Liên minh Âu - Á mới: Tương lai bắt đầu từ hôm nay

Trên đây là tựa đề bài viết của Thủ tướng Nga Vladimir Putin đăng trên tờ Izvestia ngày 4-10. Theo đó, ông Putin tuyên bố xây dựng một liên minh hùng mạnh với các viên gạch đầu tiên Nga, Belarus, Kazakhstan sẽ góp phần làm ổn định sự phát triển của thế giới.

3 nhà lãnh đạo liên minh thuế quan Nga - Belarus - Kazakhstan (từ trái sang phải: Tổng thống Kazakhstan N. Nazarbayev, Thủ tướng Nga Putin và Tổng thống Belarus A. Lukashenko).

Triển vọng

Theo Thủ tướng Putin, bước đầu tiên tạo lập Liên minh Âu-Á là sự hợp nhất Nga, Belarus, Kazakhstan, vốn đã đứng chung trong Liên minh thuế quan, vào một không gian kinh tế chung. Đây là đề án hội nhập quan trọng nhất trong không gian hậu Xô Viết, tạo nên một thị trường rộng lớn với 165 triệu người tiêu dùng, có sự thống nhất hóa về vốn, dịch vụ và lao động. Đề án này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-1-2012.

Với kinh nghiệm được đúc kết từ hoạt động của Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), Liên minh Nga-Belarus, Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể…, ông Putin tin tưởng Liên minh Âu-Á sẽ hoạt động hiệu quả. Nga hoan nghênh các đối tác khác tham gia liên minh này, trước hết là các quốc gia SNG và khẳng định không thúc ép bất cứ nước nào vì đây là quyết định của một quốc gia có chủ quyền.

Liên minh Âu-Á sẽ là “sợi dây” ràng buộc hiệu quả giữa khu vực châu Âu và châu Á-Thái Bình Dương, hướng tới sự phối hợp chặt chẽ về chính sách kinh tế và tiền tệ, tập trung chủ yếu vào sự phát triển liên kết thương mại và sản xuất. Việc các nước trong SNG tham gia Liên minh Âu-Á là tương đối khả quan bởi phần lớn các quốc gia trong khối này từng là các thành viên Liên bang Xô Viết trước đây. Phương thức điều hành, quản lý các chính phủ trong khối SNG ít nhiều giống nhau cũng như việc nhiều nước sử dụng tiếng Nga sẽ là những thuận lợi không nhỏ tạo sự liên kết của liên minh Âu-Á.

Trong tương lai, Liên minh Âu-Á sẽ trở thành một thành viên đối thoại với Liên minh châu Âu (EU), do đó việc tham gia liên minh này, ngoài lợi ích kinh tế trực tiếp còn cho phép mỗi nước thành viên hội nhập với châu Âu nhanh chóng hơn và trên vị thế vững chắc hơn. Bên cạnh đó, một hệ thống quan hệ đối tác Liên minh Âu-Á và EU cân bằng, hợp lý về mặt kinh tế có khả năng tạo ra những điều kiện thực tế có thể làm thay đổi cục diện địa chính trị và địa kinh tế của toàn châu lục và chắc chắn có hiệu ứng tích cực trên phạm vi toàn cầu.

Thách thức

Ông Putin nhấn mạnh rằng Liên minh Âu-Á không phải là một Liên Xô mới và không thay thế SNG. Theo Thủ tướng Nga, “sẽ là ngây thơ” nếu có ý định khôi phục hoặc sao chép điều gì đó từ quá khứ. Ông Putin cũng cho biết Liên minh thuế quan dự kiến sắp tới sẽ có thêm các thành viên mới là Kyrgyzstan và Tajikistan, đã bắt đầu tiến hành đàm phán với EU về việc thành lập khu vực thương mại tự do.

Tuy nhiên, Liên minh Âu-Á mở rộng liên kết sẽ phải đối mặt với không ít khó khăn khi Mỹ rất chú trọng Trung Á vì lợi ích của Mỹ tại Afghanistan. Thời gian qua, Washington đã triển khai các hoạt động ngoại giao, không ngần ngại chi ra những khoản tiền lớn, từ bỏ việc chỉ trích các vụ vi phạm nhân quyền, phi dân chủ tại Kyrgyzstan và Uzbekistan. Đổi lại, Mỹ được quyền duy trì căn cứ không quân và có thể tiến hành tiếp tế bằng đường bộ cho các lực lượng liên quân đang tham chiến tại Afghanistan.

Năm 2005, Washington lên án vụ đàn áp biểu tình tại Uzbekistan và hậu quả là chính quyền Uzbekistan đã ra lệnh đóng cửa một căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ. Sau đó đến lượt chính quyền Kyrgyzstan cũng đe dọa đóng cửa căn cứ quân sự của Mỹ tại Manas. Cuối cùng, chính quyền Kyrgyzstan đã thay đổi thái độ, cho tiếp tục duy trì căn cứ Manas sau khi Washington chấp nhận trả thuê tăng gấp 3 lần, lên tới 60 triệu USD.

Ông Alexander Cooley, chuyên gia phân tích chính trị thuộc Đại học Columbia ở New York, nhận định: “Trước đây, Nga đầy ảnh hưởng tại Trung Á nhưng cuộc khủng hoảng tài chính đã làm suy giảm sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng của Mátxcơva tại khu vực này”.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Nga Putin tin tưởng rằng cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ 2008 đến nay đã buộc các quốc gia phải tìm kiếm các nguồn lực mới để phát triển kinh tế. Vì vậy, quá trình hội nhập càng được thúc đẩy và Liên minh Âu-Á cũng không nằm ngoài xu thế đó.

Đỗ Văn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thờ Đức Bà ở Paris bị phá hủy một phần sau vụ hỏa hoạn ngày 16-4-2019. Ảnh: TTXVN

Gần 1 tỷ EUR quyên góp phục dựng Nhà thờ Đức Bà - Paris

Quan chức chỉ đạo công tác phục dựng Nhà thờ Đức Bà (Notre-Dame) ở thủ đô Paris, Pháp, ông Jean-Louis Georgelin, cho biết các nhà tài trợ đã quyên góp hơn 840 triệu EUR (985 triệu USD) để phục dựng công trình biểu tượng hơn 800 năm tuổi.

Hồ sơ - tư liệu

Nhìn lại cuộc chiến 20 năm ở Afghanistan

Sự kiện Taliban chiếm lĩnh thủ đô Kabul đã đánh dấu sự thất bại của quân đội Afghanistan khi không thể chặn đứng đòn tấn công của lực lượng này, dù quân đội được đánh giá cao hơn. Dư luận cho rằng, đây là thất bại được đoán trước. Vậy nguyên nhân xuất phát từ đâu?

Chính trường thế giới

Chiến dịch tranh cử khó khăn

Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ sụt giảm mạnh chỉ 5 tuần trước bầu cử Quốc hội, những người đứng đầu Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) của Đức ngày 21-8 đã tổ chức một sự kiện đáng chú ý tại Trung tâm Tempodrom ở thủ đô Berlin nhằm thu hút sự ủng hộ của cử tri dành cho ứng cử viên thủ tướng chung của liên đảng: Chủ tịch CDU đồng thời là Thủ hiến bang Nordrhein-Westfalen, ông Armin Laschet.

Chuyện đó đây

Ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật

Bằng cách nhíu mày hoặc mỉm cười, người gặp các vấn đề về sức khỏe hay lời nói giờ đây có thể thực hiện những thao tác trên các mẫu smartphone sử dụng hệ điều hành Android thông qua ứng dụng mới được Google công bố.