Tác giả Dương Linh – một đời đi qua chiến tranh và ở lại với sân khấu

Sinh năm 1930 tại Trà Vinh, tác giả Dương Linh tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Sau đó, ông chuyển sang sáng tác và hoạt động văn nghệ, mang theo vào trang viết những trải nghiệm của một thế hệ sống giữa những biến động lớn của đất nước.

Con đường sáng tác của tác giả Dương Linh không bó hẹp trong một thể loại. Ông viết thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch phim, kịch nói và cải lương. Mỗi thể loại mở ra một cách tiếp cận khác nhau, nhưng cùng cho thấy sự quan tâm đến con người, ký ức và những bước ngoặt của thời cuộc.

Trong thơ, tác phẩm Nhớ U Minh gợi về vùng đất phương Nam thân thuộc. Ở văn xuôi, các tác phẩm Đêm tháng tư, Bão táp Nguyên Phong, Sáng mãi sao khuê, Trong cơn giông cho thấy ngòi bút luôn tìm cách đi vào những thân phận và biến động của đời sống. Đặc biệt, tác phẩm Thả tù binh Pháp giữa Sài Gòn năm 1950 là một lát cắt lịch sử được ông dành nhiều suy ngẫm để chuyển hóa thành tác phẩm văn chương.

Trong số những dấu ấn của ông với sân khấu TPHCM, vở Ai giết nàng Kiều, do ông cùng Huỳnh Minh Nhị và Thanh Điền sáng tác tại Sân khấu Nhỏ, đã gây tiếng vang lớn. Từ hình tượng quen thuộc của văn học dân tộc, tác phẩm mở ra một cách nhìn có tính sân khấu, khơi lên những câu hỏi về thân phận con người. Vở diễn cũng cho thấy khả năng của Dương Linh khi bước từ văn chương sang sân khấu: tìm một điểm tựa quen thuộc rồi đặt vào đó cách cảm nhận riêng của người viết.

Việc Dương Linh đi qua thơ, truyện, kịch phim, kịch nói và cải lương cho thấy sức lao động nghệ thuật bền bỉ trước những đòi hỏi khác nhau của mỗi loại hình.

Một đời cầm bút dài gần trọn thế kỷ, tác giả Dương Linh chứng kiến nhiều đổi thay của đất nước và đời sống văn nghệ. Dương Linh cũng đi qua nhiều vai trò: người chiến sĩ, người làm văn nghệ, nhà thơ, nhà văn, tác giả kịch. Những vai trò ấy gặp nhau ở sự gắn bó bền bỉ với sáng tác. Ông ra đi nhưng cuộc đời và sự nghiệp cùng những tác phẩm của ông vẫn sống mãi trong lòng người ở lại.