Cánh diều vàng 2005 - lối đi hẹp cho phim tư nhân?

Cánh diều vàng 2005 khép lại, giải thưởng cao nhất đã trao. Tuy nhiên, những lời bình luận quanh lễ trao giải vẫn chưa nguôi. Nào chuyện phim tư nhân ra rìa, rồi tác phẩm đoạt giải mà công chúng chẳng biết mặt biết tên...

Ông Trần Luân Kim - Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam, Trưởng ban giám khảo chấm giải phim truyện nhựa: Chúng tôi xếp phim tư nhân ngang bằng với các phim dự giải khác, không có chiếu cố bởi nếu vì cái mác tư nhân mà nương tay thì chẳng khác gì chúng tôi đánh giá thấp họ.

Phim tư nhân không đoạt giải vì không đạt yêu cầu, vậy thôi chứ chẳng có gì khuất tất. Chúng tôi vẫn đánh giá cao phim thương mại nếu thực sự đạo diễn có nghề, nghệ thuật thể hiện tốt, và cơ hội cho các phim là ngang nhau.

Tôi không cho rằng việc phim tư nhân năm nay trắng tay là mất công bằng, bởi phim quá nhiều sạn. Nếu chỉ dựa vào việc tác phẩm của họ bán được nhiều vé, doanh thu cao... để trao giải thì chưa đủ.

Doanh thu chỉ là một yếu tố xem xét. Phim tư nhân giành được khoảng thời gian tốt như được chiếu vào dịp Tết hay ngày lễ lớn, đương nhiên khán giả có thời gian đến rạp thưởng thức. Ngoài ra có nhiều phim truyền thống vì không đưa ra rạp chiếu nên công chúng ít biết tới, nhưng nó được chiếu tại các vùng quê, đơn vị quân đội với hàng triệu người xem.

Như thế, nếu chỉ vì thu hút lượng lớn khán giả đến rạp mà trao giải thì e còn nhiều bất cập. Nếu có thể, hãy trao cho họ giải Khán giả yêu thích, hoặc giải Hiệu quả khán giả cao... Tất nhiên, chúng tôi cũng đã nghĩ tới việc thành lập các giải này để các hãng tư nhân có thêm cơ hội, và ngay khi có đủ điều kiện, chúng tôi sẽ tiến hành.

Việc phim đoạt giải không được công chiếu rộng rãi trong công chúng trước khi lễ trao giải diễn ra, lỗi đó không phải do Hội Điện ảnh. Hội chỉ là nơi đánh giá nghề nghiệp chuyên môn, khuyến khích và tôn vinh những người làm nghề. Còn chuyện phim đến với khán giả rộng rãi đến mức nào phụ thuộc vào Bộ Văn hóa Thông tin.

Phim "2 trong 1" của hãng Thiên Ngân

Đạo diễn Đào Duy Phúc: Cho tới giờ phút này, tôi chưa nghe thấy ai nói đạo diễn 2 trong 1 tay nghề thấp. Không được giải nhưng tôi cũng không thất vọng. Ngay từ khi bắt đầu, êkíp làm phim đã xác định 3 tiêu chí: tạo nên một tác phẩm chỉn chu về tay nghề, mang đến cho khán giả tiếng cười thẩm mỹ; đạt doanh thu cao và hiệu ứng công chúng tốt. Chúng tôi đã làm được điều đó, vậy là ổn. Còn vì sao 2 trong 1 không được giải, điều đó phải hỏi Ban giám khảo.  

Mang phim đi dự thi, tôi cũng đặt nhiều hy vọng dù hiểu rằng rất có thể nó không được giải khi không thuộc dòng phim chính thống, giống như đứa con nuôi vậy. Ngay cả chúng tôi, những người làm phim cũng cảm thấy bị phân biệt đối xử giữa phim tư nhân và phim nhà nước của Ban tổ chức lễ trao giải. Giấy mời ghi rõ Đoàn làm phim Thiên Ngân, vậy mà đến nơi, tôi và anh Huy Tuấn dù tìm hết hơi cũng chẳng thấy chiếc ghế nào dành cho mình.

Tôi là người của Hãng phim truyện I, tôi vẫn reo hò cho phim hãng mình, vui cùng thành công của hãng, nhưng là đạo diễn phim 2 trong 1, tôi vẫn phải chọn cách ngồi riêng cùng anh Huy Tuấn - người làm nhạc cho 2 trong 1.

Có thể đó không phải là lỗi của Hội Điện ảnh, nhưng cả năm chỉ có một cơ hội cho người làm nghề gặp gỡ nhau, Ban tổ chức nên sắp xếp và đàm phán để lễ trao giải được trang trọng và ý nghĩa.

Phim "Chuyện của Pao" giành 4 Cánh diều vàng, trong đó có giải cho Phim truyện nhựa xuất sắc.

Nhà biên kịch Nguyễn Mạnh Tuấn: Về sự tín nhiệm với giải thưởng, tôi cho rằng sự nghi ngờ của công chúng và báo chí là hoàn toàn có lý khi chưa biết mặt mũi bộ phim đoạt giải là thế nào. Tuy nhiên, theo tôi, vấn đề thực sự nằm ở thực trạng chung của điện ảnh Việt Nam chứ không phải lỗi chỉ ở Ban tổ chức Cánh diều vàng.

Các nước khác tổ chức sản xuất đến hàng trăm phim một năm, việc nhiều tác phẩm của họ phổ biến trong khán giả gần như là tất nhiên. Còn ta thì trong năm chỉ có vài tác phẩm, ngay thời điểm trình chiếu còn là một vấn đề khó khăn cho các nhà làm phim nói gì đến việc phổ biến rộng rãi nhiều phim. Trong khi đó, một tác phẩm điện ảnh đoạt giải chỉ có thể thuyết phục về mặt xã hội nếu nó thực sự đi sâu vào lòng công chúng. Khán giả có thể yêu, có thể ghét nhưng ít ra họ có sự quan tâm.

Giải thưởng này cũng thể hiện chúng ta kém trong việc xã hội hóa về mặt tuyên truyền. Việc trao giải Cánh diều vàng là rất thiện chí, năm nay chỉ trao giải vàng cũng là một bước tiến. Tuy nhiên, lại thiếu tuyên truyền để cả xã hội cùng công nhận và quan tâm cho giải thưởng. Nghịch lý ở chỗ lễ trao giải Oscar trước đó không lâu có dính dáng gì đến chúng ta đâu mà người dân và báo chí còn quan tâm hơn cả Cánh diều vàng.
 
Về cơ cấu chấm giải, tôi cho rằng Cánh diều vàng có sự tham gia của khán giả cùng với giám khảo cũng là một việc hay. Tuy nhiên, nếu có cách làm này thì phim tham gia tranh giải phải được phân theo nhóm phim giải trí và phim nghệ thuật. Nếu cứ trộn chung vào các loại phim mà bình chọn thì kết quả từ 2 phía sẽ rất khác biệt, lại rối tung lên thôi. Tuy nhiên, cái khó của chúng ta là những phim giải trí được sản xuất có số lượng quá ít. Không thể có việc chỉ lèo tèo 2-3 phim tham gia rồi phim thì giải nhất, phim kia giải nhì.

Nói đến nội dung của giải thưởng năm nay, về tính chuyên nghiệp, tôi cho rằng Chuyện của Pao chắc chắn không thể bằng Sống trong sợ hãi. Nguyễn Quang Hải chỉ là một đạo diễn mới, anh ấy cũng không phải được đào tạo về đạo diễn, nên có thể tính hồn nhiên, phóng khoáng, xuất thần trong phim của anh ấy thì có, nhưng tính chuyên nghiệp thì chắc chắn không thể qua Bùi Thạc Chuyên. Những giải cơ bản đều thuộc về Sống trong sợ hãi là một minh chứng. Nếu lấy tiêu chí là giải thưởng có tính chuyên nghiệp thì rất phi lý khi không trao giải cao nhất cho phim này.

"Sống trong sợ hãi" (đạo diễn Bùi Thạc Chuyên) giành 5 giải vàng.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên: Tôi không nghĩ phim mình "thua" chỉ vì không đoạt giải Phim truyện nhựa xuất sắc. Với 5 giải vàng, tôi tin Sống trong sợ hãi đã ít nhiều đọng lại ấn tượng với người xem. Tôi không câu khách bằng những cảnh nóng, mà đơn giản vì tác phẩm cần thiết phải như thế, và tôi cho rằng những cảnh ấy là đủ tầm. Giải báo chí dành cho phim của tôi cũng đã chứng tỏ sự chuyên nghiệp và sức ảnh hưởng của nó. Và tôi cần khán giả, những người góp phần quan trọng trong việc giúp cho Sống trong sợ hãi được sống lâu, sống khỏe. Sự đánh giá của khán giả với tôi mới là quan trọng. Mọi so sánh đều khập khiễng. Chỉ biết rằng, tôi làm đúng với tâm nguyện của chính tôi, và làm đúng với những gì khán giả mong đợi.

Diễn viên Hồng Ánh: Tôi có cảm giác giải thưởng này mang tính chuyên môn nhiều hơn tính xã hội. Trong số những phim đoạt giải năm nay, có phim khiến khán giả ngơ ngác không biết là từ đâu, có phim đã chiếu ra rạp thì không ai xem. Nhiều đồng nghiệp của tôi ở TP HCM đã thắc mắc Chuyện của Pao được chiếu khi nào, ở đâu; đạo diễn, diễn viên hay dở thế nào để biết đến tính khách quan của Ban giám khảo trong việc chấm giải.

Những năm trước, lễ trao giải Cánh diều vàng được tổ chức khá lặng lẽ nhưng 2-3 năm trở lại đây thì được VTV3 phát sóng trên toàn quốc. Như vậy tầm ảnh hưởng, uy tín của nó cũng đã rộng hơn. Vậy thì mọi chuẩn mực cũng phải được nâng tầm lên cho thích hợp.

Theo tôi, trước lễ trao giải, nên có tuần lễ trình chiếu những phim tham gia dự tranh. Đánh giá của công chúng có thể khác nhau nhưng ít ra là họ cũng có được cái quyền lựa chọn phim hay của riêng mình. Hay ít nhất họ cũng được biết mặt phim được trao giải là thế nào. Sự kiện lớn như vậy cũng là một bộ mặt văn hóa của quốc gia, thì nên để cho nó có ảnh hưởng sâu rộng hơn chứ không thể đơn giản là một đêm trao giải được truyền hình trực tiếp.

(Theo VnE)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bị phạt 90 triệu đồng vì tổ chức “Hoa hậu Doanh nhân sắc đẹp Việt 2020” không phép

Bị phạt 90 triệu đồng vì tổ chức “Hoa hậu Doanh nhân sắc đẹp Việt 2020” không phép

Thanh tra Bộ VH-TT-DL vừa có Quyết định số 1/QĐ- XPVPHC ngày 13-1-2021 về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa đối với Công ty TNHH MTV đầu tư du lịch giải trí Khổng Tước vì đã có hành vi tổ chức cuộc thi “Hoa hậu Doanh nhân sắc đẹp Việt 2020” tại TPHCM vào ngày 18-11-2020 mà không có giấy phép tổ chức.

Phim

Điện ảnh Việt khởi đầu năm mới đầy hứa hẹn

Dịch Covid-19 ảnh hưởng nặng đến kế hoạch sản xuất, phát hành của nhiều bộ phim Việt. Khi thị trường đã có dấu hiệu khởi sắc giai đoạn cuối năm 2020, nhiều dự báo lạc quan trong năm 2021 được đưa ra, ngay từ những bộ phim mở màn. 

Âm nhạc

Sân khấu

Tái dựng vở cải lương kinh điển “Nàng Xê Đa“

Sáng 16-1, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang phối hợp với Công ty TNHH Tổ chức Biểu diễn Song Việt tổ chức họp báo thông tin về dự án cải lương “Dấu ấn mới cho các nghệ sĩ trẻ” và công diễn vở Nàng Xê Đa.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Bay bổng đi con

Bước con đi chân trời phía trước
Ba hóa đường dẫu mòn, cụt vẫn thênh thang

Mỹ thuật

Thế giới đầy màu sắc của các bạn nhỏ mắc chứng tự kỷ

Triển lãm tranh nghệ thuật của trẻ tự kỷ với tên gọi: "Sắc màu - Những mảnh ghép", sẽ khai mạc vào ngày mai 15-1, tại Megan Gallery, 299 Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội. Triển lãm giới thiệu tới người xem hơn 40 bức tranh của 6 em nhỏ mắc chứng tự kỷ: Hương Giang, Văn Duy, Tuấn Duy, Trung Hiếu, Quang Huy và Danh Lâm.