Cát không phải là tài nguyên vô tận!

SGGP
Cát đang là câu chuyện “nóng” của vùng châu thổ miền Tây. Nó “nóng” bởi cùng lúc đặt ra các vấn đề: cần nguồn cát phục vụ nhu cầu xây dựng tăng vọt của những công trình trọng điểm, nhất là các dự án tuyến đường cao tốc; việc khai thác cát quá mức là tác nhân làm gia tăng sạt lở bờ sông, đặt hàng chục ngàn người dân vào chỗ nguy hiểm. 

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Ở ĐBSCL, phần cuối của con sông Mê Công chủ yếu được khai thác cát. Hiện nay, có khoảng 82 công ty được cấp phép khai thác 28 triệu tấn cát sông mỗi năm. Tuy nhiên, khối lượng cát được báo cáo và lượng cát khai thác thực tế rất khó kiểm soát, tình trạng khai thác cát trái phép vẫn diễn ra.

Theo Bộ Xây dựng, tài nguyên cát sỏi tự nhiên của Việt Nam có thể cạn kiệt trong hơn 10 năm tới. Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học chỉ ra, cát được khai thác trong 20 năm qua với số lượng ngày càng tăng dẫn đến hệ lụy xói mòn các nhánh sông, xói lở bờ gia tăng (khoảng 500ha/năm) đã làm ĐBSCL thay đổi hình dạng. Một số đơn vị được cấp phép khai thác cát chưa tuân thủ quy định theo giấy phép được cấp (thời hạn cấp phép, công suất khai thác, vị trí khai thác); chưa chấp hành đúng quy định dẫn đến sạt lở, biến đổi dòng chảy, mất an toàn giao thông đường thủy… 

Các nhà khoa học tính toán, từ năm 1994-2014, lượng trầm tích về ĐBSCL giảm 50%. Với kịch bản toàn bộ các đập thủy điện trên dòng chính sông Mê Công vận hành thì lượng trầm tích về ĐBSCL trong tương lai giảm tới 95%. Nguồn cung cấp trầm tích lâu đời từ thượng nguồn đến ĐBSCL hiện đang bị đe dọa ở nhiều khía cạnh do áp lực sử dụng nguồn cát làm vật liệu xây dựng gia tăng. Cần thấy rằng, nguồn cát từ dòng Mê Công đổ về đáy sông ở ĐBSCL không phải là vô tận.

Cát đáy sông từ Campuchia chảy về ĐBSCL chỉ còn khoảng 5,4 triệu tấn/năm, trong khi số liệu khảo sát cho thấy lượng cát đang khai thác tại khu vực trên có thể lên tới 67 triệu tấn/năm. Có nghĩa là lượng cát từ sông Mê Công bù đắp cho ĐBSCL thấp hơn rất nhiều so với lượng cát khai thác.

Th.S Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái ở ĐBSCL cảnh báo, về lâu dài cần cân nhắc giữa lợi ích của việc tiếp tục khai thác cát và chi phí những vụ sạt lở sẽ còn tiếp diễn trong tương lai. Vẫn biết khai thác cát là nhu cầu thiết yếu, nhưng cần cẩn trọng khi không còn cát, sỏi… về đáy sông Mê Công ĐBSCL. Vấn đề cấp thiết hiện nay là ngành chức năng, chính quyền địa phương cần nghiên cứu vật liệu thay thế nguồn cát trong xây dựng và cát san lấp mặt bằng, để thay thế dần nguồn cát sông ngày càng cạn kiệt.

CAO PHONG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nghệ An nỗ lực khắc phục lũ quét tại huyện rẻo cao Kỳ Sơn

Nghệ An nỗ lực khắc phục lũ quét tại huyện rẻo cao Kỳ Sơn

Sáng ngày 3-10, mưa trên địa bàn huyện rẻo cao Kỳ Sơn (Nghệ An) đã ngớt, nước đã rút. Suốt từ đêm qua đến sáng nay, các lực lượng của tỉnh Nghệ An và huyện Kỳ Sơn đã nỗ lực không ngừng nghỉ để khắc phục hậu quả lũ quét.

Bút Sài Gòn

Lành mạnh hơn

- Mới có ít bữa thị trường chứng khoán xứ mình áp dụng chu kỳ thanh toán T+2, chợ cổ phiếu cứ đi xuống. Có phải T+2 là nguyên nhân tạo ra tình trạng rớt giá liên tục?

Giao thông - Đô thị

TPHCM: Hơn 300 dự án treo chưa được thu hồi

Đó là thông tin được Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng báo cáo tại buổi giám sát của Ban Đô thị - HĐND TPHCM về thực hiện công tác thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với các dự án đã có nghị quyết của HĐND TPHCM vào sáng ngày 4-10.

Quy hoạch

Thống nhất trình Quốc hội thông qua Quy hoạch tổng thể quốc gia

Chủ trì Hội nghị Thẩm định Quy hoạch tổng thể Quốc gia thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành thông báo: Tất cả 44 ủy viên, thành viên của Hội đồng Thẩm định đã thống nhất thông qua hồ sơ Quy hoạch tổng thể quốc gia để Chính phủ trình Quốc hội xem xét trong kỳ họp tới. Các thành viên đã biểu quyết bằng hình thức bỏ phiếu.

Tin buồn