Hội thảo “Từ ứng dụng AI tới lợi thế năng suất” do Anphabe và OpenAI tổ chức diễn ra tại TPHCM ngày 23-9. Theo báo cáo Khảo sát Người đi làm và Công việc 2026 do Anphabe thực hiện vào quý 3/2026, 58% người lao động Việt Nam đã tự học và thường xuyên sử dụng AI trong công việc, trong khi chỉ 13% doanh nghiệp chính thức triển khai các chương trình ứng dụng AI trong tổ chức.
Khoảng cách này cho thấy tốc độ ứng dụng AI của cá nhân đang đi nhanh hơn khả năng quản trị của tổ chức.
Khi AI vào doanh nghiệp qua con đường không chính thống, việc sử dụng và các luồng thông tin không được quản lý, hướng dẫn trực tiếp bởi doanh nghiệp (Shadow AI) có hệ luỵ không hề nhỏ. Đó là việc rò rỉ dữ liệu dẫn đến các quyết định kinh doanh dựa trên đầu ra chưa được kiểm chứng, khoảng trống trách nhiệm khi AI đưa ra kết quả sai, sự thiếu nhất quán về tiêu chuẩn chất lượng công việc.
Đáng ngại, khi nhân viên khai báo/nhập dữ liệu cho các công cụ AI công cộng, những thông tin này có thể bị lưu trữ và sử dụng để huấn luyện mô hình.
Thậm chí một khi nhân viên ứng dụng AI giỏi, họ cũng chỉ là những “ốc đảo năng suất” mà tổ chức không thể nhìn thấy, học hỏi hay nhân rộng. Năng suất do AI tạo ra vẫn bị “mắc kẹt” ở cá nhân, không được nhân rộng cho toàn tổ chức.
Ông Lê Trường Duy, Giám đốc kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng Quản lý Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM, phân tích, sự năng động của doanh nghiệp Việt Nam là cơ sở để trung tâm nâng tầm tư duy AI cho đội ngũ lãnh đạo.
Việc tạo ra năng suất thực tế không chỉ nằm ở công cụ mà phụ thuộc vào doanh nghiệp thiết kế cách làm mới giữa con người và AI. Song hành với đầu tư vào hạ tầng công nghệ, doanh nghiệp cũng cần xây dựng quá trình chuyển đổi này.
