Tính hiệu quả của bộ máy chính quyền suy đến cùng được đánh giá bằng khả năng giải quyết những vấn đề người dân, doanh nghiệp quan tâm, tháo gỡ những khó khăn khi họ gặp phải và chuyển hóa chủ trương thành kết quả thiết thực.
Để đáp ứng yêu cầu đó, chính quyền TPHCM đã đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, điều hành, đặc biệt là cách tiếp cận theo hướng tăng đối thoại, chủ động phục vụ nhân dân.
Gần đây nhất, TPHCM có các mô hình, sự kiện, hoạt động đã được triển khai. Trong đó, có thể kể đến mô hình “Ngày thứ bảy lắng nghe dân nói” tại xã Châu Pha, xã Long Điền; mô hình “Cà phê sáng cùng nhân dân” ở nhiều xã, phường hay tổ chức cho người dân và sinh viên tham quan Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc - Thị Nghè vào ngày 24-10 của Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM…, đã cho thấy sự tiếp nối những nỗ lực đưa hoạt động chính quyền đến gần đời sống hơn.
Điều này nhấn mạnh một nội dung đáng chú ý đó là chính quyền tìm đến người dân, tạo điều kiện để người dân tham gia và tăng cường sự công khai trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công.
Khi cán bộ dành thời gian lắng nghe người dân tại địa bàn, chính quyền có cơ hội nhận diện sớm những bất cập mà báo cáo hành chính chưa chắc phản ánh đầy đủ. Khi người dân được trao đổi trực tiếp, những kiến nghị có thể được làm rõ ngay từ đầu, hạn chế tình trạng thông tin qua nhiều tầng nấc, chậm trễ hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Những mô hình, cách làm nêu trên cho thấy sự tiến bộ rõ rệt của TPHCM trong xây dựng bộ máy vừa hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, vừa gần dân, sát dân hơn. Hiệu năng thể hiện ở khả năng tổ chức công việc khoa học, sử dụng tốt nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi.
Hiệu lực đòi hỏi quyết định được thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm được xác định rõ, kỷ cương hành chính được giữ vững. Hiệu quả phải được chứng minh bằng những vấn đề thực tế được giải quyết, những chi phí không cần thiết được giảm bớt và chất lượng phục vụ được nâng lên.
Việc sẵn sàng đối thoại, công khai thông tin và tạo cơ hội cho người dân tiếp cận, giám sát các hoạt động của chính quyền thể hiện tính dân chủ cao, góp phần tạo ra đồng thuận xã hội. Nó vừa là phương thức truyền thông chính sách, vừa là biểu hiện của trách nhiệm giải trình trong hoạt động công quyền.
Tuy nhiên, điều người dân, doanh nghiệp cần không chỉ được lắng nghe tại những cuộc gặp gỡ, mà cần cảm nhận sự đồng hành trong từng thủ tục, từng vướng mắc thuộc thẩm quyền.
Phục vụ ở đây không có nghĩa là giải quyết mọi yêu cầu, mà là thực thi pháp luật công bằng, minh bạch, giảm phiền hà và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Vì vậy, điều thành phố luôn nỗ lực thực hiện là thiết lập cơ chế bảo đảm mỗi mô hình tạo ra kết quả đo đếm được.
Xác định rõ đầu mối tiếp nhận kiến nghị, thời hạn phản hồi, trách nhiệm của cơ quan xử lý và cách thức thông tin kết quả đến người dân. Quan trọng hơn, cần đánh giá bằng tỷ lệ kiến nghị được giải quyết, thời gian xử lý công việc và mức độ hài lòng thực chất.
Đó là cách biến tinh thần gần dân thành kỷ luật công vụ, biến đối thoại thành năng lực giải quyết vấn đề và biến sự hài lòng thành tiêu chí đánh giá chất lượng quản trị.
Một chính quyền mạnh là chính quyền đủ năng lực giải quyết công việc, đủ trách nhiệm để không né tránh vấn đề và đủ cầu thị để điều chỉnh cách làm khi thực tiễn đòi hỏi.
Những nỗ lực của TPHCM vì lẽ đó có ý nghĩa vô cùng to lớn và lâu dài. Khi ấy, gần dân không còn là khẩu hiệu, mà trở thành phương thức điều hành; sự hài lòng không còn là cảm nhận chung chung, mà trở thành thước đo cụ thể cho một nền hành chính hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thực sự vì người dân và doanh nghiệp.
