Kho học liệu trực tuyến phong phú
Tại Trường Tiểu học Võ Trường Toản (phường Diên Hồng), tiết đọc thư viện đã hoàn toàn thay đổi kể từ khi nền tảng “Thư viện số DLib K12” được chính thức đưa vào vận hành. Thay vì những giờ đọc thụ động, mỗi tuần một lần, học sinh các lớp lại háo hức bước vào phòng máy tính hiện đại, nơi mỗi em được cấp một tài khoản định danh cá nhân để mở ra cánh cửa tiến vào kho học liệu trực tuyến phong phú.
Bầu không khí trong giờ đọc thư viện số đan xen giữa sự tập trung cao độ và niềm hân hoan rạng rỡ của các em học sinh. Ngay khi tiếng chuông bắt đầu tiết đọc vang lên, em Nguyễn Trịnh Minh Duyên (lớp 4/5) đã không giấu nổi sự thích thú. Đôi mắt em sáng lên khi thao tác mượt mà trên màn hình, nhanh chóng tìm đến và nhấn vào mục sách nói để nghe tiếp câu chuyện “Nàng tiên cá” mà em còn dở dang từ tuần trước. Giọng đọc truyền cảm kết hợp cùng những âm thanh, hình ảnh minh họa sinh động cuốn hút Minh Duyên vào thế giới cổ tích huyền diệu.
Hiệu quả của mô hình “Thư viện số DLib K12” không chỉ dừng lại ở việc thu hút học sinh mà còn tạo ra bước đột phá mạnh mẽ trong phương pháp giảng dạy của đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, việc khai thác hiệu quả các nguồn học liệu trực tuyến trở thành yêu cầu thiết yếu. Với thư viện số, không gian lớp học được mở rộng không giới hạn. Thầy cô có thể linh hoạt tổ chức tiết học ngay tại phòng thư viện hoặc sử dụng tài nguyên số ngay tại lớp học truyền thống. Nhờ kho tài nguyên phong phú bao gồm phim tư liệu, hình ảnh 3D và các mô hình thí nghiệm ảo, những bộ môn vốn đòi hỏi tính trực quan cao như Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý trở nên sinh động và cuốn hút hơn bao giờ hết.
Cô Đỗ Thị Mỹ Hòa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Trường Toản, cho biết, thư viện số của nhà trường hiện sở hữu hơn 1.000 định dạng tài nguyên đa dạng, bao gồm sách điện tử, video bài giảng, hệ thống bài tập tương tác, kho thí nghiệm ảo... Sự trực quan và đa dạng của các định dạng tài nguyên không chỉ hỗ trợ đắc lực cho công tác giảng dạy, mà quan trọng hơn là đã từng bước hình thành thói quen đọc sách và tinh thần tự học cho học sinh trong kỷ nguyên số. “Để vận hành hiệu quả mô hình này, nhà trường thường xuyên tổ chức những khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu cho giáo viên và nhân viên thư viện về năng lực số. Chỉ khi người thầy hiểu rõ, chủ động làm chủ và sáng tạo trên nền tảng công nghệ thì mới có thể dẫn dắt học sinh khai thác tài nguyên một cách tối ưu”, cô Đỗ Thị Mỹ Hòa chia sẻ.
Đưa di sản vào ký ức tuổi thơ
Mô hình “Thư viện số văn hóa S-Gallery” tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm (phường Vĩnh Hội) đang mở ra một hướng đi độc đáo: kết nối nội dung số với bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.
Được thiết kế như một không gian học liệu đa phương tiện, “Thư viện số văn hóa S-Gallery” mang đến cho học sinh cơ hội tiếp cận với các giá trị truyền thống thông qua góc nhìn công nghệ hiện đại. Chỉ qua vài thao tác trên màn hình hoặc khi đeo kính thực tế ảo (VR), các em có thể thả mình vào không gian của những làng nghề truyền thống, ngắm nhìn vẻ đẹp của các dòng tranh dân gian, lắng nghe âm nhạc bản sắc Việt, hay tìm hiểu về những tấm gương hiếu học trong lịch sử. Nguồn dữ liệu văn hóa này được xây dựng chuẩn xác và chính thống nhờ sự cố vấn chuyên môn từ các trung tâm lưu trữ quốc gia và chuyên gia từ các trường đại học văn hóa. Điểm độc đáo của mô hình này là việc chuyển hóa học sinh từ vị thế người tiếp nhận thụ động thành chủ thể tương tác tích cực. Không dừng lại ở việc đọc hay xem trực tuyến, các em được khuyến khích tham gia những hoạt động tiếp nối như xem phim hoạt hình văn hóa, trong giờ ra chơi, trải nghiệm giao lưu sân khấu, hoặc tự tay trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ trong tiết học mở.
Bà Trần Ngọc Nguyệt Quế, người sáng lập mô hình “Thư viện số văn hóa S-Gallery”, nhấn mạnh mục tiêu của thư viện số là chuyển từ nền tảng cung cấp thông tin thuần túy sang không gian sáng tạo và biểu đạt văn hóa. Nền tảng này không chỉ phục vụ trong nhà trường mà còn mở rộng kết nối tới từng gia đình, biến tri thức di sản thành một phần ký ức và trải nghiệm tự nhiên của thế hệ trẻ.
Với tầm nhìn dài hạn gắn liền với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của đất nước, các đơn vị khởi xướng đang tiếp tục làm phong phú nguồn nội dung độc đáo, tạo cảm hứng sáng tạo cho học sinh. Chuyển đổi số thư viện học đường không đơn thuần là việc mua sắm máy tính hay cài đặt phần mềm. Đó là một chiến lược giáo dục sâu sắc nhằm đánh thức cảm xúc, khơi gợi niềm say mê tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn thế hệ trẻ.
Ông Võ Thiện Cang, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Chương trình giáo dục, Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết, học sinh trước đây rất ít khi tìm đến thư viện truyền thống. Việc triển khai các mô hình thư viện số văn hóa chính là giải pháp quan trọng để “kéo” các em đến với thư viện, làm cho không gian tri thức sống động trở lại