Tạo cơ chế xã hội hóa sách giáo khoa

Sau rất nhiều phản ứng, lo ngại của dư luận xã hội, UBND TPHCM vừa có công văn khẩn yêu cầu Sở GD-ĐT TPHCM giải trình về việc NXB Giáo dục (NXBGD) Việt Nam chi thù lao biên soạn sách giáo khoa hàng tháng cho lãnh đạo, cán bộ và chuyên viên Sở GD-ĐT TP. 

Nói về vấn đề này, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục tiểu học (Bộ GD-ĐT), cho biết, theo quy định của Luật Xuất bản, trách nhiệm chọn tác giả, biên tập viên thuộc thẩm quyền của giám đốc nhà xuất bản. Do đó, quyết định thành lập ban chỉ đạo tổ chức biên soạn sách giáo khoa và mức chi thù lao đối với các thành viên trong ban chỉ đạo của NXBGD Việt Nam thực hiện theo đúng quy định. Trước đó, trong một văn bản phát đi từ Bộ GD-ĐT cũng ghi rõ: “Tổng giám đốc hoặc giám đốc NXBGD Việt Nam phải chịu trách nhiệm về đối tác, hình thức liên kết và giao kết hợp đồng liên kết đối với từng xuất bản phẩm (ở đây là sách giáo khoa)”.

Ở góc độ Sở GD-ĐT TPHCM, một lãnh đạo sở này cho biết, một trong những điểm quan trọng thể hiện trong Nghị quyết số 88/2014/QH 13 là khuyến khích các nhà xuất bản, tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa, đồng thời cho phép nhiều bộ sách giáo khoa được xây dựng trên cơ sở một chương trình khung thống nhất. Căn cứ cơ sở pháp lý đó, ngày 14-4-2015, Bộ GD-ĐT đã ban hành Công văn số 1744/BGDĐT-VP cho phép Sở GD-ĐT TPHCM phối hợp với NXBGD Việt Nam biên soạn bộ sách giáo khoa theo khung chương trình mới.   

Trước lo lắng của dư luận về việc liệu Ban chỉ đạo tổ chức biên soạn sách giáo khoa của NXBGD Việt Nam có thành viên là lãnh đạo Sở GD-ĐT TPHCM có dẫn đến việc lựa chọn sách giáo khoa trong các cơ sở giáo dục của TP thiếu khách quan hay không, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Giám đốc sở này cho biết, đối với sách giáo khoa lớp 1, Sở GD-ĐT TP chỉ đạo các trường phải có đủ 5 bộ sách giáo khoa đã được Bộ GD-ĐT phê duyệt, lưu giữ tại tủ sách dùng chung của đơn vị để tất cả giáo viên có thể tham khảo điểm mạnh và hay riêng của từng bộ sách. Ngoài ra, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP cũng đề nghị các nhà xuất bản sớm cung cấp sách mẫu để các thầy, cô giáo, quý phụ huynh và xã hội cùng nghiên cứu, so sánh để có lựa chọn bộ sách phù hợp nhất với đặc điểm của cơ sở, đơn vị mình. Đây sẽ là cơ sở quan trọng cho việc triển khai thành công chương trình giáo dục phổ thông mới sắp tới.

Trong quá trình chọn sách, quy định của Bộ GD-ĐT đưa ra rất rõ ràng, những người tham gia biên soạn sách giáo khoa sẽ không được quyền tham gia hội đồng lựa chọn sách giáo khoa. Điều này đồng nghĩa với việc các cá nhân, dù là lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên Sở GD-ĐT TP hay giáo viên, chuyên gia, nhà nghiên cứu được mời tham gia ban chỉ đạo biên soạn sách giáo khoa theo Luật Xuất bản sẽ không được tham gia hội đồng lựa chọn sách giáo khoa. Nếu địa phương nào làm sai sẽ phải chịu trách nhiệm trước Bộ GD-ĐT.

Theo một lãnh đạo Bộ GD-ĐT, xung đột lợi ích chỉ có thể diễn ra khi cơ chế giám sát thiếu tính minh bạch, dân chủ. Như vậy, vai trò “cầm cương” quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục lần này thuộc về cơ quan chủ quản.

Dư luận cũng đặt nghi vấn, với chủ trương xã hội hóa giáo dục, nhiều nhà xuất bản sách giáo khoa đã nhảy vào “cuộc chơi cạnh tranh”, nhưng đến phút cuối chỉ còn vài đơn vị thể hiện vai trò và tiếng nói trong “cuộc chơi” này?

Trả lời câu hỏi này, một mặt chúng ta phải chấp nhận những “chệch choạc” trong năm đầu tiên chuyển tiếp từ độc quyền xuất bản sách giáo khoa (từ năm học 2019-2020 trở về trước, chỉ có NXBGD Việt Nam tham gia biên soạn sách giáo khoa) sang quy định một chương trình khung, nhiều bộ sách giáo khoa (bắt đầu thực hiện từ năm học 2020-2021).

Mặt khác, dư luận có quyền đặt câu hỏi vì sao sau khi Bộ GD-ĐT phê duyệt 32 đầu sách sách giáo khoa lớp 1, chỉ có bộ “Chân trời sáng tạo” do NXBGD Việt Nam chịu trách nhiệm phát hành được giới thiệu rộng rãi ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước, trong khi các bộ sách khác lại im hơi lặng tiếng? Ngoài sự cạnh tranh về năng lực phát hành, sự khác biệt trong chiến dịch truyền thông và quảng bá, phải chăng còn nguyên nhân khác?

Nên chăng, Bộ GD-ĐT cần có thêm những quy định, hành lang pháp lý vững chắc để các đơn vị phát hành tham gia “cuộc chơi” này một cách công bằng, dân chủ, thực hiện có hiệu quả chủ trương xã hội hóa sách giáo khoa, củng cố hơn nữa niềm tin của xã hội vào hoạt động biên soạn và phát hành sách giáo khoa.

Đọc nhiều nhất

Nội dung tin nhắn được cho là của ông Lê Văn Đoàn nhắn cho nữ giáo viên được đăng tải lên mạng xã hội

Cà Mau: Kiểm điểm hiệu trưởng nhắn tin gạ tình nữ giáo viên

Chủ tịch UBND huyện Cái Nước giao các đơn vị liên quan tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạnh Phú 3. Đồng thời, giao nhà trường tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với nữ giáo viên N. cung cấp thông tin chưa đúng sự thật.

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Tuyển sinh đại học năm 2023: Sẽ ổn định và triển khai sớm

Bộ GD-ĐT khẳng định không ban hành quy chế tuyển sinh mới năm 2023, công tác tuyển sinh vẫn áp dụng quy chế, quy trình như năm 2022, nhưng các cơ sở giáo dục đại học (ĐH) phải xây dựng quy chế tuyển sinh của trường để cụ thể hóa quy chế của Bộ GD-ĐT và công khai trên trang điện tử của trường. Dự kiến kế hoạch tuyển sinh năm 2023 sẽ triển khai cũng như hoàn thành sớm hơn năm 2022.

Giáo dục hội nhập

PGS-TS Hồ Thanh Phong làm Phó Hiệu trưởng UMT

Sáng 4-1, Trường Đại học Quản lý và Công nghệ TPHCM (UMT) trao quyết định Bổ nhiệm NGND-PGS-TS Hồ Thanh Phong giữ chức vụ Phó Hiệu trưởng. Đồng thời, trường công bố thông tin tuyển sinh năm 2023.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản: 25 năm chở trọn đạo người Thầy longform

Nghề giáo được ví như nghề đưa đò, chuyên chở học trò đến bến bờ tri thức; dẫn đường, khai mở hành trình thành nhân, lập nghiệp. Trên hành trình ấy, người thầy chịu biết bao trở lực, thử thách. Năm 1998, với trách nhiệm xã hội của mình, Báo SGGP lên ý tưởng tổ chức một giải thưởng dành để tôn vinh người Thầy, giải thưởng lấy tên cụ Võ Trường Toản, người thầy nổi tiếng của đất Sài Gòn - Gia Định xưa, ra đời. Trải qua bao biến thiên của thời cuộc, 1/4 thế kỷ, giải thưởng đã trở thành điểm tựa của biết bao người Thầy.

Học bổng nguyễn văn hưởng

CLB Medseeds tổ chức hoạt động rèn kỹ năng cho sinh viên ngành y

Trong 2 ngày 22 và 23-10, CLB Medseeds (gồm các sinh viên đã và đang được trợ giúp từ Quỹ học bổng Nguyễn Văn Hưởng của Báo SGGP) đã tổ chức 2 buổi thảo luận với chủ đề “Cần chuẩn bị gì để xin học bổng du học” và “Phát triển kỹ năng tư duy phản biện cho sinh viên y khoa”. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Viết những ước mơ

Trong hàng ngàn sáng kiến, cải tiến được ứng dụng vào thực tiễn do những công nhân, kỹ sư đoạt Giải thưởng Tôn Đức Thắng thực hiện, có không ít nỗ lực của các nữ công nhân, nữ kỹ sư ngày đêm cần mẫn tìm tòi, nghiên cứu. Nhiều sản phẩm, ý tưởng của các chị được ứng dụng vào thực tiễn, không chỉ mang lại giá trị cho đơn vị mà còn nâng tầm sản phẩm Việt.