Thử nghiệm để “hiểu” AI
* PHÓNG VIÊN: Trong bối cảnh thể loại phim ngắn AI đang có nhiều ý kiến trái chiều, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM (HTV) và TFS đã gây chú ý khi công bố ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào sản xuất dự án phim Bãi săn?
- Đạo diễn PHẠM VIỆT PHƯỚC: Việc kết hợp công nghệ AI vào sản xuất phim đang là xu hướng tất yếu. Nó cho thấy sự chuyển động không ngừng từ phim nhựa, kỹ thuật số, đến câu chuyện đa nền tảng giữa truyền hình truyền thống và mạng xã hội như Facebook, YouTube...
Là một đơn vị chuyên sản xuất phim, chúng tôi phải hòa nhập vào xu hướng đó. Tuy nhiên, chúng tôi chọn những người làm phim truyền thống để thực hiện 1 bộ phim có ứng dụng AI, chứ không chọn kỹ sư AI hay chuyên viên công nghệ. Bởi người làm phim truyền thống hiểu những chuẩn mực và họ sẽ biết cách vận dụng công nghệ, để khán giả được xem 1 sản phẩm ứng dụng AI nhưng vẫn đảm bảo có tính con người. Đó là mong muốn của chúng tôi.
* Sau những trải nghiệm ban đầu, anh nhận thấy AI có những giới hạn như thế nào?
- Tôi nhận thấy, thứ nhất, AI có một số vấn đề về ghi nhớ, thiếu tính logic trong sự liên tục (raccord). Ví dụ, cảnh này nhân vật đeo kính nhưng sang cảnh sau có thể không còn đeo nữa. Vì vậy, khi làm chúng tôi phải đặc biệt lưu ý. Một vấn đề nữa là về tạo hình. Vì chúng tôi không dùng tham chiếu từ hình người thật mà tạo bằng AI nên dễ dẫn tới trường hợp có những chi tiết na ná nhau.
Hiện tại, ê-kíp đang cố gắng cải thiện, tạo ra nhân vật có đặc trưng riêng về ngoại hình, gương mặt. AI có đặc tính sẽ học sau khi nhận yêu cầu, chỉnh sửa nên qua một thời gian sẽ dần hiểu người sử dụng, hiểu yêu cầu cụ thể. Cũng có thể hiểu, đó là cách “huấn luyện” công cụ nên càng về sau, tốc độ thực hiện sẽ nhanh hơn.
* Theo anh, việc sử dụng AI có làm thay đổi vai trò sáng tạo của nhà làm phim?
* Quá trình sản xuất 1 bộ phim theo cách truyền thống, đạo diễn cần truyền đạt để người trong đoàn phim hiểu, làm theo đúng mong muốn của mình. Làm phim với AI, ngoài việc thể hiện được các ý đồ về nghệ thuật, bản thân đạo diễn phải sáng tạo trong giao tiếp. Tôi nghĩ đây là một trải nghiệm rất thú vị.
AI là một công cụ, có thể gọi là trợ lý hỗ trợ về kỹ thuật. Nhưng để điều khiển AI phục vụ theo đúng ý mình, phải hiểu cách AI vận hành. Bất cứ công đoạn nào từ kịch bản, âm nhạc, lồng tiếng… đều phải làm như vậy. Điều này cũng đảm bảo để nhà làm phim luôn là chủ thể sáng tạo.
Cá nhân tôi cho rằng ngay cả khi AI tham gia rất sâu vào quá trình làm phim, quyết định cuối cùng cho mọi khâu sản xuất vẫn là con người. Con người luôn là chủ thể sáng tạo, không phải AI.
Thận trọng tích cực
* Hiện phim ngắn AI đang tạo nên luồng tranh cãi. Khi làm dự án này, anh có lường trước những điều đó?
- Tôi nghĩ đó là hệ quả của một cách nghĩ nhanh, nghĩ không sâu. Nếu chỉ chạy theo tốc độ sản xuất, nội dung khó đáp ứng yêu cầu, từ đó dễ dẫn tới những sản phẩm kém chất lượng, na ná nhau về nội dung.
Với dự án Bãi săn, chúng tôi thực hiện với tiêu chí trước hết đây phải là 1 sản phẩm văn hóa, không đơn thuần là công nghệ hay thương mại. Nó phải tạo ra sức ảnh hưởng nhất định và khiến khán giả có những suy nghĩ tích cực cho xã hội, cho tương lai. Vì thế, các bước thực hiện dự án rất chậm so với tiến độ mọi người đề cập về quy trình sản xuất phim ngắn AI hiện nay. Chúng tôi gọi đó là sự thận trọng tích cực.
“Điều thay đổi nhiều nhất với tôi khi ứng dụng AI là cách tổ chức sản xuất. Với AI, khoảng cách từ trí tưởng tượng đến hình ảnh được rút ngắn rất nhiều. Tôi có thể thử 1 góc máy, bối cảnh, 1 chuyển động rất khó thực hiện ngoài đời mà không phải huy động cả ê-kíp lớn. Điều thú vị là công việc cốt lõi của đạo diễn gần như không thay đổi.
Tôi vẫn biết mình muốn kể chuyện gì, đứng về phía nhân vật nào, khán giả cần nhìn thấy điều gì ở thời điểm nào, diễn viên phải có cảm xúc ra sao, máy quay đặt ở đâu, vì sao phải đặt ở đó...
AI có thể tạo cho tôi 1 khu rừng rất đẹp, 1 vực sâu ngoạn mục. Nhưng đẹp để làm gì, xuất hiện lúc nào, nó phục vụ câu chuyện như thế nào thì vẫn là quyết định của đạo diễn”, đạo diễn Hồng Phúc chia sẻ.
* Theo anh, mối quan hệ giữa nhà làm phim và AI trong tương lai sẽ như thế nào?
- Theo tôi, nếu con người tận dụng tốt công cụ và giữ vai trò chủ thể sáng tạo, hiệu quả sẽ ngày càng cao. Đó cũng là điều mà TFS đang nỗ lực thực hiện với tiêu chí làm sao đạt được hiệu quả nhất. Từ đó có kết quả tốt trên nhiều phương diện, đặc biệt là có thể tạo ra những bộ phim có giá trị cao.
* Vậy đâu là bản sắc, chỉ dấu nhận diện quan trọng nhất được TFS duy trì trong những bộ phim có ứng dụng AI?
- Chúng tôi luôn xác định mỗi sản phẩm của TFS là một sản phẩm văn hóa. Theo hướng này, AI sẽ góp phần quan trọng trong việc tạo ra ảnh hưởng tích cực và lâu dài đối với khán giả. Thực tế, chúng tôi từng có nhiều bộ phim có ảnh hưởng lớn với khán giả thuộc nhiều thế hệ. Với AI, chúng tôi mong có nhiều thay đổi theo hướng tích cực, mang đến cho khán giả những nét mới lạ, hấp dẫn.
Với dự án này chúng tôi đang cố gắng tận dụng công nghệ mới bởi nếu không theo kịp, mình sẽ lạc hậu.
Bãi săn là một tác phẩm điện ảnh thể loại viễn tưởng, được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Đình Tú. Được triển khai từ tháng 7-2026, dự án kết hợp chuyên môn làm phim truyền hình chuyên nghiệp của TFS với các công cụ AI do CapCut hỗ trợ, vận hành trên nền tảng công nghệ lõi Seedance 2.5 và công cụ EditPilot.
Trong dự án này, toàn bộ quá trình định hướng nghệ thuật và sản xuất nội dung đều do đội ngũ chuyên môn của TFS đảm nhận. AI được ứng dụng trong khâu tạo hình nhân vật, bối cảnh… Mùa 1 gồm 15 tập (3 phút/tập), dự kiến phát sóng vào dịp Tết Nguyên đán 2027 trên toàn bộ hệ thống các nền tảng đa truyền thông của HTV.
