Người kể chuyện văn hóa Việt trên đất Pháp

Tháng 11 này, Hội Người Việt Nam tại Pháp (UGVF) kỷ niệm 50 năm thành lập. Trong đó, Tiến sĩ (TS) Hoàng Thị Hồng Hà, nhà nghiên cứu dân tộc học, thành viên Ban Chấp hành UGVF, là người tích cực gìn giữ tiếng Việt và quảng bá văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt ở Pháp.

Tạo môi trường để trẻ em kiều bào sử dụng tiếng Việt

Từ giảng dạy tiếng Việt cho trẻ em kiều bào, tham gia biên tập báo cộng đồng đến giới thiệu di sản Việt Nam với công chúng Pháp, TS Hoàng Thị Hồng Hà góp phần kết nối các thế hệ với quê hương.

Năm 2025, chị được Bộ Ngoại giao và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài trao danh hiệu “Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài”, ghi nhận những đóng góp trong gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào.

Sinh ra và lớn lên tại Hải Phòng, TS Hoàng Thị Hồng Hà luôn xem việc nói tiếng Việt là điều tự nhiên, nhưng từ khi sinh sống tại Pháp gần 20 năm, chị nhận ra tiếng mẹ đẻ có thể dần phai nhạt nếu không được duy trì trong đời sống gia đình và cộng đồng. Với những trẻ em sinh ra, lớn lên ở nước ngoài, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn giúp các em hiểu về gia đình, nguồn cội và bản sắc văn hóa.

ts-hoang-thi-hong-ha.jpg
TS Hoàng Thị Hồng Hà. Ảnh: parfums-vietnam.com

Từ năm 2015, TS Hoàng Thị Hồng Hà làm công tác giảng dạy tiếng Việt cho thiếu nhi tại UGVF, đồng thời biên soạn giáo trình tiếng Việt dành cho người nước ngoài. Hiện chị còn tham gia biên tập Báo Đoàn kết, tờ báo cộng đồng của UGVF, góp phần duy trì việc sử dụng tiếng Việt trong đời sống người Việt tại Pháp.

Theo chị, để tiếng Việt có chỗ đứng bền vững, rất cần sự chung tay của gia đình, cộng đồng và các hội đoàn. Những lớp học cuối tuần, chương trình trại hè tiếng Việt, hoạt động về nguồn và mạng lưới giáo viên có thể tạo môi trường để trẻ em kiều bào sử dụng tiếng mẹ đẻ một cách tự nhiên.

Giới thiệu di sản văn hóa dân tộc

Vai trò của TS Hoàng Thị Hồng Hà không chỉ gắn với ngôn ngữ mà còn mở rộng sang giới thiệu di sản văn hóa Việt Nam. Nhiều hoạt động mang đậm nét văn hóa Việt tại Pháp trong những năm qua có sự đóng góp không nhỏ của chị.

Các hoạt động này thu hút không chỉ người Việt mà nhiều người quốc tịch khác cũng thích thú với các trải nghiệm như chơi nhạc cụ dân tộc, nặn tò he, in tranh Đông Hồ, làm tranh khảm xà cừ, tranh sơn mài hay mặc thử cổ phục Việt Nam...

Các buổi sinh hoạt chung đã đưa văn hóa Việt đến gần công chúng bằng trải nghiệm trực tiếp, giúp người tham dự tìm hiểu nghệ thuật truyền thống và cảm nhận sự giao thoa văn hóa giữa hai nước.

TS Hoàng Thị Hồng Hà cũng nghiên cứu, quảng bá hát Then, loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của một số dân tộc ở miền núi phía Bắc. Bên cạnh đó, chị tham gia thực hiện sách ảnh song ngữ Việt Nam - Hành trình ký ức, biên soạn phần lời bình bằng tiếng Việt, giới thiệu ký ức và vẻ đẹp đời thường của đất nước Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Chị từng nhận giải thưởng Phát triển nghệ thuật truyền thống của Nhà Văn hóa thế giới tại Pháp với dự án nghiên cứu về hát Then.

Bàn về cách đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với thế hệ trẻ và công chúng Pháp, TS Hoàng Thị Hồng Hà cho rằng việc gìn giữ bản sắc không đồng nghĩa với lặp lại nguyên vẹn những giá trị đã có.

Theo chị, cần tạo cơ hội để người trẻ tiếp nhận văn hóa thông qua nghệ thuật, sáng tạo, triển lãm, hoạt động trải nghiệm, giáo dục và giao lưu giữa thanh thiếu niên Việt Nam và Pháp.

“Khi người trẻ cảm thấy văn hóa Việt Nam là một phần sống động trong cuộc sống của mình, thay vì một nghĩa vụ phải gìn giữ, việc trao truyền bản sắc mới có thể lâu dài”, chị Hà nhấn mạnh.

Trong các hoạt động của cộng đồng người Việt tại Pháp, TS Hoàng Thị Hồng Hà thực hiện phần ghi chép, giới thiệu những sự kiện văn hóa trên trang thông tin của UGVF. Nổi bật có bài viết Une image du Vietnam en France (Hình ảnh Việt Nam trên đất Pháp), giới thiệu chương trình văn hóa đa dạng với triển lãm ảnh, biểu diễn dân ca ví giặm, dân ca Nam bộ, múa Chăm, múa lân và võ thuật Vovinam…

Tin cùng chuyên mục