Quan trọng là thành phố đang hút vốn theo logic của một trung tâm kinh tế đa tầng: 1.364 dự án cấp mới với tổng vốn đăng ký hơn 3,73 tỷ USD; 1.296 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị gần 2,8 tỷ USD; phần còn lại là vốn điều chỉnh tăng thêm của các dự án đã có.
Hơn thế, dòng vốn đã đổi màu, từ nhà xưởng sang công nghệ, trung tâm dữ liệu, dịch vụ. Ngành chế tạo - chế biến chỉ chiếm 7,5% so với mức 59,5% tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm là minh chứng cho quá trình TPHCM chuyển sang giai đoạn khác của chuỗi giá trị. Hoạt động lắp ráp thâm dụng lao động cũng đang dịch chuyển sang những tỉnh có quỹ đất và chi phí thấp hơn, trong khi thành phố giữ lại phần hàm lượng tri thức và vốn cao hơn: thiết kế, nghiên cứu và phát triển (R&D), hạ tầng số, tài chính, logistics và điều phối chuỗi cung ứng.
Đơn cử vào tháng 2-2026, Tập đoàn G42 (UAE) cùng liên doanh trong nước (FPT, Viet Thai và VinaCapital) ký thỏa thuận khung phát triển hệ thống trung tâm dữ liệu siêu quy mô với tổng vốn khoảng 2 tỷ USD.
Cuối tháng 4-2026, Khu Công nghệ cao TPHCM đã thu hút thêm 4 dự án công nghệ cao với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD, tập trung vào trung tâm dữ liệu, công nghệ y sinh và thiết bị điện tử thông minh. Một trường hợp gây chú ý khác là TikTok, với việc chuyển dịch dòng vốn đầu tư hơn 1 tỷ USD vào thương mại điện tử và logistics - những mảng mà TPHCM đang muốn dẫn dắt ở quy mô khu vực.
Kết quả 8 tháng qua chứng minh không chỉ bằng con số mà còn là chất lượng của nguồn vốn, tính hiệu quả, sức lan tỏa... Đặc biệt, kênh dẫn vốn và luân chuyển vốn, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), trở thành công cụ mới (bên cạnh FDI truyền thống) góp phần quyết định chất lượng nguồn vốn và tái cấu trúc kinh tế thành phố. Dù chỉ tiêu thu hút vốn của năm gần như đã hoàn tất, song chặng nước rút cuối năm 2026 và cú tạo đà cho giai đoạn kế tiếp vẫn cần TPHCM sớm “chốt sổ” từng giải pháp.
Về lượng, cần chuyển từ xúc tiến đầu tư theo sự kiện sang xúc tiến theo danh mục dự án được chuẩn bị sẵn - quỹ đất sạch, đánh giá tác động môi trường sơ bộ, phương án cấp điện, khung ưu đãi đã được phê duyệt trước. Về chất, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dự án FDI vượt ra ngoài số vốn đăng ký. Trong đó đo lường mức độ liên kết của doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, khả năng tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, hiệu quả sử dụng đất và năng lượng cùng các tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững.
Về giải ngân, cần thiết lập cơ chế theo dõi riêng cho nhóm dự án trên 100 triệu USD với mốc tiến độ cam kết và đầu mối chịu trách nhiệm cụ thể. Công bố định kỳ tỷ lệ vốn thực hiện/vốn đăng ký như một chỉ tiêu điều hành chính thức, ngang hàng với chỉ tiêu thu hút vốn; tách bạch vốn góp và vốn huy động trong những dự án lớn. Lấy mô hình xúc tiến theo cụm hoạt động, neo vào hệ sinh thái trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu công nghệ cao - công nghệ số thay vì xúc tiến từng dự án rời rạc. Chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi đơn lẻ sang cạnh tranh bằng môi trường đầu tư, hạ tầng, nhân lực, dịch vụ hỗ trợ và năng lực đồng hành của chính quyền.
TPHCM cơ bản sẽ đạt mục tiêu thu hút vốn FDI cho năm nay. Quan trọng hơn là bao nhiêu phần trong số đó biến thành nhà xưởng, trung tâm dữ liệu, bao nhiêu kỹ sư làm việc và bao nhiêu doanh nghiệp Việt đứng trong những chuỗi cung ứng đó.
