Chuyện tưởng như đùa nhưng lại có thật. Nhiều phụ huynh (PHHS) đã sửng sốt khi sách giáo khoa (SGK) lớp 10 môn lịch sử ban cơ bản (chương trình phân ban) không có đảo Phú Quý (tỉnh Bình Thuận).
“Bỏ quên” 32 km2 “tấc vàng” Tổ quốc
Tìm đỏ cả mắt vẫn không thấy đảo Phú Quý. Sai sót nằm ở bản đồ hình 49 “Lược đồ các đơn vị hành chính Việt Nam thời Minh Mạng” (trang 126) trong bài 25 “Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa dưới triều Nguyễn (nửa đầu thế kỷ XIX)”.
Chiều 5-4, trao đổi với PV Báo SGGP, cô Chu Thị Bích Ngà, tổ trưởng tổ Sử, Trường THPT Lê Quý Đôn, cho biết: “Đúng là bản đồ Việt Nam thời Minh Mạng đã “bỏ quên” đảo Phú Quý. Không biết có phải là do các tác giả nghĩ rằng thời Nguyễn chưa có đảo này chăng?”.
Cẩn thận hơn, cô Ngà đã tham khảo thêm sách “Đất nước Việt Nam qua các triều đại” của học giả Đào Duy Anh do NXB Thuận Hóa phát hành. “Đây rồi”, cô Ngà reo lên. Trong “Bản đồ Việt Nam – Sơ đồ đường cơ sở tính chiều rộng lãnh hải ven bờ lục Việt Nam”, trang 432 của sách, đảo Phú Quý được hiển thị bằng một chấm tròn đen. Bản đồ trong sách của học giả Đào Duy Anh chỉ có màu trắng đen nhưng chúng ta vẫn nhìn rõ đảo Phú Quý, trong khi SGK in màu, chữ đẹp lại có sai sót nghiêm trọng.
Bài học lịch sử triều Nguyễn nằm trong chương trình học kỳ 2. Dù cho sự “biến mất” của một đảo chỉ cách TP Phan Thiết 120 km là do lỗi in ấn hay lỗi kiến thức cũng đều khó chấp nhận được. Vì Phú Quý là một quần đảo không hề nhỏ với diện tích 32 km2.
Có lẽ các tác giả chỉ chú trọng đến hình ảnh, phần ghi chú xem có phù hợp với sự kiện lịch sử nên đã sơ suất “bỏ quên” cả một hòn đảo lớn của tổ quốc. “Sách sai sót làm chúng ta thấy có lỗi với ông cha, những người đã đổ bao xương máu mở mang bờ cõi” - một PHHS bức xúc nói.
Sách nặng và quá tải
Người học vốn tin vào sách, nhất là SGK vốn được xem là chuẩn, chính xác về mặt kiến thức khoa học, biên soạn theo một trình tự chặt chẽ. Qua 3 năm thí điểm, năm học 2006 – 2007 này, SGK phân ban lớp 10 đã được triển khai đại trà, sau khi chỉnh sửa rất nhiều lỗi kiến thức và in ấn ở bản in thử từ ý kiến đóng góp của các giáo viên.
Theo một lãnh đạo của NXB Giáo dục, quy trình biên soạn SGK rất chặt chẽ và luôn có sự phối hợp giữa các đơn vị chức năng của Bộ GD - ĐT với các nhóm tác giả. Các nhóm tác giả đã tích cực làm việc với tinh thần trách nhiệm cao để điều chỉnh, hoàn thiện SGK phân ban, tránh mắc phải những sai sót đáng tiếc. Và sách phải qua 2 vòng thẩm định trước khi được in đại trà.
Dẫu qua một quy trình chặt chẽ như thế nhưng sách sử vẫn sai và gây quá tải. Với thời lượng 1,5 tiết một tuần, các em lớp 10 phải học một khối lượng kiến thức đồ sộ, từ các nền văn minh cổ đại, lịch sử thế giới trung đại, cận đại và cả lịch sử cận đại của Việt Nam. Dù rằng nội dung sử lớp 10 được đánh giá là hấp dẫn nhất so với các lớp 11, 12 nhưng kiến thức ôm đồm khiến giáo viên thường xuyên bị cháy giáo án và HS không có thời gian đào sâu kiến thức.
Không riêng gì SGK môn sử quá tải mà tất cả môn khác của chương trình phân ban đều rơi vào tình trạng tương tự. Theo thừa nhận của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân trong trả lời chất vấn ĐBQH vừa qua: “Khoảng 80% số người viết sách là giảng viên đại học, hoặc giáo viên phổ thông nhưng đã thôi dạy mà làm công tác quản lý.
Các giáo sư thường rất quý trọng kiến thức khoa học, có xu hướng đưa vào nhiều quá, mỗi môn đưa vào một chút, nhưng 7, 8 môn sẽ nhiều…”. Bộ trưởng hứa: Từ hè năm 2007, bộ sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc hàng năm để liên tục hoàn thiện SGK và đồ dùng dạy học …”.
HỒNG LIÊN