Phát triển logistics gắn với tận dụng FTA và thương mại điện tử xuyên biên giới

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, kết nối chuỗi cung ứng, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với quốc tế. Logistics hiệu quả giúp giảm chi phí, thúc đẩy sản xuất, mở rộng xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế. Đầu tư cho logistics là đầu tư nền tảng phát triển đất nước, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân.

Theo đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Việt Nam định hướng phát triển logistics từng bước, được thể chế thông qua Chiến lược phát triển logistics thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 và các quy hoạch quốc gia, vùng, địa phương. Dự báo năm 2026, ngành tăng trưởng 14 - 16,5%, đóng góp 4,5 - 5% GDP. Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.010,5 tỷ USD (đây là lần đầu vượt 1.000 tỷ USD), trong đó tháng 10 xuất siêu 7,3 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 14%, vận tải hành khách tăng 16,7%, vận tải hàng hóa tăng 15,5%.

Tuy nhiên, năng lực logistics vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Cụ thể, chi phí logistics còn chiếm 16-17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới (từ 10-12%); kết nối hạ tầng và dịch vụ logistics chưa đồng bộ, liên kết quốc tế còn hạn chế; doanh nghiệp Việt Nam chưa có thị phần tương xứng, năng lực cung cấp dịch vụ trọn gói và tham gia các khâu giá trị gia tăng cao còn yếu; đội tàu biển trong nước chưa chiếm lĩnh thị trường...

Đồng chí Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Công thương cùng các đại biểu làm rõ những khâu còn yếu và nguyên nhân hạn chế của logistics Việt Nam. Trong đó, tập trung vào công tác điều phối còn phân tán, kết nối hạ tầng chưa đồng bộ, thủ tục hành chính và kiểm tra chuyên ngành chồng chéo, dữ liệu chưa liên thông. Đồng thời làm rõ hạn chế của doanh nghiệp về vốn, công nghệ, nhân lực, mạng lưới đối tác và khả năng kết nối với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thông tin, tại cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics, ngày 2-11-2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược, góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế. Phát triển logistics phải gắn với tổng thể quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, lấy dòng lưu chuyển hàng hóa và lợi ích tổng thể quốc gia làm căn cứ.

Đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách phát triển logistics, trọng tâm là Nghị định 163; trình Thủ tướng Chính phủ cơ chế điều phối logistics quốc gia trong tháng 12-2026; rà soát kết nối hạ tầng, lập danh mục điểm nghẽn trong quý 1-2027; cải cách thủ tục cửa khẩu, tăng hậu kiểm, giảm trùng lặp, mở rộng chứng từ điện tử trên hệ thống một cửa quốc gia và hải quan ASEAN.

Bộ Công thương gắn việc tận dụng các FTA (Hiệp định thương mại tự do) với phát triển logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, thí điểm khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027; nâng cao năng lực doanh nghiệp, chú trọng đào tạo nhân lực, hỗ trợ tiếp cận vốn; đánh giá, sơ kết và hoàn thiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.