Khoảng 60% người mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán

Tỷ lệ mắc đái tháo đường và tiền đái tháo đường tại Việt Nam tăng trong những năm qua. Đáng lo ngại, khoảng 60% người mắc bệnh chưa được chẩn đoán, khiến nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã có biến chứng.

Bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương tư vấn người dân kiểm soát bệnh đái tháo đường. Ảnh: THUÝ QUỲNH
Bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương tư vấn người dân kiểm soát bệnh đái tháo đường. Ảnh: THUÝ QUỲNH

Ngày 14-11, tại tỉnh Thanh Hóa, Bệnh viện Nội tiết Trung ương phối hợp với Sở Y tế Thanh Hóa tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống đái tháo đường (14-11) và Ngày toàn dân mua và sử dụng muối i-ốt (2-11).

Theo Liên đoàn Đái tháo đường thế giới (IDF), năm 2025, toàn cầu có khoảng 589 triệu người trưởng thành 20-79 tuổi mắc bệnh, tương đương cứ 9 người thì có 1 người mắc. Khoảng 252 triệu người trong số này chưa được chẩn đoán (chiếm 42,8%).

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc đái tháo đường tăng từ 5,4% năm 2012 lên 7,3% năm 2020; tỷ lệ tiền đái tháo đường cũng tăng từ 13,7% lên 17,8% trong cùng giai đoạn. Nghiên cứu khoa học năm 2020 do Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện trên toàn quốc ở nhóm tuổi 30-69 cho thấy, hơn 60% người mắc đái tháo đường chưa biết mình mắc bệnh. Trong khi đó, hơn một nửa người trưởng thành chưa từng xét nghiệm đường huyết để phát hiện bệnh.

2aOboRCWkbuv5SUwIkbQifjA1G6WHJ4u4MYHDUAq.jpg
Người dân được kiểm tra sức khỏe tại lễ mít tinh. Ảnh: THUÝ QUỲNH

Điều tra năm 2023 tại 3 khu vực Bắc, Trung và Nam cho thấy, tỷ lệ đái tháo đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai là 23,7%. Đối với người mắc bệnh, theo báo cáo của Bộ Y tế, hơn 55% bệnh nhân tại Việt Nam đã có biến chứng. Trong đó, 23% gặp biến chứng võng mạc, có thể dẫn đến giảm thị lực, mù lòa; 6,3% bị loét bàn chân, làm tăng nguy cơ cắt cụt chi cao gấp 25 lần so với người không mắc bệnh.

Tại lễ mít tinh, TS-BS Phan Hoàng Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cho biết, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận hơn 2.000 lượt bệnh nhân, phần lớn là người mắc đái tháo đường. Nhiều trường hợp được chuyển từ tuyến dưới lên khi đã có biến chứng nặng như tổn thương tim, thận, mắt hoặc loét bàn chân, khiến việc điều trị kéo dài và tốn kém.

Ông cho rằng người dân cần chủ động sàng lọc, dự phòng và quản lý đái tháo đường ngay từ y tế cơ sở. Với chủ đề “Hãy hành động sớm vì bệnh đái tháo đường” năm 2026, ngành y tế khuyến cáo người dân kiểm soát các yếu tố nguy cơ, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động và kiểm tra đường huyết định kỳ. Những người thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh cần chú ý tầm soát sớm.

2aOboRCWkStIoQU2262hf8eK72GTNYBGUoplVs4O.jpg
Bác sĩ tư vấn về việc bổ sung i-ốt trong bữa ăn hằng ngày

TS-BS Phan Hoàng Hiệp cũng cảnh báo tình trạng thiếu i-ốt có dấu hiệu tái diễn. Tổng điều tra dinh dưỡng mới nhất cho thấy, chỉ số i-ốt đo qua mẫu nước tiểu ở trẻ em miền núi, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai đều thấp hơn mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới.

Thiếu i-ốt có thể gây bướu cổ, ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp và sự phát triển thể chất, trí tuệ, nhất là ở thai nhi và trẻ nhỏ. Bác sĩ khuyến cáo người dân thường xuyên sử dụng muối i-ốt hoặc các gia vị có bổ sung i-ốt như bột canh, hạt nêm... trong bữa ăn hàng ngày để phòng các rối loạn do thiếu vi chất này.

Tin cùng chuyên mục