Suốt một tháng qua đã có không ít lời hứa, cam kết từ đơn vị cung ứng và lãnh đạo ngành GD-ĐT các địa phương về việc có đủ sách giáo khoa (SGK) cho học sinh trước năm học mới.
Tại cuộc họp ngày 9-9, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Bộ GD-ĐT phối hợp với các địa phương và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam bảo đảm mọi học sinh đều có đủ SGK trước ngày 15-9. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, câu hỏi khi nào học sinh có đủ SGK vẫn chưa có câu trả lời thật sự rõ ràng ở nhiều nơi.
Từ giữa tháng 8-2026, khi tình trạng nhiều phụ huynh không mua được sách cho con chuẩn bị năm học mới bắt đầu “nóng” trên các diễn đàn, mạng xã hội, đến nay việc khan hiếm SGK đã kéo dài hơn một tháng. Tại các nhà sách, hệ thống cửa hàng phân phối và trường học, nhiều phụ huynh phải nghỉ làm, chạy nhiều nơi để “gom” từng quyển sách cho con, dù năm học mới đã bước sang tuần thứ hai.
Những nỗ lực của các đơn vị cung ứng thời gian qua vẫn chưa giải quyết hết tình trạng thiếu sách cục bộ. Khi nhu cầu sử dụng SGK của học sinh trên cả nước chưa được dự báo, tổng hợp đầy đủ và chính xác, việc điều chuyển sách từ nơi thừa sang nơi thiếu chỉ có thể giải quyết tình thế. Việc in bổ sung, cung ứng theo nhu cầu thực tế hay cung cấp SGK điện tử cũng khó giải quyết ngay bài toán thừa - thiếu sách ở từng địa bàn.
Từ chủ trương đúng đắn về sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc, vấn đề quan trọng là các bộ, ngành, địa phương, đơn vị cung ứng SGK phải chủ động phối hợp, cùng tháo gỡ để đưa sách đến tay học sinh; không thể để đến khi năm học đã bắt đầu, tình trạng thiếu sách mới bộc lộ, phụ huynh, học sinh lúng túng mà không biết cơ quan, đơn vị nào chịu trách nhiệm xử lý.
Phụ huynh và học sinh không thể tiếp tục chờ sách được điều tiết về trường học hoặc nhà sách gần nhà, bởi việc dạy và học khó tránh khỏi bị ảnh hưởng ở những nơi học sinh chưa đủ sách. Bộ GD-ĐT đã nhận trách nhiệm và chỉ ra những hạn chế trong công tác dự báo, tổng hợp nhu cầu, điều phối và cung ứng SGK.
Trách nhiệm của địa phương trong việc chủ động dự báo, rà soát nhu cầu SGK cũng đã được quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3-7-2026 của Chính phủ.
Điều phụ huynh và học sinh cần lúc này không phải thêm những lời cam kết, mà là thông tin cụ thể: nơi nào có sách, khi nào có sách và liên hệ với ai nếu vẫn chưa mua được sách. Những thông tin đó thiết thực hơn các báo cáo về số lượng sách đã phát hành hay tỷ lệ hoàn thành kế hoạch.
Việc Bộ GD-ĐT tiếp tục rà soát, xây dựng kế hoạch điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông và SGK càng đặt ra yêu cầu phải tổ chức tốt hơn công tác dự báo, in ấn và phân phối sách trong những năm tới. Cơ quan quản lý và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam không chỉ cần trả lời khi nào học sinh có đủ sách trong năm học này, mà còn là cơ chế quản lý và cung ứng SGK sẽ được điều chỉnh ra sao để không lặp lại tình trạng bị động vào đầu mỗi năm học.
