Đưa cồng chiêng vào trường học
Tại thôn Tu Mơ Rông (xã Tu Mơ Rông), anh A Kru, Trưởng thôn, vui mừng khi ngày càng có nhiều người dân biết đánh cồng chiêng. Anh cho biết: “Trước đây, nhiều người trong thôn biết đánh cồng chiêng, nhưng theo thời gian, số người biết đánh ngày càng giảm, nguy cơ mai một. Để gìn giữ nét văn hóa truyền thống này, năm ngoái, xã tổ chức lớp truyền dạy cồng chiêng, thu hút nhiều người dân tham gia. Đến nay, thôn đã thành lập đội cồng chiêng với nhiều thành viên đánh thành thạo, góp phần duy trì văn hóa đặc sắc của đồng bào Xơ Đăng”.
Không chỉ được truyền dạy tại thôn làng, cồng chiêng còn được đưa vào trường học, tạo cơ hội để học sinh tiếp cận văn hóa truyền thống từ sớm. Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Tu Mơ Rông, hoạt động truyền dạy cồng chiêng, múa xoang được triển khai trong 3 năm qua. Riêng năm học này, có 80 học sinh đăng ký học đánh cồng chiêng, trong khi số học sinh tham gia múa xoang lên đến hàng trăm em. Mỗi tuần, trường tổ chức 3 buổi truyền dạy cho học sinh có nhu cầu.
Đại diện nhà trường cho biết, bên cạnh nhiệm vụ dạy chữ, trường xác định việc giúp học sinh hiểu, yêu quý văn hóa dân tộc là nội dung quan trọng trong giáo dục. Cồng chiêng, múa xoang được đưa vào hoạt động trải nghiệm, giúp các em hiểu hơn giá trị văn hóa của cộng đồng mình, từ đó nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc.
Qua quá trình học tập, nhiều học sinh đã biết đánh chiêng. Nhà trường cũng hình thành đội cồng chiêng nhí, sẵn sàng tham gia biểu diễn tại các sự kiện do trường tổ chức và các cuộc thi của xã. Quan trọng hơn, hoạt động này góp phần bồi dưỡng lớp kế cận, tiếp nối việc bảo tồn văn hóa Xơ Đăng ngay từ môi trường học đường.
Cấp nhạc cụ dân tộc cho các thôn làng
Cùng với truyền dạy cồng chiêng, xã Tu Mơ Rông còn hỗ trợ nhạc cụ dân tộc và trang phục truyền thống cho các thôn làng, tạo điều kiện để người dân duy trì hoạt động văn hóa tại cộng đồng.
Ông A Áo, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Mô Pả, cho biết những năm qua, địa phương quan tâm triển khai các hoạt động bảo tồn văn hóa Xơ Đăng, trong đó có việc cấp bộ cồng chiêng cho thôn. Mới đây, xã tiếp tục hỗ trợ các loại nhạc cụ dân tộc như đàn đá, đàn K’lông Pút, đàn T’rưng cùng trang phục truyền thống. Đích thân ông đi nhận các loại đàn này. Việc được trang bị nhạc cụ giúp người dân có thêm điều kiện thực hành, biểu diễn văn hóa truyền thống trong các dịp lễ hội của thôn. Người dân phấn khởi, nhiều em nhỏ thích thú tìm hiểu, tập chơi các loại nhạc cụ dân tộc. Qua đó, tình yêu văn hóa truyền thống được khơi dậy và lan tỏa trong cộng đồng.
Ông Võ Trung Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông, cho biết thêm: Bên cạnh hỗ trợ đồng bào Xơ Đăng phát triển kinh tế, địa phương xác định bảo tồn văn hóa dân tộc là nhiệm vụ thường xuyên. Các hoạt động tập trung vào truyền dạy văn hóa, cấp nhạc cụ dân tộc và tổ chức những chương trình văn hóa để người dân, nghệ nhân có không gian thực hành, trình diễn các giá trị truyền thống. Thời gian qua, các hoạt động lễ hội được duy trì, thu hút đông đảo người dân, nghệ nhân ở nhiều lứa tuổi tham gia trình diễn, thi đánh cồng chiêng, múa xoang. Sự tham gia của cả nghệ nhân lớn tuổi và các em nhỏ góp phần tạo môi trường trao truyền văn hóa giữa các thế hệ.
Thời gian tới, xã Tu Mơ Rông định hướng kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, đưa trình diễn cồng chiêng, múa xoang và nhạc cụ dân tộc phục vụ du khách. Qua đó, địa phương kỳ vọng tạo thêm nguồn thu cho đồng bào Xơ Đăng, đồng thời quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc đến với du khách.
