Hội thảo do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, phối hợp cùng Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI), Tạp chí Một thế giới phối hợp tổ chức.
Hội thảo quy tụ khoảng 450 đại biểu và 30 diễn giả quốc tế, cùng sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia giáo dục, nhà quản lý, giảng viên, nhà nghiên cứu, đại diện các tổ chức học thuật và sinh viên. Đây là dịp để cộng đồng học thuật trong nước và quốc tế trao đổi những xu hướng mới, nhận diện thách thức và tìm kiếm giải pháp thúc đẩy giáo dục đại học mở, công bằng và bao trùm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tại hội thảo, GS-TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, giáo dục đại học trong tương lai cần vượt ra ngoài mục tiêu số hóa và ứng dụng công nghệ, hướng tới một môi trường học tập công bằng, bao trùm, tăng cường hợp tác và lấy con người làm trung tâm.
“Công nghệ có thể giúp vượt qua nhiều rào cản, nhưng không tự động bảo đảm sự công bằng trong giáo dục. Việc phát triển tài nguyên giáo dục mở cần đi cùng với các điều kiện để người học sử dụng hiệu quả học liệu, hình thành tư duy phản biện, phát huy khả năng sáng tạo và đóng góp cho xã hội, thay vì tạo thêm những khoảng cách mới”, GS-TS Hoàng Anh Tuấn nêu.
Phát biểu tại hội thảo OpenAP 2026, PGS-TS Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, nhấn mạnh, trong bối cảnh tri thức và công nghệ lan tỏa với tốc độ chưa từng có, xã hội vẫn phải đối mặt với những thách thức như khoảng cách giàu nghèo, bất bình đẳng trong tiếp cận tri thức và nguy cơ gia tăng “đứt gãy số” trong giáo dục. Theo ông, “tương lai mở” không đơn thuần là một khẩu hiệu hay xu hướng học thuật, mà là cam kết mang tính chiến lược về một nền giáo dục không rào cản. Trong đó, tài nguyên tri thức được chia sẻ tự do, các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và giáo dục số được ứng dụng nhằm thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức, thay vì làm sâu sắc thêm sự khác biệt giữa các nhóm người học.
PGS-TS Huỳnh Thành Đạt cho rằng, một nền giáo dục đại học chỉ thực sự mở khi bảo đảm được tính công bằng và bao trùm. Điều này đòi hỏi mọi cá nhân, không phân biệt hoàn cảnh kinh tế, giới tính hay địa lý, đều có cơ hội phù hợp để tiếp cận và thành công ở bậc đại học; đồng thời xây dựng môi trường học thuật tôn trọng sự đa dạng, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Đặt vấn đề từ thực tiễn Việt Nam, PGS-TS Huỳnh Thành Đạt đề cập đến khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên học thuật chất lượng của sinh viên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; nguy cơ chi phí giáo dục trở thành gánh nặng đối với người học và yêu cầu ứng dụng công nghệ số gắn với tính nhân văn, bảo đảm cơ hội cho các nhóm yếu thế. Giải quyết những vấn đề này cần có sự phối hợp giữa Nhà nước, các cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.
“Giáo dục không chỉ là con đường truyền thụ tri thức mà còn là công cụ quan trọng để kiến tạo một xã hội công bằng, nhân văn và thịnh vượng”, PGS-TS Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh.
Phân tích về bối cảnh hiện nay, TS Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cũng cho biết, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và AI mở ra cơ hội chưa từng có nhưng cũng là thách thức về khoảng cách số, bất bình đẳng trong tiếp cận tri thức, chất lượng thông tin, cùng các vấn đề về đạo đức, bản quyền và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ. Do đó, cần bảo đảm mọi người có cơ hội sử dụng, sáng tạo và đóng góp tri thức cho cộng đồng...
