Thị trường âm nhạc Việt đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch đáng chú ý: vai trò trung tâm của ca sĩ nay đã dần thuộc về đội nhóm, nhà sản xuất (producer). Đằng sau mỗi tác phẩm giờ là một hệ sinh thái gồm nhà sản xuất, nhạc sĩ, hòa âm - phối khí, kỹ thuật âm thanh, đạo diễn hình ảnh và nhiều mắt xích sáng tạo khác.
Cuộc đua mới phía sau những thanh âm Việt
Ca khúc Em Tiên (ca sĩ Tóc Tiên trình diễn), do đội ngũ sản xuất S.HUBE sáng tạo, vừa giành chiến thắng tại đêm tuyển chọn Thanh âm Việt Nam - The Sound of Vietnam. Như vậy, đây sẽ là sản phẩm đi cùng ca sĩ Tóc Tiên tham gia đấu trường âm nhạc Eurovision Song Contest Asia 2026 (tại Thái Lan vào ngày 14-11). Em Tiên do S.HUBE dàn dựng được đánh giá có sự kết hợp độc đáo giữa chất liệu dân ca quan họ trên nền nhạc (beat) điện tử hiện đại. Khai thác hình ảnh người phụ nữ Việt Nam mềm mại nhưng mạnh mẽ và quyết liệt.
Thanh âm Việt Nam - The Sound of Vietnam được xem là một cuộc thi tuyển chọn đặc biệt của thị trường âm nhạc Việt khi một nghệ sĩ hướng tới một sân khấu nhưng lại có đến 5 đội ngũ sản xuất gồm: S.HUBE, Viza, Tinle, Highlua và M1 Music, dưới sự định hướng chuyên môn của Giám đốc âm nhạc Huy Tuấn. Có thể xem đây là cuộc thi dành riêng cho nhà sản xuất âm nhạc.
Ở đây, mỗi đội ngũ mang những tư duy, thẩm mỹ, cách nhìn riêng nhưng cùng trả lời một câu hỏi: “Khi Việt Nam kể câu chuyện của mình bằng âm nhạc, thanh âm ấy sẽ vang lên như thế nào?”. Dù chỉ một sản phẩm được chọn nhưng 5 sản phẩm tham gia đều tạo được dấu ấn với khán giả khi nhanh chóng lọt vào Tốp 10 Album Itunes Việt Nam.
Chương trình cho thấy nhiều đội nhóm, nhà sản xuất đang ngày càng khẳng định vai trò của mình trong sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Nhà sản xuất không còn đơn thuần nhận một bản nhạc để hòa âm, phối khí mà họ tham gia từ khâu hình thành ý tưởng đến định hướng tổng thể cho một chương trình, một sản phẩm và hành trình âm nhạc của nghệ sĩ.
Đối tác sáng tạo
Theo nhà sản xuất - nhạc sĩ Huy Tuấn, việc những hệ sinh thái chương trình âm nhạc, công nghiệp biểu diễn phát triển mạnh mẽ đã tạo điều kiện để nhiều thế hệ và cá tính làm nhạc có cơ hội thử nghiệm, sáng tạo. Nếu trước đây tên ca sĩ thường được đặt ở vị trí nổi bật nhất, thì nay tên của đội nhóm, nhà sản xuất cũng được đặt trang trọng không kém. Khán giả đã dần xem tên tuổi của nhà sản xuất là một bảo chứng cho chất lượng của sản phẩm. Đó cũng là một thực tế, bởi nhà sản xuất chính là người giữ vai trò bao quát, điều phối các mắt xích để ý tưởng ban đầu trở thành một sản phẩm hoàn chỉnh.
Số đội nhóm sản xuất âm nhạc hiện đang xuất hiện ngày càng nhiều với những cái tên nổi tiếng như SpaceSpeakers, DTAP, S.HUBE Label, M Music Records, ST.319 Entertainment, Nomad MGMT Vietnam, OnlyC Production… Quy mô đội nhóm có thể từ vài thành viên đến hàng chục người, như SpaceSpeakers quy tụ 15 nghệ sĩ và nhà sản xuất âm nhạc, S.HUBE hiện có 11 thành viên.
Bên cạnh đó là những nhà sản xuất xây dựng thương hiệu cá nhân như: Touliver, SlimV, Masew, JustaTee, Hứa Kim Tuyền, DuongK, Onionn, 2Pillz… Cuộc đua giữa các đội nhóm, nhà sản xuất không chỉ là xem ai tạo ra ca khúc có nhiều lượt nghe hơn mà còn là khả năng xây dựng những “thương hiệu”, hệ sinh thái âm nhạc sáng tạo và duy trì sức cạnh tranh trong một thị trường ngày càng chuyên nghiệp.
Sau ánh đèn sân khấu, một cuộc đua khác đang diễn ra sôi động, quyết liệt giữa những người kiến tạo thanh âm. Họ góp phần quyết định nhạc Việt sẽ được nhớ đến bằng những giai điệu nào, bản sắc nào và cách câu chuyện âm nhạc Việt Nam được kể ra sao trong thời đại mới.
“Xu hướng nghe nhạc trực tuyến đang làm thay đổi cách một ca khúc tiếp cận công chúng. Những người làm âm nhạc không chỉ cạnh tranh bằng một giai điệu bắt tai, mà bằng khả năng tạo ra câu chuyện, bản sắc và một thế giới âm thanh đủ riêng để được nhận diện. Với các đội nhóm sản xuất âm nhạc Việt, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội. Thách thức bởi thị trường ngày càng nhiều người tài, nhiều mô hình, nhiều lựa chọn. Cơ hội bởi khi năng lực sản xuất được nâng lên, âm nhạc Việt có thêm những “kiến trúc sư” đủ sức đưa chất liệu văn hóa Việt bước vào những không gian âm nhạc mới”, nhà sản xuất - nhạc sĩ Huy Tuấn cho biết.
