Đề xuất mở rộng thực hiện dân chủ trên môi trường số

Dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến ngày 24-9 tập trung quy định các vấn đề mang tính chính sách, nguyên tắc, quyền và nghĩa vụ của công dân, lược bỏ các nội dung đã được quy định trong các luật chuyên ngành (như Luật Tiếp cận thông tin) và dẫn chiếu thực hiện để tránh trùng lặp.

Dự thảo mở rộng đa dạng các hình thức thực hiện dân chủ trên môi trường số, cho phép người dân tiếp cận thông tin, họp cộng đồng dân cư, gửi phản ánh, kiến nghị và tham gia biểu quyết thông qua nền tảng số và dữ liệu mở. Việc lấy ý kiến nhân dân qua môi trường điện tử được xác định là giải pháp then chốt nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, giúp người dân theo dõi và giám sát trực tiếp các hoạt động của chính quyền một cách thuận tiện, nhanh chóng.

Thảo luận tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tư tưởng xuyên suốt của việc sửa đổi luật là phải tạo chuyển biến thực chất trong thực hành dân chủ, lấy việc tiếp thu và giải trình làm trọng tâm. Đồng thời, dân chủ không dừng lại ở quyền được nói, mà người dân phải được lắng nghe, được giải trình và phản hồi.

Đánh giá cao việc mở rộng thực hiện dân chủ qua nền tảng số, song Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phương thức số là một công cụ để mở rộng quyền, không phải điều kiện để thực hiện quyền. Việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo phải bảo đảm tính bao trùm, không để người cao tuổi hay người ở vùng sâu, vùng xa bị hạn chế cơ hội tham gia; đồng thời phải xác thực chặt chẽ, chống gian lận và bảo vệ dữ liệu. Chủ tịch Quốc hội quán triệt nguyên tắc: "Không vì tăng dân chủ mà tăng thêm thủ tục”.