Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 3 - năm 2026 (FD 2026, diễn ra từ ngày 10-9 đến 12-9 tại Vũng Tàu) đã mở ra những con đường nối dài từ quan hệ hữu nghị đến dự án, thị trường và nguồn lực. Vấn đề đặt ra là TPHCM cần biến những đường dẫn này thành dòng chảy thực sự của vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường.
Đối ngoại địa phương lâu nay thường được nhìn qua những cuộc gặp, chuyến thăm, thỏa thuận hợp tác, số lượng địa phương có quan hệ hữu nghị. Với TPHCM, sau ba kỳ Đối thoại Hữu nghị vào các năm 2022, 2024 và 2026, mối quan hệ hữu nghị đã từng bước tạo ra những hợp tác cụ thể.
Có thể kể đến, TPHCM và Vùng Thủ đô Tokyo thống nhất đẩy nhanh ký biên bản ghi nhớ (MOU) trong nhiều lĩnh vực sát nhu cầu phát triển của thành phố, như đổi mới sáng tạo, đô thị thông minh, quản trị số, đô thị xanh, chống ngập, cảng biển và logistics.
Với Palmerston North (New Zealand), hợp tác được mở rộng từ giáo dục sang nông sản, thực phẩm, logistics, thương mại, phát triển đô thị và giao lưu nhân dân.
Với Santiago de Cuba (Cuba), nền tảng hợp tác từ MOU năm 2007 tiếp tục được khai thác trong các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, thương mại, du lịch, đầu tư, giao thông vận tải và năng lượng tái tạo.
Tại FD 2026, các đối tác quốc tế đã trực tiếp khảo sát thực địa tại các khu công nghiệp, cảng biển, các điểm đến của TPHCM… để đặt vấn đề hợp tác đầu tư ngay sau khi các phiên thảo luận kết thúc.
Tuyên bố chung của FD 2026 cũng đặt trọng tâm vào việc chuyển quan hệ hữu nghị, thỏa thuận hợp tác thành chương trình, dự án cụ thể, có cơ chế theo dõi hiệu quả; tăng cường tham gia các mạng lưới đa phương để chia sẻ tri thức, kết nối nguồn lực và làm sâu sắc hơn hợp tác song phương.
Tuyên bố cũng ghi nhận các trao đổi về thúc đẩy đầu tư, nghiên cứu và phát triển (R&D); thương mại hóa đổi mới sáng tạo; phát triển cảng biển và kinh tế biển xanh, thông minh, bền vững.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nghiên cứu, tiến tới xây dựng cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng. Nếu đề xuất này được triển khai sẽ mở ra cơ chế chia sẻ kinh nghiệm, dữ liệu, công nghệ, kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và phối hợp phát triển chuỗi cung ứng cho các thành phố cảng. Các bên cũng thống nhất sớm xác lập đầu mối, kế hoạch triển khai và phối hợp xây dựng kế hoạch hành động hướng tới Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 4 - năm 2028.
Sau đối thoại, TPHCM cần một cơ chế hậu đối thoại đủ mạnh để kết nối các “tuyến đường dẫn” này, qua đó thúc đẩy dòng vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường tạo ra giá trị thực. Những đối tác quan tâm đến đổi mới sáng tạo cần được kết nối với các sở, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ của thành phố.
Những đối tác quan tâm đến cảng biển, logistics cần được đưa vào cùng bàn với doanh nghiệp cảng, logistics, sản xuất và các đơn vị phát triển hạ tầng. Những sáng kiến về chuyển đổi xanh cần được xác định rõ khả năng thí điểm ở đâu, nguồn lực nào và mô hình nào có thể nhân rộng. Khi đó, mạng lưới quan hệ với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế sẽ có thêm điều kiện được chuyển hóa thành những kết nối cụ thể cho phát triển TPHCM
FD 2026 đã khép lại, nhưng đây mới chỉ là điểm xuất phát của một chu kỳ triển khai mới của đối ngoại thành phố.
