Chỉ còn 1 tháng nữa là diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Bộ GD-ĐT đang tập trung chỉ đạo để hoàn tất các công tác chuẩn bị cho kỳ thi. GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) trao đổi với PV Báo SGGP về một số vấn đề quan trọng của kỳ thi.
* PHÓNG VIÊN: Với số lượng thí sinh đăng ký thi cao nhất từ trước đến nay, công tác chuẩn bị cho kỳ thi đã được Bộ GD-ĐT chuẩn bị như thế nào, thưa ông?
- Ông HUỲNH VĂN CHƯƠNG: Các cuộc họp gần đây của Thủ tướng và Phó Thủ tướng với Bộ GD-ĐT, lãnh đạo Chính phủ đều yêu cầu tổ chức kỳ thi phải bảo đảm tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, khách quan. Cục Quản lý chất lượng đã chủ động tham mưu ban hành hệ thống văn bản, hướng dẫn, thành lập ban chỉ đạo và triển khai công tác tập huấn, truyền thông, chuẩn bị kỹ lưỡng cho kỳ thi…
Kỳ thi năm nay diễn ra vào ngày 11 và 12-6, sớm hơn 2 tuần so với năm ngoái nhằm giảm áp lực cho thí sinh và xã hội, thuận lợi hơn cho công tác tuyển sinh.
Về công tác chuẩn bị chuyên môn, hệ thống ngân hàng đề thi đã sẵn sàng, không chỉ phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, mà còn tạo lộ trình cho việc thi trên máy tính từ năm 2027. Công tác tập huấn cũng có cải tiến lớn theo mô hình “3 trong 1” (kết hợp quy chế, kiểm tra và kỹ thuật) nhằm tăng hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Dự kiến, cả nước sẽ có khoảng 2.500 điểm thi với 50.000 phòng thi.
Với quy mô thí sinh tăng mạnh, áp lực lên công tác in sao, vận chuyển đề thi và coi thi là rất lớn, đặc biệt tại các tỉnh, thành đông thí sinh như: Hà Nội, TPHCM, Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình... Nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, chủ yếu qua điện thoại thông minh, vẫn là rủi ro hàng đầu. Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị của Bộ Công an trong công tác tuyên truyền, bảo đảm an ninh, an toàn kỳ thi; tăng cường tập huấn quy chế thi, siết chặt công tác coi thi, phòng chống lộ lọt đề thi và xử lý nghiêm các hành vi gian lận công nghệ cao.
Ban Cơ yếu Chính phủ cùng các đơn vị chức năng của Bộ GD-ĐT cũng sẽ phối hợp chặt chẽ trong khâu bảo mật đề thi, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, phần mềm và các điều kiện phục vụ tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, khách quan.
* Từ kết quả đăng ký dự thi năm nay, ông có nhận xét gì về xu hướng chọn môn thi của thí sinh?
- Về cấu trúc môn thi, kỳ thi giữ ổn định với 4 môn (2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và 2 môn tự chọn).
Một tín hiệu tích cực là năm nay có sự chuyển dịch của thí sinh sang các môn STEM (mô hình giáo dục tích hợp 4 lĩnh vực: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), công nghệ: tỷ lệ đăng ký môn Vật lý, Hóa học tăng 15%-20%, đặc biệt môn Công nghệ tăng đột biến, trên 200%. Cụ thể, môn Công nghệ công nghiệp (7.402 em so với trên 2.400 em năm trước), Công nghệ nông nghiệp (trên 31.000 thí sinh đăng ký so với gần 22.000 em năm trước)… So với các môn truyền thống, quy mô đăng ký của nhóm này còn khiêm tốn, nhưng tốc độ tăng cho thấy xu hướng lựa chọn đang thay đổi rõ rệt, nhất là ở các môn gắn với công nghệ, kỹ năng số và định hướng nghề nghiệp mới.
Ngược lại, việc miễn thi ngoại ngữ giảm đáng kể (chỉ chiếm dưới 8%) do việc tuyển sinh đại học không còn quá phụ thuộc vào chứng chỉ IELTS. Điều đó cho thấy, học sinh đã tập trung thực chất hơn vào việc dự thi môn này.
* Để bảo đảm kỳ thi diễn ra thành công, những ngày tới, Bộ GD-ĐT lưu ý các địa phương ra sao?
- Lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã yêu cầu, trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo về kỳ thi phải được thực hiện sâu sát, toàn diện, kỹ lưỡng từ cấp Trung ương đến địa phương. Việc chỉ đạo cần bám sát tinh thần chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, không bỏ sót bất kỳ khâu nào, bảo đảm sự vào cuộc quyết liệt của UBND các tỉnh, thành.
Chúng ta cần phát huy bài học kinh nghiệm về việc chuẩn bị “từ sớm, từ xa”, chủ động và kỹ lưỡng trong mọi điều kiện. Từ khâu lựa chọn nhân sự, chuẩn bị cơ sở vật chất đến địa điểm in sao đề thi đều phải được rà soát tỉ mỉ. Đặc biệt, chúng ta tuyệt đối không được chủ quan, hình thức; phải tập huấn kỹ cho giáo viên để hướng dẫn, nhắc nhở học sinh tuân thủ nghiêm quy chế thi. Các cơ sở giáo dục và chính quyền địa phương cần đẩy mạnh việc khuyến cáo thí sinh, phòng ngừa và răn đe vi phạm. Gian lận công nghệ cao qua thiết bị điện thoại ngày càng tinh vi, do đó nghiệp vụ coi thi phải được tăng cường để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi gian lận.
Với quy mô hơn 1,2 triệu thí sinh và khoảng 200.000 cán bộ, lực lượng tham gia kỳ thi (ngoài đội ngũ ngành giáo dục còn có lực lượng công an, cơ yếu, điện lực, y tế, giao thông...), việc phối hợp phải nhịp nhàng, đúng tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ quy trình và rõ kết quả.
Kinh nghiệm qua từng kỳ thi là tuyệt đối không được chủ quan. Dù đã có nhiều năm kinh nghiệm tổ chức thi, nhưng nếu chúng ta chủ quan sẽ rất dễ phát sinh sai sót. Ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, việc coi thi vẫn còn một số nơi chủ quan hoặc vi phạm quy chế thi. Công tác tập huấn phải thực chất, từ nhận thức đến chuyên môn...
Nhìn chung, tinh thần là phải chủ động đẩy sớm mọi công tác chuẩn bị từ sớm, từ xa, có các phương án và kịch bản rõ ràng nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, thực chất và đạt hiệu quả cao nhất.
* Ông có lưu ý gì cho các em thí sinh trước kỳ thi quan trọng này?
- Từ nay đến kỳ thi chỉ còn 1 tháng nên thí sinh cần giữ gìn sức khỏe, sắp xếp thời gian hợp lý để tập trung ôn tập các môn đã đăng ký.
Các em cần bám sát kế hoạch ôn tập của nhà trường, nhận diện những phần kiến thức còn hạn chế để ôn luyện kỹ hơn; không nên quá lo lắng mà cần tự tin vào kiến thức, năng lực của mình, tránh tự tạo áp lực không cần thiết. Thí sinh cần đọc kỹ quy chế thi để tránh những sai sót không cần thiết trong quá trình dự thi.
Trong bối cảnh nhiều phương thức xét tuyển đại học vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh cần đầu tư đồng đều cho tổ hợp 3 môn xét tuyển. Thí sinh cần lưu ý: dù xét tuyển theo phương thức nào, tổ hợp 3 môn xét tuyển phải đạt từ 15 điểm trở lên theo kết quả thi tốt nghiệp THPT.
