Phá giếng cổ để mở rộng đường

(SGGPO).- Mấy ngày qua, một số nhà nghiên cứu rất bức xúc trước việc Ban Dân chính thôn Trà Châu (xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) phá giếng cổ để mở rộng đường nông thôn.
 
Theo ghi nhận của PV Báo SGGP, chiếc giếng cổ có đường kính khoảng 1,8m. Thành giếng được làm bằng đá nguyên khối, có màu hồng ánh kim.

 
Đá nguyên khối dùng làm thành giếng sau khi bị đập
 
Toàn bộ thành giếng bị phá nát, xếp thành đống ven đường. Bên cạnh đó là chiếc bia đá ghi chữ Hán Nôm 1 mặt, kích thước 44 x 60cm. Trên bia ghi 4 dòng chữ Hán - Nôm, toàn văn có 70 chữ, không có hoa văn.
 

Bia đá có chữ Hán-Nôm
 

Theo người dân địa phương, cách đây vài ngày, Ban Dân chính thôn Trà Châu tổ chức mở rộng đường giao thông nông thôn nối từ đường Hùng Vương (Trà Kiệu, Duy Sơn, Duy Xuyên) dẫn vào làng. Tuy nhiên, bên lề đường bê tông cũ (rộng 2m) có 1 cái giếng cổ, Ban Dân chính thôn cho đập để mở rộng đường thêm 1m cho đủ tiêu chuẩn 3m.

Việc phá giếng cổ để mở rộng đường gặp sự phản ứng của người dân nên chính quyền địa phương dừng phương án lấp giếng và làm đường chệch sang một bên. Tuy nhiên, toàn bộ thành giếng làm bằng đá đã bị đập nát. 

Thành giếng đã bị đập và đậy bằng tấm bê tông

 
Anh Nguyễn Văn Vĩnh Điền (làm việc tại Công ty CP Fococev Quảng Nam) cho biết, sau khi Ban Dân chính thôn đập thành giếng và có ý định lấp giếng thì anh cùng một số người nữa không chịu vì đây là giếng cổ. Vì vậy, anh đứng ra vận động và xin đất của cụ Nguyễn Thị Hường để làm đường né giếng. Anh Điền cho biết, anh dự định vận động bạn bè và hàng xóm phục hồi lại thành giếng nhưng chính quyền xã Duy Sơn cho biết hiện Phòng Văn hoá - Thông tin huyện Duy Xuyên đã tiếp nhận và báo cáo lên Trung tâm Quản lí di tích và danh thắng Quảng Nam để có phương án phục hồi.
 
Trao đổi với PV SGGP, tiến sĩ chuyên ngành Hán - Nôm Nguyễn Hoàng Thân, Phó Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng cho biết, nội dung bia ghi niên đại là "Minh Mệnh thứ 3 (1822)", chủ đề là "Xây dựng, trùng tu di tích".
 
Theo tiến sĩ Nguyễn Hoàng Thân, việc Ban Dân chính thôn phá giếng cổ để làm đường giao thông nông thôn vô tình đã xâm hại di tích có giá trị. Vì vậy, chính quyền địa phương và ngành văn hoá của tỉnh nên giữ lại và cho phục hồi chiếc giếng này.
 
Bà Lương Thị Hiền Phương, Trưởng phòng Văn hoá - Thông tin huyện Duy Xuyên, cho biết: Sau khi nhận được thông tin Ban Dân chính thôn đập phá giếng cổ để mở rộng đường, Phòng Văn hoá - Thông tin đã làm việc với UBND xã Duy Sơn và yêu cầu không được lấp giếng. Tiếp đó, Phòng ghi nhận hiện trạng và báo cáo lên Trung tâm Quản lí di tích và danh thắng Quảng Nam để có phương án xử lý.
 
Cũng theo bà Phương, khu vực Trà Kiệu (Duy Sơn) có rất nhiều giếng cổ nhưng chưa có hồ sơ quản lý và cũng chưa xác định được là giếng của người Chăm hay người Việt. Sắp đến, Phòng Văn hoá - Thôn tin huyện Duy Xuyên sẽ đi kiểm đếm, lập danh sách và gửi lên Trung tâm Quản lí di tích và danh thắng Quảng Nam để có phương án bảo vệ, bảo tồn.

Trung tâm Quản lí di tích và danh thắng Quảng Nam vừa phát hiện một giếng cổ Chăm Pa có niên đại khoảng 1.000 năm.
 
Giếng nằm gần tháp Chăm Khương Mỹ (xã Tam Xuân, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) có hình vuông 1,3 x 1,3m, sâu khoảng 15m, thành giếng được xếp bằng đá lát.

Theo nhận định của giới nghiên cứu, chiếc giếng có từ cuối thế kỷ X.

 Nguyên Khôi

 


Nguyên Khôi

Các tin, bài viết khác