Kích hoạt nhiều giải pháp kềm giá xăng, dầu

Giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0%

Ngày 9-3, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

Nghị định nhằm mục tiêu giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nhập khẩu, góp phần ổn định nguồn cung xăng dầu trong nước trước diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, đang ảnh hưởng mạnh tới thị trường năng lượng toàn cầu.

Cụ thể, giảm mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21 - chưa pha chế); 2710.12.22 - pha chế với ethanol; 2710.12.24 - chưa pha chế; 2710.12.25 - pha chế với ethanol và các nguyên liệu pha chế xăng như naphtha, reformate (mã HS 2710.12.80).

Thuế nhập khẩu ưu đãi cũng được giảm từ 7% xuống 0% đối với các mặt hàng nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine. Bên cạnh đó, một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen được giảm thuế từ 3% xuống 0%, còn hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

Nghị định có hiệu lực kể từ 9-3 đến ngày 30-4. Sau ngày nghị định này hết hiệu lực, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu quy định tại phụ lục ban hành kèm theo nghị định này được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 26/2023/NĐ-CP.

Trường hợp đáp ứng yêu cầu cấp bách về đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, ổn định thị trường xăng, dầu cần phải kéo dài thời gian có hiệu lực của nghị định, Bộ Công thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật để kéo dài thời hạn áp dụng của nghị định này.

Cân nhắc sử dụng quỹ bình ổn

Theo Nghị định 83/2014/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP, cùng Thông tư 103/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, trường hợp giá cơ sở tăng dưới 7% thì không chi quỹ; nếu giá cơ sở tăng 7%-10%, Bộ Công thương quyết định mức chi quỹ sau khi thống nhất với Bộ Tài chính; trường hợp giá cơ sở tăng trên 10%, liên bộ Công thương - Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu hoặc áp dụng các biện pháp bình ổn khác.

Trong 2 lần điều hành giá gần đây nhất (ngày 5-3 và 7-3), liên bộ vẫn chưa quyết định chi sử dụng quỹ này, mặc dù giá các mặt hàng xăng dầu đồng loạt tăng mạnh. Theo thông tin công bố từ Bộ Công thương, từ cuối năm 2023 đến nay, liên bộ chưa thực hiện chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, đồng thời cũng không yêu cầu trích lập quỹ tại các kỳ điều hành giá.

Trong khi đó, cũng theo số liệu do Bộ Công thương công bố vào ngày 6-1-2026 cho thấy, đến ngày 30-9-2025, tổng số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu của 27 thương nhân đầu mối là hơn 5.617,39 tỷ đồng. Trong đó, tiền lãi phát sinh trên số dư quỹ dương gần 3 tỷ đồng.

Bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), cho biết, tại kỳ điều hành ngày 5-3, các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu tăng trên 10% so với kỳ điều hành trước. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mức tăng này có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Bộ Công thương đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về diễn biến và các phương án điều hành liên quan.

Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, cần áp dụng ngay các giải pháp để kiềm chế đà tăng giá xăng dầu, nhằm giữ mức giá ở ngưỡng có thể chấp nhận được đối với doanh nghiệp và nền kinh tế. Nếu Quỹ Bình ổn giá xăng dầu vẫn còn dư địa thì nên xem xét sử dụng để giảm bớt áp lực tăng giá trong ngắn hạn.