Sức ép đảm bảo nguồn cung năng lượng toàn cầu

Bên cạnh tuyến hành lang vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đe dọa, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel cùng các vụ trả đũa của Iran liên quan đến các mục tiêu dầu khí ngày càng leo thang. Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đang đứng trước áp lực buộc các bên đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định.

Theo CNN, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “phá hủy toàn bộ” mỏ khí South Pars của Iran nếu Tehran tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng tại Qatar. Trước đó cùng ngày, Qatar thông báo một tên lửa đạn đạo đã trúng cơ sở khí tự nhiên Ras Laffan quan trọng của nước này, gây hỏa hoạn và thiệt hại lớn. Qatar đã yêu cầu nhân viên Đại sứ quán Iran rời Qatar sau đó.

Về phía Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian ngày 19-3 đã lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Phát biểu trên mạng xã hội X sau các cuộc không kích nhằm vào khu vực mỏ khí đốt South Pars ở miền Nam Iran, Tổng thống Pezeshkian nhấn mạnh những hành động này sẽ làm phức tạp thêm tình hình và có thể dẫn đến những hệ quả khó kiểm soát trên phạm vi toàn cầu.

T8c.jpg
Cơ sở khí tự nhiên Ras Laffan của Qatar bị Iran tấn công ẢNH: JANG

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng mạnh, gây áp lực lên nền kinh tế thế giới. Theo CNN, giá khí đốt tại châu Âu tăng 25%, trong khi giá dầu Brent tăng gần 6% lên 113USD/thùng vào chiều 19-3 (giờ GMT), sau khi có lúc tăng khoảng 10%. Từ khi xung đột nổ ra ngày 28-2, giá khí đốt châu Âu đã tăng hơn 60%.

Tính đến nay, Cơ quan giám sát thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất 21 tàu đã bị trúng đòn, bị nhắm mục tiêu hoặc ghi nhận các vụ tấn công kể từ khi xung đột bùng phát tại Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, theo Euronews, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) - cơ quan chịu trách nhiệm điều phối an toàn vận tải biển toàn cầu thuộc Liên hợp quốc - kêu gọi triển khai các biện pháp thực tế nhằm bảo vệ tàu thương mại bị đe dọa. Tại cuộc họp diễn ra trong hai ngày (18 và 19-3), IMO đã thảo luận các giải pháp giảm khủng hoảng.

Hội đồng gồm 40 thành viên của IMO bỏ phiếu thông qua một số nghị quyết, trong đó có đề xuất thiết lập hành lang hàng hải an toàn để sơ tán tàu và thủy thủ mắc kẹt tại vùng Vịnh. Tuy nhiên, các nghị quyết này không mang tính ràng buộc.

Trong tuyên bố chung ngày 19-3, lãnh đạo Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản ra tuyên bố chung kêu gọi ngừng ngay lập tức và toàn diện các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm các công trình dầu khí, đồng thời bày tỏ sẵn sàng góp phần đảm bảo an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz. Nhóm nước này cũng cho biết sẽ phối hợp với một số nước sản xuất dầu để tăng sản lượng, nhằm bình ổn thị trường.

Trong nỗ lực nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng do việc Iran phong tỏa eo biển chiến lược Hormuz, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đang tìm cách thúc đẩy một hành lang năng lượng thay thế thông qua mở rộng đường ống dẫn dầu hiện có giữa nước này với Iraq (ITP). Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi các bên tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự và bảo đảm an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Theo IMO, hiện có khoảng 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt trên khoảng 3.200 tàu ở phía Tây eo biển Hormuz.

Tin cùng chuyên mục