Xuất khẩu lao động diện xóa đói giảm nghèo

Thị trường chưa đồng hành với người lao động

Xuất khẩu lao động (XKLĐ) được coi là một trong những giải pháp hữu hiệu góp phần xóa đói giảm nghèo (XĐGN), tạo cơ hội cho người lao động mở rộng kiến thức, nâng cao tay nghề. Điều này càng có ý nghĩa hơn với nhiều gia đình nghèo. Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai tại các quận- huyện, số lượng lao động nghèo tham gia chương trình này còn rất hạn chế.

Chưa mặn mà với XKLĐ

Từ đầu năm 2000 đến nay, toàn quận 7 chỉ vận động được 4 người đi làm việc tại Hàn Quốc. Riêng trong 2 năm 2001, 2002 không vận động được trường hợp nào. Chị Nguyễn Ngọc Thu, cán bộ phụ trách lao động XĐGN quận 7, cho biết: Quý 4 năm 2004 Phòng Lao động Xã hội đã kết hợp với Phòng Văn hóa Thông tin quận đẩy mạnh công tác tuyên truyền rộng rãi đến từng hộ gia đình nghèo.

Để khuyến khích người lao động đi làm việc tại nước ngoài, quận đã thành lập một nguồn quỹ riêng để hỗ trợ thêm số tiền

Đào tạo học viên xuất khẩu lao động của Trung tâm Suleco. Ảnh: Việt Dũng.

 thế chân cho NLĐ cùng với nguồn vốn được vay từ Quỹ XĐGN (30 triệu đồng), Ngân hàng Chính sách (10 triệu đồng). Tuy nhiên, cho đến nay chỉ vận động được 3 người đến Công ty dịch vụ XKLĐ và chuyên gia (Suleco) làm thủ tục xét tuyển đi làm việc tại nước ngoài.

Tương tự, tại quận 5 số lượng lao động tham gia chương trình này cũng không mấy khả quan, chỉ có 31 người đăng ký. Đây cũng là thực trạng chung tại rất nhiều quận- huyện trong thành phố. Ông Trần Văn Thạnh, Giám đốc Công ty DVXKLĐ và chuyên gia (Suleco) cho biết: Từ đầu năm đến nay công ty đưa ra thông báo cần tuyển dụng 100 NLĐ diện XĐGN (gọi chung là NLĐ) cho các ngành may mặc, làm việc nhà, điện tử, đan lưới, thủy sản... làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, nhưng cho đến nay chỉ tuyển được 45 người.

Trong đợt xét tuyển quý IV-2004, danh sách của 8 quận - huyện gửi cho công ty có khoảng 200 người đăng ký nhưng trên thực tế chỉ có 16 người đến để nghe tư vấn, xét tuyển và có 4 người trong số họ đăng ký làm hồ sơ để chuyển sang phía đối tác chờ phỏng vấn. Chúng tôi gặp anh Phùng Sơn Hải, phường 14 quận 5 khi anh vừa bước khỏi phòng tư vấn. Hải lắc đầu, cho rằng: Nghề cơ khí làm việc tại Malaysia thu nhập khoảng 200 – 300 USD/tháng so với trong nước là 1,2 - 1,5 triệu đồng/tháng thì làm trong nước vẫn tốt hơn.

Riêng chị Nguyễn Ngọc Hoa, quận 7 lo ngại vấn đề khác: Muốn đi làm việc nước ngoài phải học ngoại ngữ, mà chỉ học trong 3 tháng thì làm sao thông. Lỡ qua đó không làm được việc, bị trả về nước thì ôm thêm nợ. Tìm việc trong nước chắc hơn… Trên thực tế, những người có tay nghề hoặc trình độ tương đối thường tìm đến xin việc tại nhiều cơ sở trên địa bàn quận, số còn lại dù có việc làm nhưng không ổn định, thậm chí không có việc làm cũng rất ít ai nghĩ đến việc đăng ký đi làm việc ở nước ngoài.

Nghịch lý giữa thị trường và nhu cầu

Hiện tại, có 3 thị trường xuất khẩu lao động có nhu cầu tuyển dụng nhiều lao động Việt Nam: Malaysia, Hàn Quốc, Nhật Bản. Thị trường Malaysia được đánh giá là thị trường có nhiều tiềm năng nhất, cần một số lượng lao động không hạn chế cho các ngành may mặc, điện tử, chế biến thủy sản, lao động phổ thông…

Tuy nhiên, chị Võ Thị Huệ, Phó phòng Lao động – Việc làm quận 5 cho biết số lượng NLĐ đăng ký đi làm việc tại Malaysia rất ít. NLĐ thường có xu hướng chọn đi làm việc tại thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc vì thu nhập khoảng 500 – 600 USD/tháng nhưng điều kiện kèm theo hơi khó: NLĐ cần phải có một khoản chi  phí môi giới và đặt cọc rất cao, khoảng 70 triệu đồng; trình độ tay nghề phải tương đối vững và học vấn phải đạt 12/12.

Đa số lao động thuộc diện XĐGN không thể đáp ứng hết những điều kiện đó nên số lượng người đi được chỉ đếm trên đầu ngón tay (từ đầu năm đến nay có 25 NLĐ đi làm việc tại Nhật Bản và 6 NLĐ làm việc tại Hàn Quốc).

Chị Trịnh Ngọc Thủy, cán bộ phụ trách về Lao động XĐGN quận Bình Thạnh nói: Về phía NLĐ luôn có tâm lý ngán ngại khi phải học ngoại ngữ. Các Công ty XKLĐ cũng đã cố gắng tổ chức những lớp học ngoại ngữ ngắn hạn 3 - 4 tháng, giáo trình dạy do phía đối tác soạn thảo, khá đơn giản nhưng với người chưa bao giờ học ngoại ngữ, trình độ lại thấp nên họ cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Một nguyên nhân khác khiến nhiều NLĐ cũng đắn đo, đó là phải trải qua thời gian đào tạo lại tại các công ty nước ngoài (mặc dù đã được đào tạo tay nghề 3 - 4 tháng trong nước) trước khi được nhận vào làm việc chính thức. Điều đáng nói là chính sự bất đồng ngôn ngữ khiến cho nhiều NLĐ VN không thể tiếp thu được. Một số ít trường hợp bị thôi hợp đồng sớm vì không đạt yêu cầu về tay nghề, sức khỏe. Điều này cũng gây tác động xấu đến tâm lý NLĐ, cản trở chương trình đưa người lao động đi nước ngoài làm việc.

Chủ trương đẩy mạnh xuất khẩu lao động nhằm từng bước giảm thiểu số hộ nghèo trên địa bàn thành phố là hướng đi đúng. Tuy nhiên, làm thế nào để thực hiện chủ trương một cách hiệu quả, trước hết phải đề cập đến vai trò của cán bộ cơ sở trong việc giúp NLĐ nắm thông tin đầy đủ, chính xác và tự nâng cao năng lực của mình tốt hơn để có sự lựa chọn thị trường và ngành nghề phù hợp.

Quan trọng hơn nữa là rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo tay nghề với thực tế sử dụng. Có như thế mới hạn chế tâm lý e ngại của NLĐ, khai thác triệt để tiềm năng của các thị trường XKLĐ để phục vụ tốt hơn cho chương trình XĐNG.

ÁI VÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Giao thông - Đô thị

Hết gia hạn, cao tốc đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu vẫn không có nhà đầu tư nộp hồ sơ

Trong tổng số 5 dự án thành phần đầu tư theo phương thức PPP, đến hết thời điểm gia hạn đóng thầu có 4 dự án thành phần có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu (gồm các đoạn Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo); 1 dự án thành phần (đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu) không có nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu.

Quy hoạch

Diện mạo “thủ phủ” thành phố phía Đông

Được quy hoạch là “thủ phủ” khu Đông, khu đô thị Trường Thọ sẽ trở thành trung tâm và điểm nhấn của thành phố (TP) Thủ Đức trong tương lai. Vậy, hiện trạng Trường Thọ như thế nào và quy hoạch khu đô thị tương lai ra sao?

Tin buồn