Khi giảng đường thành “trường quay”
Cuối tháng 4, Hoàng Thị Yến Nhi - khi đó là sinh viên năm 2 Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM, cùng các cộng sự bấm máy phim ngắn Hạ thời sau vài tháng chuẩn bị từ kịch bản, diễn viên, đạo cụ, bối cảnh cho đến địa điểm ăn ngủ, sinh hoạt cho 20 thành viên ê kíp.
"Vì đang là sinh viên nên bọn em phải tự mình làm mọi thứ để tiết kiệm chi phí. Thậm chí còn cố làm nhanh nhất có thể để tránh phát sinh", Hoàng Thị Yến Nhi chia sẻ.
Quá trình ghi hình cho Hạ thời kéo dài 5 ngày, sau đó là hơn 1 tháng hậu kỳ. Đầu tháng 10, phim thắng lớn tại LHP điện ảnh trẻ (Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM tổ chức) với 3 giải: Phim ngắn xuất sắc nhất, Phim được khán giả yêu thích nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất cho Yến Nhi. Hạ thời là một ví dụ về sự lăn xả của những nhà làm phim trẻ trong làn sóng các cuộc thi phim ngắn đang nở rộ tại các trường đại học.
Cuối tháng 9, Trường Đại học Văn hóa TPHCM phát động LHP ngắn sinh viên Góc nhìn trẻ 2026 - Nguồn sáng rực rỡ với chủ đề “Đa dạng - Sáng tạo - Bền vững”, khuyến khích khai thác những vấn đề về con người, văn hóa, di sản, môi trường, cộng đồng và đời sống đương đại bằng ngôn ngữ điện ảnh.
Trước đó, Khoa Báo chí và Truyền thông (Trường ĐH KHXH-NV, ĐH Quốc gia TPHCM) cũng tổ chức LHP sinh viên Nhân văn 2026 thu hút hơn 100 tác phẩm đến từ hơn 20 trường đại học, học viện, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn TPHCM.
Trường Đại học Văn Lang cũng tổ chức LHP Văn Lang - Van Lang Film Fest để tạo cơ hội cho sinh viên thử sức làm phim cùng các chuyên gia trong lĩnh vực điện ảnh - truyền hình.
Theo PGS-TS Phan Thị Bích Hà, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM, hiện là Trưởng khoa Nghệ thuật, Sân khấu và Điện ảnh (Đại học Văn Lang) sự nở rộ các LHP ở các trường đại học là một xu hướng tích cực. Bởi đây không chỉ là sân chơi, mà còn là "sân học" cho sinh viên.
“Điểm đặc biệt ở tác phẩm của các em là khả năng bắt được những khoảnh khắc, rồi đưa những điều đời thường ấy vào tác phẩm một cách hồn nhiên, tươi mới”, PGS-TS Phan Thị Bích Hà cho biết.
Chủ động tìm hướng đi
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở giải thưởng, giá trị đóng góp của các LHP sẽ trở nên hạn chế. Câu hỏi quan trọng hơn là sau khi LHP kết thúc, những bộ phim và nhà làm phim trẻ sẽ đi đâu?
Đây cũng là vấn đề được TS Phạm Huy Quang, Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM, đặt ra: “Sau LHP, các tác giả sẽ đối diện với một hành trình mới đầy khó khăn: tiếp tục kể chuyện, làm nghề và chịu trách nhiệm với câu chuyện của mình trước công chúng”.
Theo ông, các sân chơi như LHP điện ảnh sinh viên chính là nấc thang để người làm phim trẻ bước khỏi giảng đường, gặp khán giả, nhà sản xuất và mở ra những cuộc gặp gỡ, hợp tác mới để đi xa hơn.
Mở rộng ý kiến trên, PGS-TS Phan Thị Bích Hà cho rằng chính ban tổ chức, nhà trường, giảng viên cần mở rộng sang vai trò định hướng, kết nối, tìm kiếm và tạo thêm cơ hội cho các đội ngũ có thành tích xuất sắc. Còn với các nhà làm phim trẻ cũng nên chủ động tìm hướng phát triển mới.
“Trong cuộc thi, chúng tôi kết nối các đơn vị, đồng nghiệp, doanh nghiệp để tìm tài trợ, mượn thiết bị hoặc hỗ trợ một phần kinh phí cho các bạn trẻ làm phim. Sau giải thưởng, các bạn trẻ có thành tích cao được hướng dẫn, giới thiệu đến với các cuộc thi biên kịch, LHP, chợ dự án trong nước và quốc tế”, PGS-TS Phan Thị Bích Hà cho biết thêm.
Điện ảnh Việt muốn có thế hệ làm phim mới không thể chỉ trông chờ vào sự xuất hiện ngày càng nhiều LHP trong trường đại học. Điều quan trọng hơn là phía sau mỗi cuộc thi còn bao nhiêu người trẻ tiếp tục làm phim, bao nhiêu tác phẩm được nối dài vòng đời và những gương mặt nào sẽ bổ sung vào đội ngũ nhân lực ngành điện ảnh?
Khi trả lời được những câu hỏi đó, các LHP trong trường đại học sẽ không còn đơn thuần là sân chơi, mà có thể trở thành những “phòng thí nghiệm” đầu tiên của điện ảnh Việt.
“Những bộ phim ngắn giống như một “passport vào nghề” của người làm phim. Điện ảnh có phần khắc nghiệt vì mức đầu tư rất lớn, nên nhà sản xuất cần một cơ sở niềm tin trước khi quyết định đầu tư cho một nhà làm phim”, đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng, nguyên Phó Giám đốc Hãng phim Truyền hình TPHCM (TFS), hiện là giảng viên Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM, chia sẻ.
