Lục bát Xuân Hòa

SGGP
Tôi đọc thơ Xuân Hòa đã lâu, từ khi anh là phóng viên Báo Quân khu 7 sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Tôi thích sự mềm mại, uyển chuyển trong thơ Xuân Hòa.

Xuân Hòa cũng như nhiều nhà thơ khác xuất thân từ làng quê, trăn trở trước nhân tình thế thái và đặc biệt tình yêu giống nòi, cha mẹ, người thân và quê hương xứ sở.

Tập thơ mới của ông Chốn quê (NXB Hội Nhà văn, 2020) có 80 bài, được Xuân Hòa sáng tác trong vài năm trở lại đây. Sợi chỉ đỏ xuyên suốt tập thơ là tình yêu quê hương đất nước, tình yêu gia đình vợ con và những người thân yêu, ruột thịt. Tôi không có ý định chia sẻ hết ý tứ, thông điệp của tác giả mà chỉ mạn đàm về các bài thơ theo thể lục bát của Xuân Hòa.

Lục bát Xuân Hòa  ảnh 1
Gần nửa thế kỷ làm thơ, Xuân Hòa viết nhiều thể thơ, nhưng hình như thành công nhất vẫn là những bài thơ, theo thể lục bát. Sinh ra từ vùng quê thấm đậm làn điệu dân ca quan họ, lại được thực tiễn kháng chiến trui rèn, trời phú cho Xuân Hòa sự mẫn cảm và độ nhạy cần thiết để rung lên tứ và giai điệu thơ. Thực tiễn với bộn bề sự kiện là mảnh đất màu mỡ để Xuân Hòa thai nghén, nuôi dưỡng thơ. Chất dân gian trong thơ Xuân Hòa như là dòng sông Cầu cuộn chảy để chuyển tải tư tưởng, thông điệp của tác giả. Tôi chú ý đến cách lập tứ, dụng ngôn của nhà thơ. Những câu thơ lục bát vốn đậm chất dân gian, bỗng tươi mới như nhụy hoa mới ló, như chiếc bánh mới ra lò: Tôi về về với xa xăm/Con đê, bờ bãi, ánh trăng quê nhà/Hội làng chảy giữa tháng ba/Bâng khuâng câu hát, người xa tôi về (Tôi về)

Chốn quê là tập thơ tả thực, cũng có bài “vén mây ngoạn trăng”. Nhưng dường như Xuân Hòa không có dụng ý ấy mà tiếng thơ thoát ra từ lồng ngực căng tràn ký ức, nơi có trái tim không bao giờ già cả: Hạ vàng, thu thắm, đông sang/Dịu dàng em vẫn nét làng đất quê/Hương thơm tỏa lối đi về/Em là cỏ nội, hương quê nồng nàn (Cỏ nội hương đồng)

Xuân Hòa rất dụng công và có ý thức sử dụng ngôn từ. Đôi khi cực đoan nhưng người đọc hiểu được, chia sẻ được. Xuân Hòa nặng tình với quê hương và đồng đội, nên các tác phẩm thơ của ông cũng thấm đậm nhân tình thế thái: Đảo ngồi, đảo đứng giăng giăng/Kết thành lũy thép chặn ngăn quân thù.../Biển long lanh, nước long lanh/Trăng treo đầu súng, kết thành lũy hoa (Chiều trên đảo Nam Du)

Xuân Hòa không “đao to búa lớn” trong thi ca. Nhưng ý chí, định hướng tư tưởng của ông thì không ai có thể phủ nhận được: Ngàn năm tuổi mãi còn son/Màu áo xanh mãi vẫn còn thanh xuân.../Chân đồi, khe suối bạn tôi/Ngàn bông hoa trắng, ngàn đời tỏa hương (Mãi mãi mùa Xuân).

Đối với Xuân Hòa, tình yêu quê hương đất nước như dòng sông cuộn chảy. Và, đến lượt nó dòng sông cuộn chảy với thể lục bát mượt mà, uyển chuyển lay động lòng người đã nâng Xuân Hòa thành nhà thơ của đồng đội và những người yêu chiến sĩ: Ta về đắp đập, ngăn sông/Như phù sa đọng cho đồng lúa xanh/Ta về tìm lại dấu chân/Tuổi thơ mùa hạ trong ngần tiếng ve (Gửi mùa hạ).

TRẦN THẾ TUYỂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ở nhà trông con khiến nhiều phụ nữ dần mất đi sự tự tin

Ở nhà chăm con, vui trọn vẹn?

Phụ nữ đi làm hay ở nhà chăm con? Đây có lẽ là băn khoăn của hầu hết phụ nữ. Đã có những người chấp nhận bỏ lại sự nghiệp, lùi lại phía sau để chăm lo con cái, vun vén gia đình nhưng sự hy sinh ấy liệu có đem lại cho họ niềm vui trọn vẹn?

Phim

Diễn viên Huỳnh Đông: Biết đủ để bình yên bên gia đình

Chọn lối đi không ồn ào, Huỳnh Đông thuyết phục khán giả bằng nỗ lực qua từng vai diễn hay mỗi bộ phim anh làm đạo diễn. Có lẽ anh cũng là nghệ sĩ hiếm hoi biết đâu là đủ để có nhiều thời gian hơn dành cho gia đình - điểm tựa quan trọng nhất với anh. 

Âm nhạc

Sân khấu

Khởi động “Mùa kịch Lưu Quang Vũ”

Ngày 11-8, Nhà hát Tuổi trẻ cho biết chính thức khởi động “Mùa kịch Lưu Quang Vũ”. Mùa kịch năm nay gồm các vở kịch Lời thề thứ 9, Ai là thủ phạm, Hoa cúc xanh trên đầm lầy và Ông không phải là bố tôi - vở kịch mới nhất vừa được Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng đầu năm 2022. 

Sách và cuộc sống

Cựu MC Minh Hương ra mắt sách truyền cảm hứng sống hạnh phúc

Ngày 13-8, tại Nhà văn hóa Thanh Niên, NXB Tổng hợp TPHCM tổ chức chương trình giao lưu ra mắt sách Hạnh phúc đan giữa ngón tay của tác giả Nguyễn Minh Hương. Sách là những chiêm nghiệm về hạnh phúc của tác giả sau quá trình sống, học tập và làm việc qua những môi trường khác nhau.

Sáng tác

Phát động cuộc thi sáng tác tân nhạc, vọng cổ về huyện Bình Chánh

Chủ đề cuộc thi là “Bình Chánh – Khúc hát tự hào”, với nội dung ngợi ca nét đẹp văn hóa, thiên nhiên, con người quê hương Bình Chánh; tôn vinh, khắc họa các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, tiềm năng phát triển… của quê hương Bình Chánh.


Mỹ thuật

Khám phá những gam màu lạ trong triển lãm Nhà văn Hữu Ước & Sắc màu

Ngày 12-8, triển lãm Nhà văn Hữu Ước & Sắc màu đã khai mạc tại Hà Nội. Với chất liệu sơn dầu, acrylic trên toan... tác giả đã dẫn dắt người xem vào một thế giới rất khác của sắc màu, thế giới mà nhà văn Hữu Ước chia sẻ là sẽ gắn bó và nguyện đắm đuối đến lúc từ giã cõi đời.
" />