Kiến nghị hoàn thiện quy định về an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể
Theo Bộ Y tế, các quy định về quản lý ATTP đối với bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, cơ sở sản xuất thực phẩm và thức ăn đường phố đã được quy định tại Luật ATTP và các nghị định liên quan.
UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý bếp ăn tập thể, hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn; cơ quan giáo dục và y tế phối hợp quản lý, giám sát đối với các cơ sở giáo dục.
Theo Chỉ thị 38/CT-TTg ngày 11-10-2024 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ quan, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống chịu trách nhiệm về ATTP tại đơn vị.
Bộ Y tế cho biết, trước yêu cầu thực tế, bộ đang chủ trì xây dựng Dự án Luật ATTP (sửa đổi), trong đó nghiên cứu bổ sung loại hình cung cấp suất ăn tập thể và quy định cụ thể hơn về điều kiện địa điểm, dụng cụ, nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, người trực tiếp chế biến, lưu mẫu, xử lý sự cố và truy xuất nguồn gốc.
Trước đó, tại các cuộc làm việc về định hướng sửa đổi Luật ATTP, Cục ATTP xác định hoàn thiện thể chế, tăng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu trong quản lý là những nội dung trọng tâm. Yêu cầu hoàn thiện quy định về bếp ăn tập thể cũng được đặt trong bối cảnh công tác bảo đảm ATTP tại trường học đang được tăng cường.
Ngày 14-8, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 33/CT-TTg về tăng cường bảo đảm ATTP trong cơ sở giáo dục. Theo đó, Bộ Y tế được yêu cầu trong quý 3 rà soát, hoàn thiện quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý ATTP tại cơ sở giáo dục, nhất là hoạt động cung cấp thực phẩm, suất ăn, nhà ăn, bếp ăn tập thể và căng tin.
Chỉ thị yêu cầu tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất đối với bếp ăn tập thể, căng tin trường học và các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học, đồng thời làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền của từng cơ quan.
Theo Bộ Y tế, Nghị định 165/2026/NĐ-CP ngày 15-5-2026 cũng đã quy định về bảo đảm ATTP trong tổ chức hoạt động ăn uống tại cơ sở giáo dục và các hoạt động ngoại khóa do cơ sở giáo dục tổ chức. Bộ GD-ĐT đang xây dựng quy định về giáo dục dinh dưỡng và tổ chức bữa ăn bán trú, trong đó chú trọng kiểm tra, giám sát trường tổ chức bữa ăn và đơn vị cung cấp suất ăn từ bên ngoài.
Ngày 13-9, Thủ tướng tiếp tục yêu cầu tăng cường kiểm soát bữa ăn nội trú, bán trú, lưu ý việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn, dịch vụ nấu ăn; kiểm soát nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu và điều kiện chế biến, vận chuyển, bảo quản thực phẩm.
Tại Hà Nội, thành phố có 3.946 cơ sở giáo dục, trong đó 3.388 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú với hơn 1,26 triệu học sinh; 607 cơ sở sử dụng suất ăn sẵn từ bên ngoài. Thành phố đang triển khai hệ thống dữ liệu HanoiCheck nhằm số hóa hồ sơ năng lực của nhà cung cấp, quản lý thông tin nguồn gốc thực phẩm và hỗ trợ truy xuất khi xảy ra sự cố.
Tăng hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc
Về hậu kiểm, Bộ Y tế cho biết công tác quản lý ATTP hiện được phân công cho Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương và UBND các cấp theo từng nhóm sản phẩm, ngành hàng và địa bàn.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể và đơn vị cung cấp suất ăn có trách nhiệm lưu giữ hóa đơn, chứng từ, thông tin về nguồn gốc nguyên liệu; thực hiện lưu mẫu và phối hợp truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố.
Trong năm 2026, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học, nhất là các cơ sở chế biến, cung cấp suất ăn với số lượng lớn.
Cục ATTP cũng tổ chức các đoàn kiểm tra tại nhiều địa phương. Tại Vĩnh Long và Đồng Tháp, đoàn kiểm tra do ông Bùi Đức Lập, Phó Cục trưởng Cục ATTP, làm trưởng đoàn đã kiểm tra đột xuất một số bếp ăn tập thể quy mô lớn, trong đó có cơ sở giáo dục.
Bộ Y tế đang nghiên cứu quy định cụ thể hơn trách nhiệm của UBND cấp xã trong quản lý cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, tiếp nhận phản ánh, phòng ngừa và xử lý sự cố, đồng thời cập nhật thông tin vi phạm vào hệ thống thông tin về ATTP.
Hướng tới một đầu mối quản lý
Đối với đề xuất xây dựng mô hình quản lý tập trung, Bộ Y tế cho biết đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về ATTP theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.
Theo định hướng này, một việc chỉ giao một cơ quan làm đầu mối tham mưu, điều phối và chịu trách nhiệm chính; các cơ quan liên quan thực hiện trách nhiệm trong phạm vi được phân công. Việc phân cấp, phân quyền cho địa phương được gắn với kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Đề án đã được lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và đang tiếp tục hoàn thiện.
Về chế tài, pháp luật hiện hành quy định cả xử phạt hành chính và xử lý hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng về ATTP. Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 115/2018/NĐ-CP theo hướng nâng mức xử phạt đối với một số hành vi; đồng thời nghiên cứu hoàn thiện quy định hình sự liên quan đến sử dụng chất cấm, hóa chất không đúng quy định, sản xuất và kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng.
Thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tăng cường thanh tra, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc, công khai cơ sở vi phạm và xử lý theo quy định.
