Tình yêu với nông nghiệp xanh
Khu vườn rộng hơn 20ha của chị Diễm ở xã An Nhơn Tây, TPHCM là điểm đến thu hút nhiều phụ nữ đam mê khởi nghiệp xanh. Giữa không gian trù phú, tiếng cười nói rộn rã của các công nhân hòa với nhịp lao động hăng say cẩn thận hạ từng buồng chuối hột trĩu quả, hái từng mẻ bắp chuối tươi non.
Nâng niu những thành quả vừa thu hoạch, chị Diễm kể, thuở nhỏ chị thường theo ông bà, cha mẹ ra vườn, niềm vui gieo trồng, chăm sóc và tự tay thu hoạch thành quả cứ thế nuôi dưỡng tình yêu với nghề nông trong chị. Khi trưởng thành, chị dành nhiều thời gian tìm hiểu các phương thức canh tác thuận tự nhiên, mong muốn phát triển theo hướng nông nghiệp xanh, sạch và bền vững.
Trước khi trồng chuối hột, chị Diễm đã trồng ớt chỉ thiên cung cấp cho các thị trường xuất khẩu một số nước châu Âu và Nhật Bản. Nhờ chú trọng quy trình canh tác, kiểm soát dư lượng, sản phẩm đã đáp ứng yêu cầu của đối tác, mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Tuy nhiên, thời tiết thất thường những năm gần đây khiến việc trồng ớt gặp nhiều khó khăn, chi phí chăm sóc lớn, năng suất và tỷ lệ quả đạt chuẩn xuất khẩu không cao, chị Diễm bắt đầu tìm loại cây phù hợp hơn để chuyển hướng canh tác. Chị chọn chuối hột vì cây thích nghi tốt với điều kiện đất đai, khí hậu, có giá trị lâu dài, sinh trưởng nhanh, có thể trồng xen trên diện tích đất phù hợp, giảm chi phí đầu tư ban đầu và đa dạng hóa cây trồng, nguồn thu.
Theo chị, nếu được khai thác hợp lý, hầu hết các bộ phận của cây chuối hột đều có thể tận dụng làm nguyên liệu, góp phần gia tăng giá trị nông sản. Bắp chuối có thể dùng làm thực phẩm; trái được chế biến thành bột làm bánh và các sản phẩm dinh dưỡng khác tốt cho sức khỏe; lá dùng gói bánh; thân cây có thể tận dụng làm thức ăn chăn nuôi; bẹ chuối, lõi chuối có thể khai thác sợi phục vụ sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, dệt vải. Thậm chí, phần nước từ thân chuối cũng có thể được tận dụng làm nguyên liệu ủ phân vi sinh, phục vụ sản xuất phân bón…
3 năm qua, chị Diễm đã trồng 6ha chuối trên 20ha đất tại vườn, bước đầu cho thành phẩm tốt. Từ mô hình tại vườn, chị từng bước mở rộng vùng trồng, tạo mạng lưới liên kết với những người cùng mong muốn phát triển cây chuối hột bằng việc cung cấp cây giống và bao tiêu sản phẩm bắp chuối tại một số địa phương như Vĩnh Long, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Gia Lai và TP Huế.
Chị chia sẻ: “Chuối hột dễ trồng, không tốn quá nhiều công chăm sóc. Sau khoảng 8-9 tháng, cây có thể cho bắp, trái, giúp nông dân sớm có thu nhập. Do vậy, tôi mong muốn liên kết với nông dân mở rộng vùng trồng, khai thác hiệu quả giá trị cây chuối hột, tăng thu nhập cho bà con, cũng như gìn giữ nguồn cây giống đặc trưng của Việt Nam”.
Giữa tháng 10-2026, các sản phẩm từ chuối hột của chị Diễm được mang đến trưng bày tại Ngày hội “Phụ nữ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng tầm thương hiệu Việt” năm 2026 do Hội LHPN TPHCM phối hợp Sở Công thương TPHCM tổ chức. Cũng trong ngày hội, chị Diễm đã kết nối với Công ty HerbVN, bước đầu hợp tác phân phối bột chuối hột trong 7 tháng và sau đó hướng đến sự đồng hành lâu dài.
Hướng đến sản phẩm thủ công mỹ nghệ
Không dừng lại ở việc phát triển vùng trồng, chị Nguyễn Thanh Diễm còn hướng đến chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị cây chuối hột. Tháng 3-2026, chị ra mắt sản phẩm bột chuối hột mang thương hiệu D&D ECO, từng bước đưa loại nông sản dân dã này đến gần hơn với người tiêu dùng. Trước khi thương mại hóa sản phẩm, chị Diễm đã dành gần 2 năm nghiên cứu, thử nghiệm bột chuối hột sử dụng trong gia đình và chia sẻ với bạn bè.
Trong quá trình đó, chị tìm hiểu đặc tính nguyên liệu, công dụng của chuối ở các độ chín khác nhau. Chuối non, chuối bánh tẻ và chuối già có sự khác biệt về thành phần, hương vị. Chị thử nghiệm phối trộn theo tỷ lệ phù hợp nhằm tạo ra sản phẩm có hương thơm, vị béo tự nhiên và giảm độ chát. Nguyên liệu sau khi chọn lọc được làm sạch, thái lát, sấy lạnh rồi nghiền thành bột. Sản phẩm bước đầu nhận được phản hồi tích cực từ những người sử dụng, tốt cho sức khỏe, cải thiện tiêu hóa.
Để đưa sản phẩm ra thị trường, chị chú trọng kiểm nghiệm y tế, thực hiện thủ tục công bố và hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đảm bảo chất lượng và an toàn. Các công đoạn từ chế biến, đóng gói đến quảng bá, phân phối đều được chị trực tiếp theo sát. Mỗi tháng, cơ sở sử dụng khoảng 1 tấn chuối tươi làm nguyên liệu sản xuất, từng bước hình thành đầu ra cho nông sản. Giờ đây, sản phẩm bột chuối được bán ra thị trường với giá 75.000 đồng/gói 250g.
Chị tâm sự: “Tôi muốn tiên phong tạo ra những sản phẩm chất lượng từ cây chuối hột, đồng thời bao tiêu sản phẩm để bà con yên tâm mở rộng vùng trồng. Khi thấy được giá trị kinh tế, bà con sẽ thêm tin tưởng và cùng phát triển mô hình này. Tôi muốn đồng hành với bà con nông dân để làm nông nghiệp xanh, phát triển kinh tế bền vững”.
Thời gian tới, chị Diễm mong muốn đưa bột chuối hột vào hệ thống siêu thị, cửa hàng OCOP và các sàn thương mại điện tử, đồng thời tìm kiếm cơ hội xuất khẩu ra nước ngoài. Xa hơn, chị tiếp tục nghiên cứu cách tận dụng nguồn nguyên liệu từ cây chuối để phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ, các mặt hàng vải để nâng tầm giá trị của loại cây dân dã này.
