Con không đơn độc trên hành trình lớn khôn

Trang bị đầy đủ kiến thức cần thiết

Với hình thức giao lưu, tư vấn học đường, chương trình không đơn thuần cung cấp kiến thức mà như lời tâm tình dành cho học sinh. Các chuyên gia trở thành người mẹ, người chị, người anh ân cần dặn dò, nắm tay động viên cùng đi qua những khúc quanh gập ghềnh tuổi mới lớn của các em.

Bằng hình ảnh giàu tính biểu tượng cùng với phong cách chia sẻ dí dỏm, sinh động, TS tâm lý Tô Nhi A, Trường ĐH Luật TPHCM, gửi đến học sinh thông điệp: “Có rất nhiều thứ cần chuẩn bị trên chuyến hải trình không chỉ cho mình mà cho một mối quan hệ có thể đến bất cứ lúc nào. Vấn đề không phải được hay là không được yêu ở tuổi này, mà lát cắt đó phải được tính toán và sẵn sàng khi chúng ta đã có những lát cắt khác làm điểm tựa. Đó là việc học, là gia đình, là trách nhiệm xã hội, là giá trị bản thân...”.

Theo TS Tô Nhi A, khi trang bị đủ tri thức, các em sẽ có bản lĩnh để xác định giới hạn, cho phép bản thân được làm gì, làm đến đâu trong trải nghiệm tuổi trẻ của mình, từ đó có thể tự tin đón nhận chuyện tình cảm và tận hưởng hương vị ngọt ngào của nó, làm động lực cho mình ở ngưỡng cửa vào đời.

Bên cạnh việc cung cấp kiến thức về thay đổi tâm sinh lý lứa tuổi, các biện pháp tránh thai, BS CKII Bùi Thị Kim Thảo (Bệnh viện ĐH Y Dược TPHCM) còn nhắn nhủ, nắn chỉnh nhiều thói quen nguy hại ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh. Đó là xin thuốc của bạn uống hay gõ thông tin trên mạng và tự ý mua thuốc. Đó còn là những quan niệm sai lầm trong phòng tránh thai dễ đưa đến những hậu quả khó lường.

Trả lời các câu hỏi về an toàn tình dục, BS Kim Thảo phân tích: “Cơ thể các em ở tuổi này chưa sẵn sàng để mang thai, nguy cơ cho cả mẹ và em bé đều cao hơn. Về tâm lý, áp lực và cảm giác đơn độc thường kéo dài lâu hơn nhiều so với những gì ta hình dung. Có thể phải gián đoạn việc học - đó là điều khó lấy lại nhất”.

Một mẫu số chung từ lời nhắn gửi của chuyên gia là nếu có chuyện ngoài dự định xảy ra, các em đừng ngần ngại chia sẻ với người lớn tin cậy và người có chuyên môn. Điều tệ nhất không phải là chuyện đã xảy ra mà là im lặng và tự xoay xở. Chương trình cung cấp cái nhìn đa chiều và cập nhật bối cảnh thời đại công nghệ số, từ đó phụ huynh thấu hiểu con mình hơn ở khía cạnh thuận lợi cũng như những áp lực.

Phụ huynh không đơn thuần “là cha mẹ” mà phải học để làm cha mẹ với tâm thế cầu thị, sẵn sàng nâng cấp bản thân đủ lực để đồng hành cùng con. Kiến thức cập nhật, sự gắn kết, đức tính kiên nhẫn, tình yêu thương và lòng bao dung chính là hành trang không thể thiếu của bậc cha mẹ.

Nhân rộng để lan tỏa giá trị

“Bí mật tuổi chúng mình” là chương trình giao lưu tư vấn học đường do ấn phẩm Mực Tím (thuộc Báo Sài Gòn Giải Phóng) phối hợp cùng Công ty Bayer Việt Nam tổ chức, Công ty CP Dược phẩm Pharmacity tài trợ quà tặng. Được tổ chức lần đầu vào năm 2025, đến nay chương trình đã đến 6 trường THPT tại TPHCM với khoảng 8.000 học sinh và 100 phụ huynh tham dự.

Để nắm bắt tâm tư tình cảm và nhu cầu khám phá bí mật của lứa tuổi học sinh, ấn phẩm Mực Tím đã thực hiện cuộc khảo sát ẩn danh, làm cơ sở để chuyên gia thiết kế nội dung tư vấn phù hợp.

Kết quả khảo sát cho thấy khoảng trống đáng kể giữa nguyện vọng của học sinh trong việc tiếp cận thông tin chính thống, đáng tin cậy từ gia đình, thầy cô, chuyên gia và sự đáp ứng trên thực tế. Có 39% học sinh tìm câu trả lời qua các trang thông tin, mạng xã hội hoặc hội nhóm cho những thắc mắc về tâm lý, giới tính, sức khỏe sinh sản và 9% chọn đáp án “không biết hỏi ai”.

Phụ huynh cũng gặp nhiều khó khăn khi trò chuyện với con về những vấn đề nhạy cảm. Khảo sát cho thấy, có 37,4% không biết con đang hiểu vấn đề đến đâu, 32,8% cho biết con ngại chia sẻ hoặc né tránh, 32,1% lúng túng trong cách diễn đạt và 24,4% chưa đủ kiến thức để giải thích chính xác.

Cũng từ những con số đầy trăn trở ấy, Ban tổ chức “Bí mật tuổi chúng mình” 2026 đã tổ chức một chương trình tư vấn dành riêng cho phụ huynh, góp nhặt được rất nhiều giá trị cho hành trình cùng con lớn lên.

Một phụ huynh tâm sự: “Qua phần tư vấn của chuyên gia, tôi tâm đắc nhất là cách hóa giải góc nhìn áp đặt của cha mẹ, từ đó con mới cảm thấy an toàn để thổ lộ góc khuất của mình. Làm bạn với con nói nghe dễ nhưng thực hiện rất khó, đặc biệt khó khi con vào tuổi biến động tâm sinh lý, thường chống đối ngầm và khép lòng với cha mẹ”.

“Việc trang bị kiến thức khoa học, chính thống từ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm không chỉ giúp các em tháo gỡ hoang mang trước những luồng thông tin trái chiều trên không gian mạng mà còn bồi đắp kỹ năng tự bảo vệ trước những trải nghiệm đầu đời. Giá trị không chỉ nằm ở kiến thức, kỹ năng được trao gửi, mà chính sự quan tâm, chung tay của người lớn đã gieo nơi các em niềm tin không hề đơn độc trên hành trình khám phá bản thân và cuộc sống”, nhà báo Nguyễn Khắc Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, đúc kết.

Về kế hoạch cho năm tới, nhà báo Nguyễn Khắc Cường cho biết, “Bí mật tuổi chúng mình” sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, tăng chiều sâu tác động, hướng đến nhiều trường học tại TPHCM và các tỉnh, thành nơi học sinh, phụ huynh còn khó tiếp cận thông tin. Nội dung, hình thức tư vấn sẽ được thiết kế phù hợp với từng lứa tuổi, tăng cơ hội trao đổi giữa học sinh và phụ huynh. Chương trình cũng dự kiến đa dạng hóa kênh tương tác trực tuyến, kết hợp phòng tham vấn học đường để kịp thời tháo gỡ vướng mắc và hỗ trợ các em lâu dài. Chương trình kỳ vọng sẽ tiến xa hơn nữa trong việc hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe vị thành niên, đem lại những chuyển biến tích cực, là điểm tựa tin yêu cho học sinh và gia đình.