Ngày 7-10-2026 đánh dấu tròn 3 năm kể từ cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu nhằm vào Israel, mở đầu cuộc xung đột tại Dải Gaza kéo dài đến nay và để lại những hệ lụy sâu rộng đối với khu vực.
Hơn 74.000 người Palestine đã thiệt mạng, khoảng 82% số công trình ở Gaza bị hư hại, trong khi tiến trình hòa bình do Mỹ thúc đẩy vẫn đạt kết quả hạn chế.
Từ cú sốc ngày 7-10-2023
Theo Reuters, cuộc tấn công ngày 7-10-2023 đã phá vỡ nhận thức lâu nay của Israel về khả năng kiểm soát an ninh quanh Dải Gaza. Các tay súng Hamas cùng những nhóm vũ trang khác vượt qua hàng rào biên giới, tấn công các cộng đồng ở miền Nam Israel và một lễ hội âm nhạc, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin.
Chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel tại Dải Gaza sau đó đã biến vùng lãnh thổ này thành một trong những khu vực bị tàn phá nặng nề nhất thế giới. Theo số liệu của Bộ Y tế Palestine, số người Palestine thiệt mạng hiện đã vượt 74.000, cao hơn đáng kể con số 60.000 được sử dụng trong các đánh giá trước đây.
Theo đánh giá thiệt hại chung tổng hợp từ Liên hợp quốc, Ngân hàng Thế giới và Liên minh châu Âu, Dải Gaza cần khoảng 71,4 tỷ USD trong 10 năm để phục hồi và tái thiết; hơn 371.000 căn nhà đã bị phá hủy hoặc hư hại, hơn một nửa số bệnh viện không thể hoạt động và gần như toàn bộ trường học bị ảnh hưởng.
Hệ lụy lâu dài
Trước ngày kỷ niệm 7-10, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi biến lệnh ngừng bắn thành “ngừng bắn lâu dài”, mở rộng viện trợ nhân đạo và tôn trọng luật pháp quốc tế, đồng thời thúc đẩy một con đường chính trị hướng tới hòa bình lâu dài cho toàn khu vực.
Trong khi đó, theo Báo Times of Israel, ngày 6-10, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã đặt quân đội trong tình trạng cảnh giác cao trước khả năng Hamas và các lực lượng khác tiến hành tấn công nhân dịp 7-10, cho thấy sau 3 năm, ngày này vẫn phủ bóng đen lên cả Israel và Dải Gaza.
Cuộc chiến của Israel tại Dải Gaza cũng đã châm ngòi cho lực lượng Hezbollah tại Lebanon, lực lượng Houthi ở Yemen và Iran, các bên cùng lúc mở mặt trận tấn công Israel trả đũa kéo dài cho tới nay.
Theo Reuters, Israel hiện kiểm soát trên thực tế khoảng 2/3 lãnh thổ Dải Gaza và các cuộc không kích vẫn tiếp diễn, ít nhất 1.400 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn đạt được tháng 10-2025 có hiệu lực.
Kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump về giải giáp Hamas, Israel rút quân, thành lập lực lượng ổn định quốc tế và tái thiết Dải Gaza chưa đạt được tiến triển nào.
Hamas đã phát tín hiệu chấp nhận một lộ trình giao nộp vũ khí dưới sự kiểm soát của chính quyền Palestine kỹ trị được Mỹ hậu thuẫn, nhưng Israel khẳng định sẽ không rút quân nếu Hamas chưa giải giáp hoàn toàn.
Khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn lực tái thiết cũng rất lớn: kế hoạch ban đầu được công bố mới chỉ huy động khoảng 2,45 tỷ USD, rất nhỏ so với ước tính số tiền cần thiết 71,4 tỷ USD.
Theo số liệu của Liên hợp quốc, sau lệnh ngừng bắn tháng 10-2025, hơn 560.000 người Palestine đã trở về khu vực Bắc Gaza, nhưng phần lớn vẫn sống trong điều kiện tạm bợ do nhà cửa và hạ tầng bị phá hủy. Trong lúc đó, hơn 1,2 triệu người Gaza vẫn đối mặt với tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng.
