Rà soát, không bỏ sót trường hợp khó khăn
* PHÓNG VIÊN: Công đoàn TPHCM dự kiến triển khai chăm lo tết cho công nhân, người lao động từ ngày 15-11-2026, sớm hơn so với thông lệ mọi năm. Điểm mới đáng chú ý của chương trình năm nay là gì, thưa ông?
- Ông VÕ KHẮC THÁI: Tết cổ truyền có ý nghĩa đặc biệt với NLĐ, nhất là công nhân xa quê. Bên cạnh mong muốn sum họp gia đình, họ còn phải lo nhiều khoản chi tiêu như đi lại, mua sắm, quà tết...
Với những người có hoàn cảnh khó khăn, áp lực càng lớn. Thấu hiểu điều đó, năm nay Công đoàn thành phố triển khai chăm lo tết sớm. Điều này giúp NLĐ có thêm nguồn lực chuẩn bị tết, chủ động mua sắm trong thời điểm giá cả bình ổn hơn.
Theo kế hoạch, tổ chức Công đoàn thành phố dự kiến chăm lo khoảng 370.000 đoàn viên, NLĐ khó khăn, tăng 20.000 người so với dịp Tết Bính Ngọ 2026. Mức hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/người; riêng NLĐ tại doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn nhưng có đóng kinh phí công đoàn được hỗ trợ tối đa 500.000 đồng/người.
Những trường hợp đặc biệt khó khăn như bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp, bệnh hiểm nghèo... sẽ được xem xét hỗ trợ tối đa 2 triệu đồng/người.
Điểm mới trong cách thức trao hỗ trợ là đẩy mạnh chuyển khoản trực tiếp, bảo đảm nhanh chóng, minh bạch; mở rộng mạng lưới vận động chung tay chăm lo; tổ chức phong phú hơn hoạt động vui xuân, hỗ trợ đi lại, mua sắm tiết kiệm...
* Đối với công nhân mất việc, bị nợ lương, giảm giờ làm hoặc làm việc tại doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn, làm thế nào để họ thuận tiện tiếp cận chính sách hỗ trợ?
- Chúng tôi xác định chăm lo phải xuất phát từ hoàn cảnh thực tế, không chỉ dựa trên danh sách có sẵn. LĐLĐ TPHCM đã triển khai kế hoạch đến từng cấp Công đoàn để chủ động rà soát đời sống, việc làm, thu nhập của đoàn viên, NLĐ.
Các nhóm được ưu tiên gồm: người mất việc, giảm việc, thu nhập thấp, bị nợ lương, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc gia đình gặp biến cố. Đặc biệt, NLĐ tại doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức Công đoàn nhưng có đóng kinh phí công đoàn cũng được rà soát để đưa vào diện chăm lo.
Nếu đủ điều kiện nhưng chưa có tên trong danh sách, NLĐ có thể phản ánh với Công đoàn cơ sở, Công đoàn phường, xã, đặc khu hoặc Công đoàn khu công nghiệp. NLĐ cũng có thể liên hệ Bộ phận Chính sách pháp luật - Quan hệ lao động thuộc LĐLĐ TPHCM để được hướng dẫn, rà soát và xem xét bổ sung.
Mục tiêu của LĐLĐ thành phố là phấn đấu 100% đoàn viên, NLĐ khó khăn thuộc diện rà soát, xét chọn được tiếp cận ít nhất một hình thức chăm lo phù hợp, không để bỏ sót trường hợp nào.
* Bên cạnh nguồn hỗ trợ của Công đoàn, tiền lương, thưởng tết là điều công nhân đặc biệt quan tâm. Tổ chức Công đoàn sẽ làm gì để doanh nghiệp công bố sớm phương án thưởng, hỗ trợ để NLĐ chủ động về quê đón tết?
- Tiền lương, tiền thưởng cuối năm không chỉ giúp NLĐ trang trải chi phí sinh hoạt mà còn giúp họ chủ động mua vé tàu, xe về quê. Vì vậy, LĐLĐ TPHCM đã đề nghị các cấp Công đoàn tăng cường giám sát việc thực hiện tiền lương, tiền thưởng; chủ động làm việc, kiến nghị doanh nghiệp sớm công bố kế hoạch, mức thưởng và thời điểm chi trả.
Đối với doanh nghiệp có điều kiện, chúng tôi vận động nghiên cứu chi trả hoặc tạm ứng một phần tiền thưởng trong tháng 11, tháng 12 để công nhân có thêm kinh phí chuẩn bị tết.
Việc thương lượng phải căn cứ tình hình sản xuất, kinh doanh và khả năng tài chính của từng doanh nghiệp, trên tinh thần chia sẻ nhưng phải bảo đảm cam kết thực hiện.
Qua nắm bắt tình hình tại cơ sở, đã có công đoàn cơ sở thương lượng thành công với doanh nghiệp về việc chi trả lương tháng 13 sớm hơn những năm trước, giúp công nhân có kinh phí mua vé tàu, xe về quê. Riêng các khoản thưởng bổ sung dự kiến được thực hiện vào thời điểm cận tết.
Kiến nghị, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ
* Từ thực tế một số doanh nghiệp giải thể mới đây, giải pháp, kế hoạch gì bảo vệ quyền lợi NLĐ trong trường hợp doanh nghiệp giải thể, chây ỳ lương, thưởng, thưa ông?
- Với doanh nghiệp chậm trả lương, nợ BHXH kéo dài hoặc có nguy cơ ngừng hoạt động, giải thể, phá sản, chúng tôi sẽ chủ động nắm tình hình, phối hợp với chính quyền và các cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi NLĐ ngay từ sớm.
Trọng tâm là phối hợp kiểm tra, rà soát các khoản tiền lương, tiền thưởng, BHXH mà doanh nghiệp còn nợ; kịp thời kiến nghị, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với NLĐ.
Trường hợp doanh nghiệp không còn khả năng hoạt động hoặc tiến hành giải thể, phá sản, Công đoàn sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng hướng dẫn, hỗ trợ NLĐ thực hiện các thủ tục cần thiết để bảo đảm quyền lợi hợp pháp, đặc biệt là tiền lương, trợ cấp và các chế độ bảo hiểm.
Chúng tôi cũng chỉ đạo Công đoàn phường, xã, đặc khu và Công đoàn khu công nghiệp tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng để giám sát, xử lý những vấn đề phát sinh, kể cả tại các doanh nghiệp chưa có tổ chức Công đoàn.
Đối với những vụ việc có nguy cơ xảy ra ngừng việc tập thể, doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi NLĐ, các đơn vị phải báo cáo ngay bằng phương thức nhanh nhất để thành phố kịp thời nắm bắt, phối hợp giải quyết, không chờ đến kỳ báo cáo định kỳ.
“Chúng tôi cam kết các hoạt động chăm lo tết được triển khai theo phương châm “Đúng đối tượng - đúng nhu cầu - thiết thực - hiệu quả - không để đoàn viên, NLĐ khó khăn không có tết”. Quan trọng hơn, Công đoàn sẽ tiếp tục giám sát việc thực hiện tiền lương, tiền thưởng, các chế độ chính sách, bảo vệ quyền lợi chính đáng của NLĐ, để mỗi công nhân không chỉ có tết ấm áp, mà còn an tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp và thành phố”.
Ông VÕ KHẮC THÁI
* Với những công nhân không có điều kiện về quê, phải ở lại thành phố hoặc làm việc xuyên tết, tổ chức Công đoàn có những hoạt động gì để họ vẫn cảm nhận được không khí sum vầy?
- Không phải công nhân nào cũng có điều kiện về quê đón tết. Do đó, sự quan tâm, sẻ chia trong những ngày đầu năm mới cũng quan trọng không kém hỗ trợ vật chất.
Trong kế hoạch Tết Đinh Mùi 2027, chúng tôi đặc biệt quan tâm công nhân tại các khu nhà trọ, khu lưu trú, công trường và những người phải làm việc xuyên tết.
Công đoàn cơ sở sẽ căn cứ điều kiện thực tế để tổ chức chương trình “Tết không xa nhà”, “Bữa cơm tất niên Công đoàn”, gặp mặt, thăm hỏi, tặng quà và tổ chức các hoạt động vui xuân.
Đối với công nhân làm ca đêm, làm việc tại công trường, dự án xa trung tâm hoặc phải trực tết, chúng tôi linh hoạt về thời gian, địa điểm, đưa hoạt động chăm lo đến tận nơi làm việc, nơi ở.
Chúng tôi mong muốn, dù về quê hay ở lại thành phố, dù nghỉ ngơi hay làm việc trong những ngày tết, NLĐ đều cảm nhận được sự quan tâm của tổ chức Công đoàn.
