GS-TSKH Nguyễn Đình Đức, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, kinh tế số đang đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế, song nhân lực công nghệ vẫn thiếu, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và thiết kế vi mạch. Mỗi năm, nhu cầu nhân lực công nghệ thông tin và công nghệ số là khoảng 150.000 kỹ sư, nhưng nguồn cung mới chỉ đáp ứng được khoảng 50%. Liên kết giữa doanh nghiệp với trường, viện chưa đủ mạnh để thúc đẩy chuyển giao tri thức và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Từ đó, GS-TSKH Nguyễn Đình Đức đề xuất hoàn thiện thể chế về nghiên cứu và phát triển, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đổi mới giáo dục và đào tạo theo hướng tăng cường STEM, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn và kỹ năng số; phát triển hệ sinh thái bốn nhà gồm: Nhà nước, doanh nghiệp, nhà trường và nhà khoa học. Trong đó, doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước kiến tạo, nhà khoa học là nhân tố then chốt và nhà trường nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
PGS-TS Hoàng Văn Hoan, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phân tích, giai đoạn 2015-2025, quy mô vốn đầu tư, nhân lực, khoa học, công nghệ và hạ tầng số đều được mở rộng, song hiệu quả sử dụng chưa tương xứng. Dòng vốn và lao động chưa chuyển mạnh vào các ngành có năng suất cao. Khoảng cách này còn thể hiện ở chất lượng nhân lực. Lao động qua đào tạo chưa đạt 1/3 lực lượng lao động, tỷ trọng lao động trong các ngành dựa nhiều vào tri thức và công nghệ còn thấp. PGS-TS Hoàng Văn Hoan cho rằng cần đặt con người vào vị trí chủ thể chuyển hóa các yếu tố đầu vào, đồng thời tạo môi trường khuyến khích sáng tạo.
Ở góc độ tài chính, PGS-TS Vũ Sỹ Cường (Đại học Kinh tế Quốc dân) lưu ý, hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không nên chỉ tính bằng mức chi hoặc tỷ lệ giải ngân. Nguồn vốn cần gắn với kết quả nghiên cứu và khả năng tạo ra giá trị cho nền kinh tế.
