Dự hội nghị có các đồng chí: Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TPHCM; Hồ Đức Anh, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND Tối cao; Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Võ Ngọc Thanh Trúc, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TPHCM.
Làm rõ cơ chế tiêu hủy dữ liệu điều tra tố tụng đặc biệt
Tại hội nghị, Thượng tá Nguyễn Thành Hưng, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM, cho biết khoản 2 Điều 234 dự thảo quy định thông tin, tài liệu thu thập được bằng việc áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt có thể dùng làm chứng cứ để giải quyết vụ án. Thượng tá Nguyễn Thành Hưng đề xuất tiếp tục làm rõ trình tự tiếp nhận, sao lưu, niêm phong, bảo quản, trích xuất dữ liệu và đưa hình ảnh, âm thanh, dữ liệu thu được vào hồ sơ vụ án hợp pháp, để làm chứng cứ trong các giai đoạn tố tụng.
Khoản 1 Điều 234 dự thảo quy định thông tin, tài liệu thu thập được bằng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt chỉ được sử dụng vào việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự; thông tin, tài liệu không liên quan đến vụ án phải tiêu hủy kịp thời. Thượng tá Nguyễn Thành Hưng đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể về tiêu chí xác định các thông tin, tài liệu nào là không liên quan, thẩm quyền quyết định tiêu hủy, trách nhiệm, trình tự, thủ tục tiêu hủy và việc lập biên bản cùng cơ chế kiểm soát nhằm đảm bảo dữ liệu cá nhân, bí mật đời tư không bị lộ, lọt ra ngoài, ảnh hưởng đến tài liệu có liên quan đến vụ án.
Đối với quy định “Bí mật đưa người vào tổ chức tội phạm” tại khoản 5 Điều 230, lãnh đạo Công an TPHCM đề xuất cần quy định cụ thể hơn về điều kiện, giới hạn và cơ chế bảo vệ người bí mật. Đây là biện pháp mới, có tính chất đặc thù cao so với thu thập bí mật âm thanh, hình ảnh. Vì vậy, ngoài quy định chung về thẩm quyền, quyết định thời hạn, phê chuẩn…, cần làm rõ phạm vi, nhiệm vụ của người được đưa vào tổ chức tội phạm.
Tạo động lực cho người phạm tội hợp tác
Góp ý về dự thảo, Phó Chánh án TAND TPHCM Quách Hữu Thái, đánh giá dự thảo đã bao quát nhiều vấn đề, phù hợp thực tiễn và khắc phục những hạn chế của luật hiện hành. Trong đó, tố tụng điện tử và xét xử trực tuyến là xu hướng tất yếu.
Đối với một số vụ án có số lượng bị cáo đông, công tác trích xuất, dẫn giải bị cáo đến phiên tòa gặp khó khăn. Tuy nhiên, Phó Chánh án TAND TPHCM Quách Hữu Thái nhận xét, nếu quy định được đưa vào luật, TPHCM sẽ từng bước hướng tới mục tiêu 100% phiên tòa xét xử trực tuyến.
Ở góc độ khác, ông Lê Hoàng Dương, Trưởng Phòng Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm án hình sự, VKSND TPHCM, kiến nghị cần quy định mức khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt, tha tù trước thời hạn đáng kể và cụ thể hơn quy định trong Bộ luật Hình sự, tạo động lực để người phạm tội hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng.
Kết luận hội nghị, Phó Viện trưởng Thường trực VKSND Tối cao Hồ Đức Anh nhận xét, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc và tập trung làm rõ nhiều vấn đề quan trọng của dự thảo. Ban Tổ chức sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến góp ý tại hội nghị; mong tiếp tục nhận được những đề xuất có căn cứ từ thực tiễn để dự thảo Bộ luật khi được ban hành thực sự khả thi, đồng bộ, hiện đại.
Dự thảo Bộ luật gồm 514 điều, trong đó bổ sung 27 điều mới, sửa đổi, bổ sung 133 điều, giữ nguyên 354 điều và bãi bỏ 5 điều.
Một số đề xuất nổi bật như: bổ sung thủ tục rút gọn đối với vụ án có bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để được hưởng khoan hồng; bổ sung thủ tục tố tụng trong trường hợp người bị buộc tội được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, tạo cơ chế khuyến khích người phạm tội chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả.
Dự thảo cũng quy định xây dựng hồ sơ vụ việc, vụ án điện tử thống nhất quá trình tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án…
