Quy định số 228-QĐ/TW ngày 3-11-2026 của Ban Bí thư về sinh hoạt Đảng trực tuyến đã cụ thể hóa yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong điều kiện chuyển đổi số.
Vấn đề cốt lõi là ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng sinh hoạt, bảo đảm sự lãnh đạo liên tục, thông suốt, đồng thời giữ vững các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Đổi mới phương thức sinh hoạt được xem xét trong mối quan hệ giữa yêu cầu thích ứng với thực tiễn và nhiệm vụ củng cố sức mạnh tổ chức.
Khi đảng viên thực hiện nhiệm vụ trên nhiều địa bàn, không thể thường xuyên tập trung hoặc gặp tình huống bất khả kháng, việc duy trì sinh hoạt đòi hỏi phương thức tổ chức phù hợp. Quy định 228-QĐ/TW tạo khuôn khổ thống nhất về điều kiện, thẩm quyền, cách thức và trách nhiệm thực hiện.
Tuy nhiên, Trung ương xác định sinh hoạt trực tuyến là phương thức bổ trợ, chỉ áp dụng khi cần thiết, đủ điều kiện và được cấp ủy có thẩm quyền quyết định. Đây là giới hạn có ý nghĩa nguyên tắc: phương thức tổ chức có thể linh hoạt, nhưng chế độ sinh hoạt và trách nhiệm đảng viên phải được thực hiện đầy đủ.
Bởi vậy, không thể đồng nhất chuyển đổi số với việc đưa mọi cuộc sinh hoạt lên môi trường mạng. Đổi mới làm cho tổ chức đảng hoạt động hiệu quả hơn, đảng viên gắn bó và có trách nhiệm hơn với tổ chức.
Sức mạnh của tổ chức đảng được hình thành trên cơ sở thống nhất về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động. Sự thống nhất ấy được củng cố thông qua việc thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân, giữ vững tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu.
Một cuộc sinh hoạt không thể được đánh giá đầy đủ bằng số tài khoản kết nối hay thời gian có mặt trên hệ thống. Điều quan trọng là đảng viên có thực sự tham gia thảo luận, thể hiện chính kiến, thực hiện tự phê bình và phê bình; kết luận có xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và được tổ chức thực hiện nghiêm túc hay không.
Quy định mới yêu cầu sinh hoạt trực tuyến bảo đảm đúng, đủ các yêu cầu như sinh hoạt trực tiếp, đồng thời xác định rõ những nội dung không thực hiện trực tuyến, trong đó có công tác tổ chức, cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng và các nội dung liên quan đến bỏ phiếu kín.
Việc xác thực người tham dự, kiểm soát thành phần, bảo vệ tài liệu, ghi biên bản và xử lý sự cố cũng được thực hiện chặt chẽ. Công nghệ càng mở rộng khả năng kết nối, kỷ luật sử dụng và trách nhiệm bảo vệ thông tin càng nghiêm.
Đối với TPHCM và các địa phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm, việc triển khai quy định nên bắt đầu từ đánh giá sát đặc điểm tổ chức đảng, yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện công tác của đảng viên.
Tinh thần chủ động thể hiện ở việc cụ thể hóa tiêu chí, thẩm quyền, quy trình; lựa chọn nền tảng phù hợp; bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng số cho cấp ủy và hỗ trợ đảng viên sử dụng công nghệ. Đặc biệt, nên gắn trách nhiệm của người đứng đầu với chất lượng sinh hoạt; tăng cường kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh biểu hiện hình thức, lạm dụng hoặc thiếu an toàn thông tin.
Hiệu quả đổi mới được thể hiện qua chất lượng lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện nghị quyết và kết quả giải quyết những vấn đề đặt ra từ cơ sở, góp phần tháo gỡ khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo đời sống nhân dân.
Đưa Quy định 228-QĐ/TW vào cuộc sống đòi hỏi sự chủ động của mỗi cấp ủy, trách nhiệm của người đứng đầu và ý thức tự giác của từng đảng viên. Công nghệ tạo điều kiện đổi mới phương thức và chính kỷ cương, trách nhiệm, chất lượng sinh hoạt quyết định sức mạnh của tổ chức đảng, góp phần củng cố niềm tin, sự đồng thuận của nhân dân.
TS HỒ NGỌC ĐĂNG, Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Cán bộ TPHCM
