Chợ truyền thống xoay xở để giữ khách

Vắng khách, tiểu thương mở “chợ mạng”

Thói quen tiêu dùng thay đổi khiến nhiều chợ truyền thống tại TPHCM rơi vào cảnh đìu hiu. Từ những chợ tại khu vực trung tâm như An Đông, Tân Định, Bàn Cờ, Hòa Hưng... đến các chợ ở phía Đông thành phố, lượng khách vãng lai và bạn hàng giảm rõ rệt. Nhiều tiểu thương chia sẻ, khách mua hàng sụt giảm tới 50%, có sạp sụt giảm tới 60%-70%.

Chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh, chủ sạp thời trang Hồng Hạnh tại một chợ ở khu vực phía Đông TPHCM, cho biết, có ngày đến 10 giờ sáng vẫn chưa bán được món hàng nào dù mở cửa từ sớm.

Nếu trước đây, doanh thu cửa hàng đạt 1-2 triệu đồng/ngày thì nay chỉ còn 100.000-200.000 đồng, thậm chí có ngày "trắng tay". Trong khi đó, tiền thuê sạp, điện nước vẫn phải trả đều mỗi tháng. “Vốn đã nằm hết trong hàng hóa, giờ cũng chưa biết làm gì khác nên tôi đành cầm cự”, chị Hồng Hạnh chia sẻ.

Để vực dậy sức mua và đón dòng khách mới, không ít tiểu thương chọn cách học bán hàng online. Tại chợ An Đông (phường An Đông), chị Thái Trang, một tiểu thương kinh doanh quần áo, tận tình hướng dẫn nhân viên sắp xếp hàng hóa gọn gàng, chuẩn bị cho phiên livestream.

“Lượng đơn hàng gửi đi các tỉnh giảm sâu so với trước. Gia đình tôi có một công ty may, chuyên cung ứng quần áo thời trang cho bạn hàng ở TPHCM và nhiều tỉnh, thành nhưng nay đơn hàng không có nên buộc phải cho hơn một nửa số nhân viên nghỉ việc. Chúng tôi tìm đủ cách xoay xở, trong đó có việc tìm đầu ra trên các trang mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo và các kênh bán hàng trực tuyến khác”, chị Thái Trang cho biết.

Chị Nguyễn Năm, nhân viên bán hàng tại chợ Hòa Hưng chia sẻ, từng rất ngại áp dụng công nghệ mới nhưng nhờ bạn bè hướng dẫn, nay chị đã biết chụp ảnh các mặt hàng và cập nhật trên mạng xã hội.

"Bán hàng thời nay phải thay đổi. Nhờ đưa sản phẩm lên mạng, nhiều khách ở tỉnh xa cũng chốt đơn, giúp tôi phần nào cải thiện doanh số", chị Nguyễn Năm nói. Tuy nhiên, để kinh doanh online hiệu quả, tiểu thương phải đầu tư hình ảnh, cập nhật giá, trả lời tin nhắn nhanh, cạnh tranh tốt về giá và đổi trả hàng kịp thời. Chậm vài phút, khách có thể chuyển sang cửa hàng khác.

Sở, ngành, doanh nghiệp nỗ lực hỗ trợ

Nhiều chợ tại TPHCM đang tìm cách làm mới hoạt động, tăng trải nghiệm và mở rộng tệp khách hàng, trong đó du lịch được xem là một hướng khai thác tiềm năng.

Theo số liệu từ Sở Công thương TPHCM, sau khi sắp xếp địa giới hành chính,

Bà Nguyễn Ngọc Quế Phương, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Bình Tây, đơn vị quản lý chợ Bình Tây, cho biết, chợ đã triển khai các phương thức thanh toán quốc tế, tạo thuận lợi cho du khách nước ngoài khi mua sắm. Các hoạt động trải nghiệm miễn phí như làm lồng đèn, bánh trung thu cũng được tổ chức, tạo thêm điểm nhấn cho hành trình tham quan.

Thời gian tới, chợ dự kiến ứng dụng công nghệ, cung cấp thông tin bằng mã QR, giúp du khách tìm hiểu về lịch sử, không gian, ngành hàng và dịch vụ. Bên cạnh đó, đơn vị đang tăng cường kết nối với doanh nghiệp lữ hành để đưa khách đến tham quan, mua sắm.

Theo bà Phan Yến Ly, chuyên gia du lịch, để thu hút khách, không gian các chợ cần sạch, thoáng; giá cả được niêm yết rõ ràng; hàng hóa bảo đảm chất lượng và người bán có thái độ phục vụ văn minh. Du khách đến chợ không chỉ để mua hàng mà còn tìm kiếm trải nghiệm; khi trải nghiệm tốt, khách có thể quay lại và giới thiệu cho người khác.

Đặc biệt, chợ truyền thống còn được nhìn nhận như không gian văn hóa, ẩm thực và du lịch. Những chợ có lịch sử, kiến trúc, ngành hàng và đặc trưng ẩm thực có thể được tổ chức lại để kết hợp mua sắm với trải nghiệm.

Mục tiêu không chỉ là giữ chợ tồn tại, mà là giúp từng chợ tìm được vai trò phù hợp trong đời sống đô thị mới: đáp ứng nhu cầu dân cư, nâng chất lượng phục vụ và khai thác tốt hơn các giá trị thương mại, văn hóa, du lịch.