Bất cập trong phân loại rác thải

Phân loại rồi... gom chung

Tại phường Phú Mỹ, việc thu gom rác thải sinh hoạt gặp nhiều áp lực khi địa bàn đông dân cư.

Theo ông Trần Văn Út, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Mỹ, tỷ lệ hộ gia đình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đạt khoảng 40%-45%. Tuy nhiên, việc thiếu phương tiện thu gom chuyên dụng và cơ sở xử lý phù hợp đối với từng loại rác, nhất là rác hữu cơ, khiến hiệu quả phân loại còn hạn chế.

Bà Nguyễn Thị Loan (phường Phú Mỹ), cho biết gia đình đã thực hiện phân loại rác nhưng các loại rác vẫn bị thu gom chung. Bà Loan kiến nghị tổ chức thu gom riêng từng loại chất thải, bảo đảm rác được xử lý đúng quy trình, qua đó tạo động lực để người dân duy trì thói quen phân loại tại nguồn.

Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại phường Tân Phước. Theo ông Phạm Nghĩa Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Phước, các đơn vị thu gom tư nhân còn thiếu phương tiện chuyên dụng, chưa tổ chức được lịch thu gom riêng cho từng loại rác.

Vì vậy, rác sau phân loại vẫn được vận chuyển chung đến bãi chôn lấp hợp vệ sinh của Công ty TNHH KBEC Vina tại xã Châu Pha. Trong khi đó, địa phương chưa có cơ sở xử lý rác hữu cơ hoặc nhà máy đốt rác phát điện đang vận hành để tiếp nhận, xử lý riêng các dòng chất thải.

“Thực trạng này khiến việc phân loại rác tại nguồn chưa đạt hiệu quả như mong muốn, người dân phân loại tại nhà nhưng khâu thu gom và xử lý chưa đáp ứng yêu cầu”, ông Phạm Nghĩa Bình nhấn mạnh.

Thực tế tại các địa phương cho thấy, phân loại rác tại nguồn chưa được kết nối đồng bộ với hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý. Khi các loại chất thải chưa được tiếp nhận riêng biệt ở những khâu tiếp theo, nỗ lực phân loại của người dân khó phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Nâng cao trách nhiệm, chế tài phù hợp

Bên cạnh hạn chế về phương tiện và hạ tầng xử lý, hoạt động thu gom rác tại một số khu dân cư còn gặp khó khăn trong tổ chức thực hiện và cơ chế giá dịch vụ.

Theo ông Hà Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch UBND phường Phước Thắng, lực lượng thu gom dân lập, tự phát vẫn hoạt động trên địa bàn, trong khi việc chuẩn hóa phương tiện, nhân lực, tuyến thu gom và kiểm soát quá trình bàn giao chất thải chưa đồng bộ.

Từ thực tế này, ông Hà Ngọc Ánh đề xuất thành phố thống nhất quy trình quản lý chất thải rắn sinh hoạt, từ phân loại, thu gom, vận chuyển đến xử lý, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng bên.

Khung giá dịch vụ và các quy định về hợp đồng, nghiệm thu, xuất hóa đơn, chứng từ, kê khai thuế giữa cơ quan nhà nước với đơn vị cung ứng dịch vụ cũng là những nội dung địa phương mong sớm được hoàn thiện.

Đối với hạ tầng xử lý, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Phước Phạm Nghĩa Bình kiến nghị đa dạng hóa các giải pháp công nghệ, đầu tư cơ sở đốt rác phát điện và sản xuất phân compost.

Theo đó, hệ thống xử lý cần đáp ứng yêu cầu tiếp nhận riêng từng dòng chất thải, phù hợp với phương thức phân loại tại hộ gia đình. Việc đầu tư hạ tầng gắn với tổ chức thu gom và vận chuyển tương ứng, tránh tình trạng rác đã được phân loại nhưng không có phương án xử lý phù hợp.

Phó Chủ tịch UBND phường Phú Mỹ Trần Văn Út đề xuất thành phố hỗ trợ ban đầu về bao bì, dụng cụ chứa rác đạt chuẩn để tạo thuận lợi cho việc phân loại tại hộ gia đình.

Bên cạnh đó là việc nâng cao trách nhiệm của mỗi hộ, hoàn thiện quy định xử lý đối với trường hợp không phân loại rác tại nguồn hoặc không chi trả giá dịch vụ theo quy định. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn và nhắc nhở cần đi cùng chế tài phù hợp để người dân hiểu và thực hiện đúng trách nhiệm của mình.