Henrik Ibsen ở Việt Nam

Nhà văn Đoàn Phú Tứ, người dịch kịch H.Ibsen nhiều nhất

Henrik Ibsen (1828-1906) là nhà soạn kịch thiên tài người Na Uy. Kỷ niệm 100 năm ngày mất của H. Ibsen (1906-2006), tại Việt Nam, lần đầu tiên, Nhà hát kịch Tuổi Trẻ đã dàn dựng vở “Nhà búp bê” của ông.

Trước đó, H.Ibsen được công chúng Việt Nam biết qua những bản dịch của nhà văn Đoàn Phú Tứ (ảnh).

Trong hồi ký của mình viết về người bạn thân thiết từ thuở học trò Đoàn Phú Tứ, nhà giáo dục, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học nổi tiếng Nguyễn Lương Ngọc (1910 - 1994) “phong” cho Đoàn Phú Tứ danh hiệu “người đã dịch hầu như toàn bộ kịch của Ibsen”.

Chi li ra thì không hẳn như thế, bởi số lượng các vở kịch mà nhà soạn kịch Na Uy đã sáng tác, kể từ những vở kịch trữ tình đầu tiên Gò mộ tráng sĩ (1850) hay vở kịch lịch sử Katilina (1850) đến vở Chúng ta, những người chết, bừng tỉnh dậy (1899) chí ít cũng phải trên dưới hai chục vở.

Trong khi đó Đoàn Phú Tứ của chúng ta mới dịch và đưa xuất bản được có 5 vở. Tuy nhiên, ở đây cũng không phải có gì quá đáng: bởi Đoàn Phú Tứ chính là người đầu tiên dịch tác phẩm của Henrik Ibsen ở Việt Nam và trong vòng chưa đầy 10 năm đã cho bạn đọc Việt Nam thưởng thức liền 5 tác phẩm trong số những tác phẩm ưu tú nhất, nổi tiếng nhất của nhà soạn kịch vĩ đại Na Uy Henrik Ibsen (1828 - 1906).

Nghệ sĩ Nhân dân Lê Khanh trong vai Nona, vở “Nhà Búp bê” của H.Ipsen.

Tuấn Đô Đoàn Phú Tứ đã dịch kịch H.Ibsen trong hoàn cảnh nào? Đúng vào giai đoạn chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam đang ác liệt.

Khắp nơi bom đạn. Sơ tán liên miên. Đời sống vật chất thiếu thốn. Hoàn cảnh gia đình nhà văn nằm trong tình cảnh chung, mà có phần còn khó khăn hơn.

Gia đình đông miệng ăn, trông vào đồng lương một người đi làm trong biên chế là phu nhân của ông. Nhà xuất bản Văn học tạo điều kiện cho nhà văn với cương vị công tác biên dịch sách, hỗ trợ biên tập sách có thu nhập thường xuyên cộng với nhuận bút ít ỏi.

Sau này có một bạn đọc từng gặp nhà văn trong những ngày ấy nhớ lại cảnh sinh hoạt hàng ngày của ông: “Đó là một ông già quắc thước, có bộ râu rất đẹp, tác giả của bài Màu thời gian mà tôi hằng ưa thích. Vẫn cái dáng vẻ của lớp người 1930 - 1945, ông Đoàn Phú Tứ làm cho người ta dễ nhớ, dễ mến. Ông ở gần Nhà máy điện Yên Phụ. Hàng ngày, tôi thấy ông mặc cái vỏ áo bông đã rách nhiều chỗ, ngồi trên một cái xe đạp cà tàng thồ hai thùng nước gạo”.

Nhà văn phải giúp vợ đi xin nước vo gạo các nhà về nuôi lợn kiếm thêm thu nhập. Tiền nhuận bút ở nhà xuất bản bao giờ dịch giả cũng phải xin ứng trước và khi sách ra thanh toán nhiều khi ông vẫn nợ nhà xuất bản. Tuy vậy Đoàn Phú Tứ lúc nào cũng vẫn giữ thái độ lạc quan vốn có, không bao giờ mất đi cái nét hóm hỉnh, vui tươi, có phần đùa nghịch trẻ trung.

THU - HOÀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Các nghệ sĩ biểu diễn tại bệnh viện dã chiến. Ảnh: FBNV

Ấm tình nghệ sĩ

Trước tình hình dịch bệnh phức tạp, nhiều nghệ sĩ đã tham gia những công việc khác nhau để san sẻ những khó khăn của nhiều người. Những bếp ăn luôn đỏ lửa, nhiều chuyến xe chở nhu yếu phẩm hay những đêm nhạc tại các khu cách ly, phong tỏa đã tiếp thêm hy vọng, lạc quan.

Phim

Hương vị của tình thân

Không chỉ quy tụ dàn diễn viên nhiều thế hệ với diễn xuất nhập tâm, Hương vị tình thân còn ghi điểm bởi câu chuyện với rất nhiều nút thắt được đẩy lên cao trào trong từng tập phát sóng.

Âm nhạc

Những khúc ca thương nhớ

Có lẽ, chưa có thời điểm nào khó quên như bây giờ, hàng triệu người khi nghe những khúc ca về Sài Gòn - TPHCM lại rưng rưng. Những bài hát có thể mộc mạc, không trau chuốt, nhưng gọi tên được cảm xúc của những người con thành phố.

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Gửi về miền Nam

“Miền Nam cố lên!...”

Nắng vẫn ấm như lời động viên ngày giãn cách

Bao sắc áo đi vào tâm dịch

Bao con người đối mặt tử thần

Mỹ thuật

Triển lãm và đấu giá tranh online gây quỹ hướng về TPHCM

Triển lãm trực tuyến Cây đời mãi xanh gây quỹ mua gạo và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 tại TPHCM, do ông Ngô Trần Vũ và nhóm bạn họa sĩ tổ chức đang diễn ra trên các nhóm hội họa: Vietnam Art Space, All about art and artists và trang cá nhân ông Ngô Trần Vũ.