Đạo hiếu ngày cuối năm

SGGP
Dòng người, xe cộ trên phố hối hả cho kịp chuyến hàng, kịp công việc những ngày cuối năm, nghĩa trang hay xa hơn là vùng ngoại ô thành phố, nhiều người cũng bắt đầu chuyện giẫy mả (tảo mộ, theo cách gọi của người Nam bộ). Ngày 25 tháng chạp, ai đi xa cũng tự nhắc với lòng mình đến ngày tảo mộ ông bà.

Đất hương hỏa, phần đất thường là nơi tập hợp mộ phần của người thân quá cố trong gia đình, ngày cuối năm con cháu cứ thế mà tề tựu, mỗi người một tay một chân phụ việc này việc kia. Những ngôi mộ xi-măng hay lát gạch thì việc lau chùi cũng nhẹ đi rất nhiều, hoặc quét lại vôi là xong. Nhưng mộ đất thì khác, một năm dài mưa gió, cỏ dại, không tinh ý, tinh mắt đôi khi cũng không nhận ra phần mộ. Dọn đi mớ cỏ dại, đắp thêm phần đất mới lên, rồi khói nhang cứ thế mà nghi ngút… 

Người đi tảo mộ cũng không ai giải thích với ai về tục lệ này, với nhiều người, chuyện đạo hiếu cuối năm đơn giản là nhớ ngày giẫy mả cho ông bà. Và cũng không chỉ có ông bà mình, họ cũng thắp một nén nhang cho những ngôi mộ xung quanh và sẵn lòng dọn giùm đám cỏ cho mộ phần bên cạnh mộ người thân của mình. Và cũng không chỉ ở đất hương hỏa, nghĩa trang nơi có người trông coi mộ phần, nhưng hễ cuối năm luôn là nơi kẹt xe nhiều nhất, bởi dòng người đổ về tảo mộ. 

Một nét đẹp ngàn đời mà nhiều người vẫn hay nhắc nhở con cháu là chuyện biết cúi đầu và thờ cúng ông bà tổ tiên. Trong những tất bật của ngày cuối năm, tảo mộ cũng là lúc để mỗi người trong gia đình tự nhìn về mình, một năm qua được-mất những gì để còn thắp nén nhang rồi thầm thì với người thân đã mất, để người lớn trong nhà dạy sắp nhỏ thế nào là ngày đi tảo mộ và con trẻ hiểu chuyện cũng là lúc tụi nó biết cách thờ cúng ông bà… Có lẽ chữ hiếu trong đời, không chỉ thể hiện lúc người thân còn bên cạnh, nó trở thành một đạo nghĩa, mà càng trưởng thành thì người ta càng biết ngẫm nghĩ về nó nhiều hơn.

Nhưng nói thì cũng ngẫm lại, không hẳn là biết đi tảo mộ thì mới trọn chữ hiếu, điều quan trọng nhất vẫn là cách người ta biết nhớ về cội nguồn, về tổ tiên ông bà. Như tết năm này, chữ hiếu ngày cuối năm đôi khi cũng nằm gọn ở một góc nhỏ trong lòng người xa xứ. Bởi mấy tháng liền phải chịu giãn cách xã hội để chống dịch, áp lực cơm áo gạo tiền khiến người ta quyết định ở lại thành phố lớn, ráng cày thêm chút nữa để có đồng ra đồng vô. 

Đâu đó, ắt hẳn sẽ có người con hay đứa cháu xa nhà, đành thắp một nén nhang trong lòng để nhớ ông bà vào ngày 25 tháng chạp. Ai may mắn còn nhiều họ hàng ở quê, thì gửi gắm vài lời qua điện thoại nhờ tảo mộ ông bà thay cho mình. Và có nhờ hay không, ít nhiều cũng sẽ có một nén nhang ấm lòng người đã khuất, vì người đi tảo mộ thắp nhang cho người thân thì cũng thắp luôn những ngôi mộ gần đó.

Khi tờ lịch trong nhà bắt đầu tháng chạp, ai cũng tự dặn lòng mình nhớ ngày tảo mộ. Có những tục lệ mà dẫu bao lâu đi chăng nữa, giữa rất nhiều thứ đã lãng quên thì người ta vẫn nhớ về nó, vì đó là đạo lý muôn đời. Trong cái se lạnh của những ngày cuối năm, tất bật của công việc, một nén nhang tưởng nhớ người thân cũng là lúc lòng người ấm lại và gần nhau hơn, bởi người ta còn biết nhớ cội nguồn thì muôn đời vẫn còn hạnh phúc.

THANH DƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cờ đỏ sao vàng trên sân vận động Việt Trì (Phú Thọ). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Có những ngày SEA Games

Trước khi SEA Games 31 diễn ra, cứ tưởng bà con trong Nam ít quan tâm đến đại hội thể thao tầm khu vực này, bởi năm nay các môn thể thao đều được tổ chức ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Nhưng không phải vậy, dù cách trở, người dân phương Nam vẫn dành tình cảm cho sự kiện này.

Phim

Cuộc đua tiền tỷ của điện ảnh Việt

Thị trường điện ảnh Việt đã xuất hiện những bộ phim được đầu tư kinh phí sản xuất lên đến 50-60 tỷ đồng. Con số này chắc chắn sẽ không dừng lại.

Âm nhạc

Sân khấu

Hát bội - Khát khao một sàn diễn

Hàng năm, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM có lịch diễn dày đặc, nhất là vào mùa hát chầu lễ Kỳ Yên, trong tháng 2, tháng 3 âm lịch và đợt hai vào tháng 10, tháng 11 âm lịch. Các nghệ sĩ cũng được ca diễn trong các suất hát theo kế hoạch của Sở VH-TT TPHCM và trong một số chương trình phục vụ dịp lễ tết. Nhưng bao nhiêu đó thực sự chưa đủ… 

Sách và cuộc sống

Sáng tạo cùng bìa sách

“Để vẽ được một bìa sách cần trải qua nhiều bước, trong đó khâu quan trọng nhất chính là đọc, cảm nhận sách, sau đó trao đổi, tìm ý tưởng chung với tác giả hoặc biên tập viên. Đi qua 2 bước này, họa sĩ chỉ việc tập trung triển khai nó bằng đường nét và màu sắc”, họa sĩ trẻ Trần Quốc Anh nói về công việc thiết kế bìa sách mà mình theo đuổi 7 năm qua.

Sáng tác

Thương về đóa sen xứ Nghệ

Mỗi tháng năm về, tôi vẫn thường có cảm giác nhớ thật nhớ những đầm sen xứ Nghệ. Dầu rằng xứ Nghệ chẳng phải là vùng đất sen được nhắc nhiều đến, dù rằng những con đường ở thành phố nơi tôi ở mùa này vẫn đầy những xe đạp chở hoa sen và ra khỏi ngoại thành vẫn gặp những hồ sen bát ngát…

Mỹ thuật

Phòng trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số kiểu mới

Trung tâm Trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số tại London (Anh) vừa nâng cấp phiên bản mới cho show Van Gogh Alive, mang đến trải nghiệm mới lạ cho người xem về cuộc đời và những tác phẩm của Van Gogh.