Rủi ro cho vay tiêu dùng

SGGP
Trong 6 tháng đầu năm 2019, mặc dù tăng trưởng tín dụng chỉ đạt 7,33% - mức tăng thấp nhất trong vòng 4 năm trở lại đây, nhưng nợ xấu nội bảng ngành ngân hàng lại tăng lên 1,91% từ mức 1,89% vào cuối năm 2018.

Tập trung vào cho vay bán lẻ

Mức tăng trưởng tín dụng trên được cho là hợp lý khi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2019 chỉ ở mức khoảng 14%. Tuy nhiên, lợi nhuận của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong 6 tháng đầu năm 2019 lên đến vài ngàn tỷ đồng, thậm chí Vietcombank có lợi nhuận lên đến chục ngàn tỷ đồng, thể hiện hoạt động kinh doanh của các NHTM đang phát triển.

Thực tế cho thấy, tín dụng 6 tháng đầu năm của ngành ngân hàng chỉ hơn 7% nhưng nhiều NHTM đã có mức tăng trưởng tín dụng 10% - 20%, thậm chí một số đã tăng kín room tín dụng được cấp.

Chẳng hạn, OCB đã kín room tín dụng khi tăng trưởng đến 20%, VIB hơn 19%; TPBank 15%; một số ngân hàng khác cũng có mức tăng trưởng tín dụng trên 10% như VPBank, SHB, HDBank…

Báo cáo của các NHTM cho thấy, mặc dù nguồn thu từ dịch vụ được các ngân hàng đẩy mạnh trong thời gian qua nhưng đóng góp vào lợi nhuận khủng của ngân hàng chủ yếu vẫn từ tín dụng.

Trong đó, cho vay bán lẻ là động lực tăng trưởng chính. Cụ thể, dư nợ tín dụng 6 tháng đầu năm của Vietcombank đạt 697.240 tỷ đồng, tăng 9,7% so với 2018, trong đó tỷ trọng tín dụng bán lẻ tăng lên mức 48% tổng dư nợ, so với mức 45,4% cùng kỳ năm 2018.

VIB tăng trưởng tín dụng 6 tháng đạt 114.484 tỷ đồng, tăng gần 20%, trong đó cho vay bán lẻ chiếm đến 78%. Đáng lưu ý, tín dụng tiêu dùng (khách hàng cá nhân và cho vay khác) của ngân hàng này chiếm đến 75,53%. 

Rủi ro cho vay tiêu dùng ảnh 1 Ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiêu dùng vì có biên lợi nhuận cao. Ảnh: PHAN LÊ

Các chuyên gia ngân hàng nhận định có một sự chuyển đổi tích cực trong cơ cấu tín dụng, đó là hiện tín dụng chủ yếu đến từ cá nhân và các công ty tư nhân, bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Dù vậy, không ít ý kiến lo ngại, mức lợi nhuận cao trong 6 tháng qua là do các NHTM đẩy mạnh tín dụng vào cho vay tiêu dùng - phân khúc có biên lợi nhuận cao nhưng rủi ro cũng rất lớn.

Nợ xấu tăng mạnh 

Theo báo cáo tài chính quý 2-2019 của 17 NHTM đang niêm yết trên sàn chứng khoán, tính đến cuối tháng 6-2019, tổng nợ xấu ở mức gần 81,3 ngàn tỷ đồng, tăng 9% so với đầu năm. Trong đó, tổng nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) đã tăng 5,5% so với đầu năm, lên mức hơn 43,9 ngàn tỷ đồng, chiếm 54% tổng nợ xấu.

Khác với trước đây, nợ xấu đến từ các khoản cho vay với mục đích đầu cơ và các hoạt động không phải ngành kinh doanh chính (như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản) và các khoản đầu tư không hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước, thì nợ xấu mới hiện nay lại đến từ các khoản đầu tư của tư nhân và vay tiêu dùng của hộ gia đình và cá nhân, đặc biệt là ở các ngân hàng bán lẻ. 

Tuy có tăng, nhưng nợ xấu của các NHTM hiện vẫn ở mức dưới 3% theo quy định. Điều đáng lo là, áp lực nợ xấu sẽ dần lớn hơn trong thời gian tới, nhất là khi lãi suất chịu áp lực gia tăng.

Sự chuyển dịch mạnh sang cho vay bán lẻ vẫn là nguyên nhân chính cho sự gia tăng này. Vì thực tế cho thấy, cơ cấu tài sản sinh lãi của các ngân hàng đã có sự chuyển dịch mạnh trong 3 năm trở lại đây với xu hướng: tăng tỷ trọng cho vay bán lẻ, đẩy lãi suất và kỳ hạn bình quân tăng.

Cùng với đó, ngân hàng cũng tăng tỷ trọng trái phiếu các tổ chức tín dụng và trái phiếu doanh nghiệp. Đây là động lực quan trọng cho tăng trưởng lợi nhuận ngân hàng thời gian qua, nhưng cũng sẽ tạo ra áp lực lên chất lượng tài sản của toàn hệ thống trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất tăng.

Chặn cửa ngân hàng tăng lãi suất “nóng”

Trước tình trạng thời gian qua một số ngân hàng tăng mạnh lãi suất huy động cũng như phát hành các loại chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao để hút vốn, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có văn bản cảnh báo đến các tổ chức tín dụng về lãi suất huy động.

Theo NHNN, động thái tăng lãi suất này tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển lành mạnh của hệ thống ngân hàng, tạo ra diễn biến và tâm lý tiêu cực trên thị trường, có nguy cơ dẫn đến cuộc đua về lãi suất huy động giữa các tổ chức tín dụng, gây bất ổn trên thị trường tiền tệ. 

Để đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiêm túc thực hiện quy định, duy trì mặt bằng lãi suất huy động hợp lý, phù hợp với khả năng cân đối vốn, khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh, chấp hành quy định về lãi suất tiền gửi, tăng cường kiểm soát tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro; tăng cường kiểm soát chặt chẽ về việc chấp hành tín dụng đối với khách hàng và người có liên quan.

NHNN sẽ theo dõi sát tình hình và sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định; trong đó bao gồm cả biện pháp thu hẹp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của tổ chức tín dụng vi phạm. 

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, nhiều NHTM đã tăng lãi suất huy động kỳ hạn dài lên đến 9%/năm, còn lãi suất huy động qua phát hành chứng chỉ tiền gửi có ngân hàng đã vượt 10%/năm.

NHUNG NGUYỄN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thay đổi hành vi tiêu dùng trong thời đại số

Thay đổi hành vi tiêu dùng trong thời đại số

Tại hội thảo “Chuyển động của dịch vụ tài chính trong thời đại số” được tổ chức tại TPHCM ngày 5-12, các doanh nghiệp khẳng định chuyển đổi số là xu hướng không thể bỏ qua, nhất là các doanh nghiệp ngành dịch vụ tài chính - ngân hàng. 

Thị trường

Sữa Việt phát triển mạnh thị phần tại Singapore

Nhiều sản phẩm sữa tươi, trong đó có cả sữa tươi organic (hữu cơ) của Vinamilk đã có mặt tại các siêu thị. Điều này mở ra cơ hội rất lớn để đưa sản phẩm sữa organic Việt tiếp cận với nhiều nước trong khu vực và thế giới.

Địa ốc

The Galleria Residence giành 2 giải thưởng Dự án căn hộ tốt nhất châu Á-Thái Bình Dương và thế giới

The Galleria Residence, (giai đoạn 1 của dự án The Metropole Thủ Thiêm) được phát triển bởi SonKim Land, vừa giành giải thưởng “Dự án căn hộ tốt nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương” và “Dự án căn hộ tốt nhất thế giới” tại International Property Award - Giải thưởng Bất động sản Quốc tế, diễn ra vào ngày 2-12-2019 tại London.

Nông nghiệp

Quảng Nam thận trọng khi tái đàn heo

Ngày 7-12, ông Nguyễn Thành Nam, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - Thú y Quảng Nam cho biết, đơn vị vẫn chưa khuyến khích tái đàn heo vì hiện tại dịch tả heo châu Phi vẫn còn xuất hiện ở một số địa phương, đồng thời tái phát lại ở vài khu vực đã xuất hiện trước đó.

Thông tin kinh tế

VinMart & VinMart+ tạm dừng nhập hàng 1-2 ngày để kiểm kê, quyền lợi nhà cung cấp vẫn đảm bảo

Việc tạm dừng kiểm kê chỉ diễn ra trong vòng từ 1-2 ngày tại mỗi siêu thị VinMart trên toàn quốc nên hầu như sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các nhà cung cấp (NCC). Trong khi đó, hoạt động tại các siêu thị vẫn diễn ra bình thường, các mặt hàng tươi sống vẫn nhập hàng ngày.

Đầu tư

Trung tâm logistics ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh ngành logistics Việt Nam còn nhiều tồn tại, chưa phát huy được hết tiềm năng, ảnh hưởng đến sự cạnh tranh của các doanh nghiệp, việc xây dựng Trung tâm Logistics và cảng cạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối công nghệ 4.0 độc đáo, mới lạ tại Việt Nam được coi là “điểm sáng” trong bức tranh toàn cảnh ngành logistics.

Thông tin kinh tế