Khi NXB Giáo dục độc quyền xuất bản sách - Tha hồ “chém trước tâu sau”

“Ăn theo” sự tăng giá 10% của sách giáo khoa (SGK), 91 nhãn sách bổ trợ, sách bài tập… cũng đồng loạt tăng giá từ 15% - 20%. Giá sách tăng đã khiến phụ huynh than trời!

"Tôi đến nhiều nhà sách tìm mua sách giá cũ cho rẻ hơn mà chỗ nào cũng bán giá mới”. Cô Mai Hoa, quận 1 TPHCM, thất vọng về hành trình “lùng” sách cũ. Ở cửa hàng của Công ty Sách – Thiết bị trường học, nhân viên bán nói hết sách giá cũ, phải đợi vài ngày nữa.

Các nhà sách Quỳnh Mai, Nguyễn Thị Minh Khai, Thanh Niên kêu: “Giờ làm gì có giá cũ, sách toàn giá mới”. Trong cơn “bão giá”, việc tăng giá SGK lúc này như giọt nước tràn ly, làm tăng gánh nặng của các bậc cha mẹ. Và những người chịu ảnh hưởng nhiều nhất của đợt tăng giá này chính là những học sinh nghèo. Giá sách tăng đồng nghĩa với việc tăng chi phí học tập.

Cô Bùi Thị Mười, một tiểu thương tại chợ Hòa Hưng (quận 10), đang chọn mua SGK lớp 8 cho con tại nhà sách Nguyễn Văn Cừ than: “Một bộ sách lớp 8 lên đến 105.500 đồng, đắt quá! Tôi bán cá cả ngày ngoài chợ, tiền lời cũng chưa đủ tiền mua một bộ SGK”.

Tuy nhiên, có nhiều nhà sách không bán lẻ từng cuốn mà bán thành bộ càng làm khó thêm cho PHHS nghèo. Chính vì vậy, sức mua SGK ở thời điểm năm nay thấp hơn so với những năm trước. “Mỗi ngày chỉ lác đác vài phụ huynh đến mua SGK. Nhiều phụ huynh đang khấp khởi hy vọng chờ xem giá sách có giảm mới mua cho con em”, một nhân viên nhà sách Nguyễn Thị Minh Khai cho biết.

Nhưng, PHHS càng sốc hơn khi “ăn theo” sự tăng giá của SGK, 92 nhãn sách bổ trợ, sách bài tập … cũng đồng loạt tăng giá từ 15% - 20% với lý do “vật giá tăng, xăng dầu tăng”. Quang Minh, HS THPT Nguyễn Công Trứ bức xúc: “Giá tăng mà chất lượng không tăng. Các quyển SGK đều in bằng loại giấy vàng thô, khi nhìn vào thật không muốn học”.

Năm học 2008-2009, NXB Giáo dục dự kiến sẽ xuất bản 90 triệu bản SGK phục vụ cho HS. Theo lý giải của ông Vũ Bá Hòa, Giám đốc NXB Giáo dục phía Nam, do giá giấy in tăng đột biến, NXB Giáo dục đã kiến nghị các ngành chức năng xem xét, thẩm định và đã được chấp thuận cho phép điều chỉnh giá SGK tăng bình quân dưới 10% so với giá bìa đã được giữ ổn định từ 2002 đến 2007.

Cuối tháng 4-2008, NXB Giáo dục mới công bố tăng giá sách. Nhưng thực chất, nhiều quyển sách xuất bản trước đó cũng đã được in giá mới. Như bộ SGK lớp 6 có đến 5 quyển được xuất bản từ tháng 1 đến tháng 4-2008 nhưng đều được niêm yết giá tăng 10% so với năm học trước.

Những quyển sách được lưu chiểu từ năm 2006, 2007 cũng được các nhà sách, đại lý dán giá mới. Chẳng hạn, sách địa lý, mỹ thuật và âm nhạc lớp 8 được lưu chiểu tháng 1-2006 với giá 9.000 đồng giờ đây tăng lên 9.900 đồng; tương tự, sách ngữ văn, hóa học lớp 8 lưu chiểu từ tháng 3-2007 với giá 6.500 và 7.300 đồng cũng được “nâng” lên mức 7.200 và 8.000 đồng; Toán lớp 3 có giá khi xuất bản là 8.500 đồng nay tăng lên 9.300 đồng…

Rõ ràng, mục tiêu tăng giá sách đã định hình từ trước và việc công bố giá sách tăng cũng chỉ đặt PHHS vào “chuyện đã rồi”. Trước phản ứng của dư luận xã hội, NXB Giáo dục cho biết sẽ có cuộc họp bàn với Bộ GD-ĐT để rà soát phương án tăng giá sách và quyết định có tăng hay không (!?). Trong khi phương án này chưa được bàn thảo thì hầu hết các nhà sách đều đã bán SGK theo giá mới.

Giám đốc một nhà in tiết lộ: “Giá giấy in dù có tăng, NXB không lời nhiều nhưng sẽ không có chuyện lỗ”. “Càng độc quyền, càng lãi; càng lãi, giá sách càng cao”. Đó là kết luận của Thanh tra Chính phủ năm 2007 sau khi thanh tra hoạt động của NXB Giáo dục”.

NXB Giáo dục chưa thực thi yêu cầu nghiên cứu giảm giá thành sách của Thanh tra Chính phủ, nay lại tiếp tục tăng giá sách. Còn cơ chế độc quyền xuất bản SGK, HS không chỉ khổ sở vì SGK quá tải (khi 80% những người biên soạn SGK không dạy hoặc không còn dạy phổ thông) mà sẽ còn chóng mặt “cõng” thêm giá sách tăng. 

HỒNG LIÊN - TIÊU HÀ

Từ năm 2002 đến 30-6-2006, NXB Giáo dục đã phát hành số sách kỷ lục với 891 triệu bản. Trong đó, sách giáo dục chiếm phần lớn với 821,8 triệu bản, các loại sách khác chỉ chiếm 69,1 triệu bản. Nhìn vào kết quả tài chính từ năm 2002 đến nay, có thể thấy đây là doanh nghiệp có khoản lãi rất lớn. Doanh thu bình quân của NXB này đạt từ 800 - 900 tỷ đồng/năm. Lợi nhuận trước thuế có năm đạt tới 93,8 tỷ đồng và đạt tổng lợi nhuận 345,8 tỷ đồng kể từ năm 2002 đến tháng 6-2006. Lợi nhuận sau thuế trong giai đoạn này là 236,9 tỷ đồng. PHHS còn phải “cõng” những chi phí hết sức vô lý khác, cụ thể là chi phí chiết khấu giá thành SGK (chi phí phát hành): Chiết khấu bình quân trên cả nước là 24%/giá bìa. Tỷ lệ này cao hơn 4%so với mặt bằng chung của các nước trong khu vực. Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng xóa bỏ cơ chế độc quyền in, phát hành SGK của NXB GD.

(Trích Kết luận thanh tra NXB GD của Thanh tra Chính phủ tháng 4 -2007)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Học sinh Trường Mầm non 4 (quận 3) trong một giờ học trực tiếp

TPHCM đề xuất tăng học phí: Áp lực chồng áp lực

Sở GD-ĐT TPHCM đang tiếp tục lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo tăng học phí đối với các bậc học (mầm non, tiểu học, THCS và THPT) áp dụng từ năm học 2022-2023. Ngay sau khi được công bố, đề xuất học phí mới đã tạo không ít phản ứng trái chiều trong dư luận do mức tăng được xem là chưa phù hợp, tạo ra gánh nặng cho phụ huynh học sinh.

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Giáo dục hội nhập

Chọn trường cho con: Học trường nào không quan trọng bằng đi đường dài

Sáng 18-5, Báo SGGP tổ chức livestream talkshow “Chọn trường nào cho con?” với sự chia sẻ của Thạc sĩ giáo dục Nguyễn Hồ Thụy Anh; Thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc tuyển sinh bậc trung học Trường Quốc tế Á Châu và Thạc sĩ Phan Nhân, giảng viên đại học, cựu du học sinh Hàn Quốc. Các chuyên gia đã phân tích ưu nhược điểm của từng loại hình trường để phụ huynh có thể đưa ra lựa chọn phù hợp cho con.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Tri ân những đóa hoa thầm lặng

Sáng 29-11, Sở GD-ĐT TPHCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ trao tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú lần thứ 15 và Giải thưởng Võ Trường Toản lần thứ 24 năm 2021.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Lễ trao học bổng Nguyễn Văn Hưởng lần thứ 24 năm 2022: Nhận lại để trao đi

Giảng đường y khoa với ước mơ blouse trắng của nhiều bạn trẻ, gửi gắm trong đó là niềm tin của cộng đồng khi các sinh viên hôm nay sẽ trở thành đội ngũ y bác sĩ trong tương lai. Nhưng giấc mơ blouse trắng không dễ dàng, hành trình 6 năm, cần những cái chạm tay cụ thể, để chắp cánh cho những tài năng trẻ trên con đường trở thành người thầy thuốc của nhân dân.

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục