Sáng 24-10, tiếp tục kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Dự thảo luật gồm 3 điều, thể hiện rõ sự đổi mới tư duy quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Trong đó, trọng tâm nằm ở Điều 1, thực hiện sửa đổi, bổ sung 78/171 điều và bổ sung mới 2 điều (bao gồm Điều 72a về Quản lý vật liệu từ hoạt động tái chế chất thải và Điều 139a về Trao đổi quốc tế kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon) của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
Dự thảo cắt giảm mạnh đối tượng phải thực hiện đánh giá TĐMT và GPMT, chuyển nhiều đối tượng sang thực hiện ĐKMT (không phải thủ tục hành chính).
Dự thảo cũng quy định kéo dài thời hạn GPMT lên 7 năm (đối với cơ sở xử lý chất thải nguy hại, nhập khẩu phế liệu) và 10 năm (đối với các đối tượng khác); đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cấp phép cho địa phương; bãi bỏ 5 đến 9 thủ tục hành chính; bãi bỏ quy định cấp lại GPMT, chứng nhận đủ điều kiện dịch vụ quan trắc môi trường và thủ tục vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải.
Dự thảo cũng quy định theo hướng tăng cường trách nhiệm người đứng đầu. Theo đó, chủ tịch UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm về vấn đề ô nhiễm môi trường xảy ra trên địa bàn.
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải thông tin, ủy ban đánh giá cao bước cải cách đột phá cắt giảm mạnh (giảm khoảng 90%) đối tượng ĐTM, GPMT.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý, việc cắt giảm cần đi kèm với cơ chế kiểm soát rủi ro và tránh buông lỏng quản lý. Khi cắt giảm mạnh đối tượng TĐMT và GPMT, Trung ương cần bổ sung ngay cơ chế giám sát, quản lý thay thế và nâng cao năng lực hậu kiểm để tránh tình trạng buông lỏng quản lý môi trường.
Đại diện cơ quan thẩm tra cũng đề nghị định lượng rõ ràng các tiêu chí môi trường nhạy cảm trong luật để triệt tiêu không gian tùy tiện áp dụng pháp luật và kiểm soát quyền lực.
Bên cạnh đó, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải đề nghị bổ sung căn cứ về phạm vi, quy mô tác động liên tỉnh, xuyên biên giới hoặc vùng biển ngoài phạm vi quản lý hành chính tỉnh để xác định thẩm quyền thẩm định/cấp phép của Trung ương, tránh tình trạng “địa phương hóa” các tiêu chuẩn môi trường.
Liên quan đến đề xuất thu hẹp và quy định lại danh mục các yếu tố nhạy cảm về môi trường trong dự thảo (theo đó chỉ giữ lại các yếu tố nhạy cảm về mặt thiên nhiên, sinh thái; lược bỏ tiêu chí nhạy cảm gắn liền với con người, cụ thể là lược bỏ 2 tiêu chí là "khu dân cư tập trung" và "nguồn nước cấp sinh hoạt" ra khỏi danh mục các yếu tố nhạy cảm về môi trường), Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cảnh báo, cần đánh giá kỹ vì có thể tạo ra nguy cơ giảm hiệu lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
