* PHÓNG VIÊN: Trải qua 50 năm phát triển, những giá trị riêng nào tạo dấu ấn của Trường Đại học Sư phạm TPHCM và được các thế hệ thầy, trò gìn giữ đến hôm nay?
- GS-TS HUỲNH VĂN SƠN: Dấu ấn lớn nhất là đóng góp bền bỉ cho sự hình thành, phát triển đội ngũ nhà giáo. Từ năm 1976, trong điều kiện còn nhiều khó khăn, trường đã cùng ngành giáo dục đáp ứng nhu cầu giáo viên của TPHCM, các tỉnh phía Nam và từng bước mở rộng đóng góp trên cả nước.
Nhiều cựu sinh viên, dù công tác ở đâu, vẫn mang theo tinh thần trách nhiệm với người học. Những giá trị làm nên truyền thống của trường là nền tảng chuyên môn, năng lực nghề nghiệp, lòng yêu thương con người và ý thức tự học. Người thầy cần biết dạy đúng, dạy hay, tôn trọng sự khác biệt và tạo cơ hội phát triển cho từng học sinh. Kỷ niệm 50 năm thành lập cũng là dịp nhìn nhận những yêu cầu mới, xác định trách nhiệm của trường đối với chất lượng giáo dục trong tương lai.
* Trước những yêu cầu đổi mới chung của ngành giáo dục, công tác đào tạo giáo viên cần thay đổi như thế nào để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và giúp sinh viên vững vàng khi bước vào nghề?
- Giáo viên hiện nay cần biết thiết kế hoạt động, tổ chức trải nghiệm, đánh giá sự tiến bộ của học sinh, thực hiện giáo dục hòa nhập và phối hợp với gia đình, cộng đồng. Năng lực số, ngoại ngữ và khả năng ứng phó với các tình huống tâm lý, xã hội trong trường học cũng ngày càng cần thiết. Những yêu cầu này đòi hỏi công tác đào tạo giáo viên phải đổi mới cả nội dung lẫn phương thức đào tạo.
Chương trình đào tạo cần được rà soát từ chuẩn đầu ra đến phương thức đánh giá, bảo đảm sinh viên có thể vận dụng kiến thức vào thực tiễn nghề nghiệp. Trường định hướng tăng cường gắn kết với trường phổ thông, chú trọng thực hành, thực tập, học liệu số và rèn luyện năng lực đánh giá học sinh.
Học tốt kiến thức chuyên môn chưa đồng nghĩa với việc có thể đứng lớp vững vàng. Vì vậy, sinh viên cần được rèn luyện qua các tình huống mô phỏng, dạy học thử, quan sát và tiếp nhận phản hồi từ giảng viên, giáo viên hướng dẫn. Qua đó, người học từng bước hình thành năng lực xử lý tình huống thực tế, biết tự điều chỉnh và tự tin bước vào nghề, đồng thời tiếp tục học hỏi từ quá trình giảng dạy.
* Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng hiện diện sâu trong dạy học, điều gì cần được chú trọng trong đào tạo người thầy?
- Công nghệ càng mạnh, năng lực phán đoán sư phạm, tư duy phản biện, hiểu biết tâm lý lứa tuổi, đạo đức nghề nghiệp và khả năng kết nối với học sinh càng quan trọng. Sinh viên cần được hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm: xác định mục tiêu, kiểm chứng nguồn, đối chiếu với chương trình, điều chỉnh theo người học và đánh giá tác động. Các nhiệm vụ học tập phải đòi hỏi sinh viên giải thích vì sao chọn phương pháp, đâu là phần AI hỗ trợ và đâu là quyết định chuyên môn của mình. Trường tiếp tục tích hợp năng lực số, AI vào đào tạo, bồi dưỡng giảng viên, chú ý bảo vệ dữ liệu cá nhân. Điểm tựa cuối cùng vẫn là người thầy, với tri thức, sự quan sát và thấu cảm để lựa chọn điều có ích lâu dài cho học trò.
* Bước vào chặng đường phát triển mới sau 50 năm, Trường Đại học Sư phạm TPHCM hướng đến điều gì?
- Đó là chất lượng thực chất của người học sau tốt nghiệp. Sinh viên hành nghề đến đâu, thích ứng thế nào, có tiếp tục phát triển chuyên môn và tạo ảnh hưởng tích cực cho học sinh hay không? Những câu hỏi ấy cần được trả lời bằng minh chứng, phản hồi từ thực tiễn. Trường hướng đến khẳng định vai trò đào tạo giáo viên chất lượng cao, có năng lực học thuật và uy tín trong khu vực. Giá trị của một đại học sư phạm cuối cùng được thể hiện qua chất lượng những người thầy mà trường góp phần đào tạo.
Trường Đại học Sư phạm TPHCM được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba (1986), hạng nhất (1996, 2026) và Huân chương Độc lập hạng ba (2007). Đến nay, Trường Đại học Sư phạm TPHCM đã đào tạo hơn 65.000 sinh viên tốt nghiệp, gần 1.000 học viên sau đại học; đào tạo lại, bồi dưỡng gần 34.000 giáo viên. Trường đã phối hợp tổ chức gần 5.000 khóa bồi dưỡng cho hơn 250.000 lượt học viên.
