* PHÓNG VIÊN: Theo ông, việc ngày càng có nhiều cuộc thi về phim ngắn sẽ tác động thế nào đến thị trường điện ảnh trong nước?
* Ông NGUYỄN HOÀNG HẢI: Điện ảnh Việt Nam đang phát triển, đặc biệt là thị trường phim nội địa. Trong 6 tháng đầu năm 2026, phim Việt đã chiếm khoảng 70% thị phần phòng vé. Khi thị trường phát triển, nhu cầu về nguồn nhân lực cũng tăng. Để có nguồn nhân lực chất lượng, cần thêm nhiều cuộc thi để phát hiện và bồi dưỡng tài năng. Đó là một vòng phát triển tích cực, góp phần giúp thị trường điện ảnh Việt ngày càng lớn mạnh.
* Việc các cuộc thi phim ngắn liên tiếp ra đời phản ánh điều gì về thị trường điện ảnh Việt: một tín hiệu phát triển, hay cũng đồng thời cho thấy những khoảng trống cần được lấp đầy?
* Theo tôi là cả hai. Một mặt, số lượng cuộc thi tăng cho thấy tiềm năng của phim ngắn Việt là rất lớn. Nhưng mặt khác, việc thiếu những nhà làm phim trẻ được đào tạo bài bản cũng bộc lộ nhược điểm cốt lõi của điện ảnh trong nước: chúng ta chưa có một mô hình trường hay học viện chỉ tập trung vào điện ảnh như nhiều quốc gia khác. Điều đó khiến các bạn trẻ không có điều kiện được đào tạo chuyên sâu ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, thị trường cũng đang thiếu nhân lực ở một số vị trí rất quan trọng, đặc biệt là nhà sản xuất (producer). Hiện nay, ngay cả ở bậc đại học cũng gần như chưa có chương trình đào tạo chuyên biệt cho vị trí này - trong khi đây là người dẫn dắt toàn bộ dự án. Điều này dẫn đến vai trò nhà sản xuất trong nước hiện chủ yếu hoạt động nhờ kinh nghiệm thực tiễn hơn là được đào tạo bài bản.
* Ông đánh giá thị trường phim ngắn Việt Nam hiện đang phát triển theo hướng nào: dừng ở phong trào hay đã bắt đầu hình thành một hệ sinh thái đúng nghĩa?
* Tôi nghĩ, ở mức độ hệ sinh thái thì chưa, nhưng nó cũng đã vượt ra ngoài một phong trào tự phát. Sự phát triển phim ngắn của chúng ta xuất phát từ nhu cầu có thật và đang góp phần nuôi dưỡng một thế hệ các bạn trẻ đam mê làm phim.
Tuy nhiên, để phát triển thành một hệ sinh thái đúng nghĩa, cần có sự tham gia mạnh mẽ hơn từ các cơ quan quản lý nhà nước thông qua các chính sách hỗ trợ, chương trình đào tạo và cơ chế phát triển bài bản dành cho những người trẻ yêu điện ảnh.
* Sau 6 mùa tổ chức, Dự án phim ngắn CJ đã đóng góp gì cho nguồn nhân lực của điện ảnh Việt?
* Mục tiêu ban đầu của Dự án phim ngắn CJ là tìm kiếm, phát hiện những tài năng trẻ cho điện ảnh Việt, tạo ra sân chơi để các bạn có cơ hội tham gia và phát triển; đồng thời hỗ trợ các nhà làm phim trẻ đưa tiếng nói của điện ảnh Việt Nam đến các liên hoan phim quốc tế và giành được nhiều giải thưởng. Có thể nói, qua các mùa đầu, dự án đã đạt được những mục tiêu đó.
Tuy nhiên, khoảng 2-3 năm trở lại đây, chúng tôi có sự điều chỉnh. Bên cạnh việc tham gia các liên hoan phim (LHP) quốc tế, các nhà làm phim trẻ cũng phải thể hiện khả năng đóng góp cho sự phát triển của điện ảnh trong nước bằng việc tham gia sản xuất các dự án phim chiếu rạp. Đến nay, dự án đã ghi nhận một số thành công.
Đạo diễn Đoàn Sĩ Nguyên (mùa 4) đang thực hiện dự án điện ảnh thứ 2 - Tai ương (sau phim Điều ước cuối cùng), đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt (mùa 5) có dự án Bò sữa bay dự kiến ra rạp cuối năm nay, đạo diễn Phạm Thiên Ân (mùa 6) sau phim ngắn Giấc mơ là ốc sên đang chuẩn bị làm phim dài đầu tay... Điều chúng tôi kỳ vọng là bên cạnh các tác phẩm đoạt giải quốc tế, sẽ ngày càng có nhiều đạo diễn trẻ trưởng thành, tham gia vào dòng phim thương mại và đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của điện ảnh Việt.
Được khởi xướng từ năm 2018 bởi CJ Cultural Foundation và CJ CGV Việt Nam, Dự án phim ngắn CJ đã hỗ trợ kinh phí sản xuất cho 30 dự án phim ngắn, tạo cơ hội cho 32 đạo diễn trẻ và ghi dấu tại hơn 60 LHP quốc tế.
Trong đó, nổi bật có đạo diễn Phạm Thiên Ân giành giải Camera vàng tại LHP Cannes 2023, với phim dài đầu tay Bên trong vỏ kén vàng (phát triển từ phim ngắn Hãy tỉnh thức và sẵn sàng); Phạm Ngọc Lân giành giải Phim đầu tay xuất sắc nhất tại LHP Berlin 2024 với Cu li không bao giờ khóc (phát triển từ phim ngắn Một khu đất tốt); Dương Diệu Linh giành giải Phim hay nhất và Phim sáng tạo nhất tại LHP Venice 2024 với Mưa trên cánh bướm (phát triển từ phim ngắn Ngọt, mặn)...