phù hợp với nông dân miền Trung. Loài này sống sâu dưới đáy ao hồ nên có thể giảm thiệt hại khi xảy ra mưa lũ”, anh Trí chia sẻ.
Hiện, anh Trí liên kết với 15 hộ dân, chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp con giống và kết nối các hộ trồng dược liệu để chủ động nguồn thức ăn. Sản phẩm ốc bươu của anh đã đạt OCOP 3 sao, được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành miền Trung – Tây Nguyên và TPHCM.
“Thời gian tới, tôi tiếp tục mở rộng mô hình theo hướng nông nghiệp sinh thái xanh, sản xuất hữu cơ, an toàn, xây dựng thương hiệu, nâng hạng OCOP, truy xuất nguồn gốc để đưa sản phẩm lên các nền tảng số”, anh Trí kỳ vọng.
Từ mô hình nuôi ốc bươu bằng thảo dược, anh Trí nhiều lần được các cấp, ngành khen thưởng trở thành nông dân xuất sắc tỉnh Gia Lai trong 5 năm liền (2022-2026). Mới đây, mô hình của anh cũng đạt giải nhì cuộc thi “Nông dân khởi nghiệp sáng tạo” tỉnh Gia Lai năm 2026.