Không thể “dư ăn mới bán”

Những năm gần đây, xuất khẩu gạo của Việt Nam luôn chiếm vị trí hàng đầu về sản lượng, kim ngạch ngoại tệ thu được. Thế nhưng, cứ đến vụ thu hoạch lúa hè thu là nông dân ĐBSCL lại khốn đốn lo thua lỗ vì mất giá, ách tắc đầu ra trong khi giá thành sản xuất cao. Tại thị trường nội địa, gạo ngoại tràn lan trong lúc gạo nội nhiều nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu, thị hiếu ngày càng cao của người dân… 

Các nhà nông học nhìn nhận, hiện nay bà con nông dân sản xuất lúa gạo vẫn còn theo kiểu “dư ăn mới bán” nên gạo không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Vụ hè thu 2010, toàn vùng xuống giống hơn 1,6 triệu ha, đang thu hoạch rộ, sản lượng khoảng 8 triệu tấn. Dù các ngành chức năng có nhiều khuyến cáo và biện pháp chỉ đạo tích cực, ngay từ đầu vụ nhưng diện tích các giống lúa chất lượng thấp vẫn tăng đột biến. Chỉ riêng giống chất lượng thấp IR50404, nhiều địa phương trong vùng có tỷ lệ trồng lên tới 25%-30%. Điều này gây không ít khó khăn cho nông dân trong việc tiêu thụ sản phẩm sau thu hoạch; doanh nghiệp khó xuất khẩu… trong khi năng lực kho chứa khá hạn chế.

Nhu cầu về lương thực trên thế giới còn lớn. Vấn đề hiện nay là Việt Nam phải chào hàng, buôn bán sao cho phù hợp với nhu cầu thị trường. Trước hết phải chọn giống năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, chống chịu sâu bệnh và thích ứng biến đối khí hậu. Việc này thuộc trách nhiệm của các nhà khoa học, trong đó có Viện Lúa ĐBSCL. Nông dân sẽ canh tác theo quy trình sản xuất sạch, an toàn. Vấn đề này dù bước đầu vất vả nhưng nông dân ĐBSCL làm được.

Bằng chứng là nông dân HTX Mỹ Thành Nam (Tiền Giang), HTX Hòa Lợi (Sóc Trăng) áp dụng thành công quy trình Global Gap trong sản xuất lúa chất lượng cao, xuất khẩu. Quan trọng nhất là phải đảm bảo đầu ra cho nông dân. Doanh nghiệp và nông dân phải liên kết chặt chẽ với nhau. Doanh nghiệp nắm bắt được thị trường cần loại gạo nào thì đặt hàng nông dân sản xuất giống lúa đó, đảm bảo được sản lượng từ đó xây dựng thương hiệu cho hạt gạo. Nhà nước không phải mua tạm trữ vì đó là sản phẩm của doanh nghiệp làm ra, tự chủ động bán khi giá cao khi thị trường cần.

Về thị trường, ngoài Philippines và một số nước nhập khẩu truyền thống, chúng ta còn tiềm năng rất lớn ở các quốc gia có nhu cầu sử dụng gạo như châu Phi, Trung Đông, châu Âu. Nhiệm vụ quan trọng này thuộc về Bộ Công thương, các tham tán thương mại… trong việc tìm kiếm, mở rộng thị trường. Khi mà nhà nông thực sự canh tác có mục đích dưới sự hỗ trợ của nhà khoa học để đảm bảo chất lượng hạt gạo thì sẽ không khó để tìm thị trường. Khi đó, nỗi lo được mùa rớt giá, không nơi tiêu thụ sẽ không còn lớn như hiện nay.

BÌNH ĐẠI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Người dân là chủ thể trong phòng chống dịch

Người dân là chủ thể trong phòng chống dịch

Từ khi đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát đến nay, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương đã quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để từng bước khống chế dịch bệnh. Trong đó, vai trò và ý thức của người dân vô cùng quan trọng, hay nói đúng hơn là có ý nghĩa quyết định đối với “cuộc chiến” này. 

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Tin buồn