Băn khoăn Luật Giáo dục đại học đi vào thực tiễn

SGGP
Ngày 1-7, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học (gọi tắt là Luật số 34) chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, đến nay nghị định hướng dẫn thi hành vẫn chưa có và cũng chưa biết chính xác khi nào được ban hành. Trong khi đó, các cơ sở giáo dục đại học đang đứng trước tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan” vì luật cũ đã hết hiệu lực, còn luật mới chưa thể áp dụng.

Nhiều khái niệm chưa rõ

Theo dự thảo mới nhất của nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật số 34, nhiều trường đại học (ĐH) cho rằng có nhiều khái niệm, cụm từ khá mơ hồ và khó hiểu.

Hiệu trưởng một trường ĐH tại TPHCM băn khoăn: “Bản dự thảo này xuất hiện cụm từ “Cơ quan trực tiếp quản lý”. Trước đó đã có nhiều góp ý rằng Luật Giáo dục ĐH năm 2012 có xác định thẩm quyền của cơ quan chủ quản, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2013 cũng có nói đến thẩm quyền của cơ quan chủ quản và sau đó là Nghị quyết TW 19. Nhưng nay Luật số 34 không còn dùng từ cơ quan chủ quản mà dùng từ “Cơ quan quản lý có thẩm quyền”. Vậy cần phải làm rõ cơ quan quản lý có thẩm quyền là ai? Đó là chính quyền địa phương hay cơ quan quản lý nhà nước nào?”.

Cũng theo vị hiệu trưởng trên, rõ ràng Luật số 34 không muốn nói đến cơ quan chủ quản nữa. Bởi muốn xác định thẩm quyền cơ quan chủ quản như Luật Giáo dục ĐH năm 2012, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2013 thì dùng đúng cụm từ “cơ quan chủ quản”.

Không dùng cụm từ này, có nghĩa luật muốn nói rằng cơ quan quản lý có thẩm quyền không còn là cơ quan chủ quản. Theo ghi nhận, đến nay ban soạn thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật số 34 vẫn bảo lưu sử dụng cụm từ “cơ quan trực tiếp quản lý”.

Vậy cơ quan trực tiếp quản lý ai? Có phải ban soạn thảo muốn né tránh để đưa cụm từ này vào nội dung nghị định nhằm không vi phạm tinh thần Nghị quyết TW 19.

Băn khoăn Luật Giáo dục đại học đi vào thực tiễn ảnh 1 Nghiên cứu sinh đang nghiên cứu tại Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TPHCM

Một số nội dung khác quy định tại Điều 4 của Luật số 34 cũng mập mờ. Chẳng hạn, một trong những quy định chuyển thành ĐH và thành lập trường thuộc cơ sở giáo dục ĐH phải có quy mô đào tạo chính quy trên 15.000 người. “Không rõ quy mô đào tạo chính quy 15.000 người là ai? Là sinh viên, học viên hay nghiên cứu sinh”, một chuyên gia giáo dục thắc mắc.

Hơn nữa, quy định “có sự đồng thuận của các nhà đầu tư đại diện ít nhất 75% tổng số vốn góp đối với trường ĐH tư thục...” cũng không rõ ràng vì hiện nay trường ĐH tư thục gồm ĐH tư thục vì lợi nhuận và ĐH tư thục phi lợi nhuận.

Hay như quy định “có ý kiến chấp thuận của cơ quan trực tiếp quản lý đối với trường ĐH công lập” cũng không rõ, vì cơ quan trực tiếp quản lý là ai?.

Vẫn còn nhiều tranh cãi

TS Trần Thế Hoàng, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH Kinh tế TPHCM, cho hay tại hội nghị trực tuyến hôm 18-7 do Bộ GD-ĐT chủ trì, đã có rất nhiều ý kiến băn khoăn về việc chờ Nghị định hướng dẫn thi hành Luật số 34.

“Phải có nghị định hướng dẫn thi hành luật, đồng thời nghị định cho các trường thí điểm tự chủ hoàn toàn thì chúng tôi mới biết hướng thực hiện và áp dụng như thế nào. Ví dụ như về cơ cấu, kiện toàn hội đồng trường (HĐT) như thế nào, bao nhiêu phần trăm người trong trường, bao nhiêu phần trăm ngoài trường...”, TS Trần Thế Hoàng băn khoăn.
GS Lê Vinh Danh, Hiệu trưởng Trường ĐH Tôn Đức Thắng, cũng cho rằng vấn đề cốt lõi và nổi bật nhất của Luật số 34 là tự chủ. Tuy nhiên, cách thực hiện và thực thi cần phải rõ ràng, minh bạch thì mới phát huy hết được tinh thần tự chủ.

Đơn cử như cùng một vấn đề mà Bộ GD-ĐT có 2 cách trả lời và giải thích khác nhau: Trả lời Hiệp hội Các trường ĐH-CĐ Việt Nam về nội dung Khoản 12, Điều 1 Luật số 34, Bộ GD-ĐT cho rằng quy định về bổ nhiệm hiệu trưởng: “Nhiệm kỳ hoặc thời hạn bổ nhiệm của hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH do HĐT quyết định trong phạm vi nhiệm kỳ của HĐT”.

Nghĩa là HĐT được quyền quyết định nhiệm kỳ hoặc thời hạn bổ nhiệm hiệu trưởng, giám đốc (gọi chung là hiệu trưởng) trong phạm vi nhiệm kỳ của HĐT.

Theo đó, trong phạm vi nhiệm kỳ 5 năm của HĐT có thể diễn ra một hoặc nhiều hơn một lần bổ nhiệm hoặc tái bổ nhiệm đối với một hoặc nhiều hơn một người đủ tiêu chuẩn để làm hiệu trưởng, tùy theo cách mà HĐT lựa chọn, phù hợp với quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trả lời Trường ĐH Tôn Đức Thắng, Bộ GD-ĐT cho rằng: HĐT được quyền quyết định nhiệm kỳ hoặc thời gian bổ nhiệm hiệu trưởng. Số nhiệm kỳ của chủ tịch HĐT được quy định trong quy chế hoạt động của trường.

Việc xác định nhiệm kỳ, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục và thực hiện công nhận thành viên, chủ tịch HĐT, quyết định nhân sự hiệu trưởng đối với các cơ sở giáo dục ĐH công lập được thực hiện trên cơ sở Luật số 34, các quy định của Đảng và các cơ quan có thẩm quyền...

PGS-TS Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh - Thiếu niên và Nhi đồng Quốc hội, cho biết: “Hiện chúng tôi đang cùng Bộ GD-ĐT tập trung trao đổi lại nhiều nội dung trong dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành Luật số 34 trước khi trình Chính phủ. Có nhiều nội dung còn tranh cãi gay gắt, cần phải cân nhắc kỹ trước khi đưa vào nghị định hướng dẫn thi hành. Trong đó có những nội dung về vấn đề tự chủ, quản lý, tổ chức nhân sự và tự chủ chương trình đào tạo. Tuy nhiên, khi nào trình Chính phủ thì chúng tôi cũng chưa thể nói trước được”.

THANH HÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Quận Bình Tân: Tập trung phát triển trường lớp đáp ứng nhu cầu

Quận Bình Tân: Tập trung phát triển trường lớp đáp ứng nhu cầu

Quận ủy quận Bình Tân (TPHCM) vừa ban hành Đề án thực hiện quy hoạch và đầu tư trường học trên địa bàn quận giai đoạn 2020-2025, tầm nhìn đến năm 2030, nhằm cụ thể hóa nội dung của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020-2025. 

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Căng thẳng tuyển sinh đầu cấp

Năm học 2021-2022 là năm đầu tiên thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông (CT GDPT) 2018 ở bậc THCS, đồng thời là năm thứ 2 triển khai ở bậc tiểu học với yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày cho học sinh. Hiện nay, các quận, huyện đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đảm bảo đủ chỗ học cho học sinh.     

Giáo dục hội nhập

Khai trương Trung tâm Giáo dục Troia ở quận Tân Bình

Troia không chỉ đào tạo ngoại ngữ như các trung tâm thông thường mà đào tạo gắn với định hướng nghề nghiệp cụ thể cho từng nhóm đối tượng khác nhau như du học, định cư hay để đi lao động ở nước ngoài.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục