Rủi ro cho vay tiêu dùng

SGGP
Trong 6 tháng đầu năm 2019, mặc dù tăng trưởng tín dụng chỉ đạt 7,33% - mức tăng thấp nhất trong vòng 4 năm trở lại đây, nhưng nợ xấu nội bảng ngành ngân hàng lại tăng lên 1,91% từ mức 1,89% vào cuối năm 2018.

Tập trung vào cho vay bán lẻ

Mức tăng trưởng tín dụng trên được cho là hợp lý khi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2019 chỉ ở mức khoảng 14%. Tuy nhiên, lợi nhuận của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong 6 tháng đầu năm 2019 lên đến vài ngàn tỷ đồng, thậm chí Vietcombank có lợi nhuận lên đến chục ngàn tỷ đồng, thể hiện hoạt động kinh doanh của các NHTM đang phát triển.

Thực tế cho thấy, tín dụng 6 tháng đầu năm của ngành ngân hàng chỉ hơn 7% nhưng nhiều NHTM đã có mức tăng trưởng tín dụng 10% - 20%, thậm chí một số đã tăng kín room tín dụng được cấp.

Chẳng hạn, OCB đã kín room tín dụng khi tăng trưởng đến 20%, VIB hơn 19%; TPBank 15%; một số ngân hàng khác cũng có mức tăng trưởng tín dụng trên 10% như VPBank, SHB, HDBank…

Báo cáo của các NHTM cho thấy, mặc dù nguồn thu từ dịch vụ được các ngân hàng đẩy mạnh trong thời gian qua nhưng đóng góp vào lợi nhuận khủng của ngân hàng chủ yếu vẫn từ tín dụng.

Trong đó, cho vay bán lẻ là động lực tăng trưởng chính. Cụ thể, dư nợ tín dụng 6 tháng đầu năm của Vietcombank đạt 697.240 tỷ đồng, tăng 9,7% so với 2018, trong đó tỷ trọng tín dụng bán lẻ tăng lên mức 48% tổng dư nợ, so với mức 45,4% cùng kỳ năm 2018.

VIB tăng trưởng tín dụng 6 tháng đạt 114.484 tỷ đồng, tăng gần 20%, trong đó cho vay bán lẻ chiếm đến 78%. Đáng lưu ý, tín dụng tiêu dùng (khách hàng cá nhân và cho vay khác) của ngân hàng này chiếm đến 75,53%. 

Rủi ro cho vay tiêu dùng ảnh 1 Ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiêu dùng vì có biên lợi nhuận cao. Ảnh: PHAN LÊ

Các chuyên gia ngân hàng nhận định có một sự chuyển đổi tích cực trong cơ cấu tín dụng, đó là hiện tín dụng chủ yếu đến từ cá nhân và các công ty tư nhân, bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Dù vậy, không ít ý kiến lo ngại, mức lợi nhuận cao trong 6 tháng qua là do các NHTM đẩy mạnh tín dụng vào cho vay tiêu dùng - phân khúc có biên lợi nhuận cao nhưng rủi ro cũng rất lớn.

Nợ xấu tăng mạnh 

Theo báo cáo tài chính quý 2-2019 của 17 NHTM đang niêm yết trên sàn chứng khoán, tính đến cuối tháng 6-2019, tổng nợ xấu ở mức gần 81,3 ngàn tỷ đồng, tăng 9% so với đầu năm. Trong đó, tổng nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) đã tăng 5,5% so với đầu năm, lên mức hơn 43,9 ngàn tỷ đồng, chiếm 54% tổng nợ xấu.

Khác với trước đây, nợ xấu đến từ các khoản cho vay với mục đích đầu cơ và các hoạt động không phải ngành kinh doanh chính (như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản) và các khoản đầu tư không hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước, thì nợ xấu mới hiện nay lại đến từ các khoản đầu tư của tư nhân và vay tiêu dùng của hộ gia đình và cá nhân, đặc biệt là ở các ngân hàng bán lẻ. 

Tuy có tăng, nhưng nợ xấu của các NHTM hiện vẫn ở mức dưới 3% theo quy định. Điều đáng lo là, áp lực nợ xấu sẽ dần lớn hơn trong thời gian tới, nhất là khi lãi suất chịu áp lực gia tăng.

Sự chuyển dịch mạnh sang cho vay bán lẻ vẫn là nguyên nhân chính cho sự gia tăng này. Vì thực tế cho thấy, cơ cấu tài sản sinh lãi của các ngân hàng đã có sự chuyển dịch mạnh trong 3 năm trở lại đây với xu hướng: tăng tỷ trọng cho vay bán lẻ, đẩy lãi suất và kỳ hạn bình quân tăng.

Cùng với đó, ngân hàng cũng tăng tỷ trọng trái phiếu các tổ chức tín dụng và trái phiếu doanh nghiệp. Đây là động lực quan trọng cho tăng trưởng lợi nhuận ngân hàng thời gian qua, nhưng cũng sẽ tạo ra áp lực lên chất lượng tài sản của toàn hệ thống trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất tăng.

Chặn cửa ngân hàng tăng lãi suất “nóng”

Trước tình trạng thời gian qua một số ngân hàng tăng mạnh lãi suất huy động cũng như phát hành các loại chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao để hút vốn, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có văn bản cảnh báo đến các tổ chức tín dụng về lãi suất huy động.

Theo NHNN, động thái tăng lãi suất này tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển lành mạnh của hệ thống ngân hàng, tạo ra diễn biến và tâm lý tiêu cực trên thị trường, có nguy cơ dẫn đến cuộc đua về lãi suất huy động giữa các tổ chức tín dụng, gây bất ổn trên thị trường tiền tệ. 

Để đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiêm túc thực hiện quy định, duy trì mặt bằng lãi suất huy động hợp lý, phù hợp với khả năng cân đối vốn, khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh, chấp hành quy định về lãi suất tiền gửi, tăng cường kiểm soát tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro; tăng cường kiểm soát chặt chẽ về việc chấp hành tín dụng đối với khách hàng và người có liên quan.

NHNN sẽ theo dõi sát tình hình và sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định; trong đó bao gồm cả biện pháp thu hẹp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của tổ chức tín dụng vi phạm. 

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, nhiều NHTM đã tăng lãi suất huy động kỳ hạn dài lên đến 9%/năm, còn lãi suất huy động qua phát hành chứng chỉ tiền gửi có ngân hàng đã vượt 10%/năm.

NHUNG NGUYỄN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhiều ngân hàng tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh dịp cuối năm nhằm đảm bảo chất lượng tín dụng. Ảnh: PHAN LÊ

Ngân hàng đẩy vốn vào kinh doanh dịp cuối năm

Tăng trưởng tín dụng 11 tháng năm 2019 mới đạt 10%, chỉ bằng tăng trưởng tín dụng của 9 tháng năm 2018, trong khi mục tiêu tăng trưởng ngành ngân hàng đặt ra trong năm nay ở mức 14%. Chỉ còn 3 tuần để các ngân hàng tranh thủ đẩy vốn cho vay sản xuất kinh doanh. 

Thị trường

Sức mua thịt heo giảm mạnh

Theo nhận định từ các chợ đầu mối, nguồn cung cấp heo vẫn bình thường, nhưng do giá tăng quá cao nên sức tiêu thụ giảm; tiểu thương và thương lái chủ động điều chỉnh giảm lượng heo bán ra để tránh tình trạng “dội chợ”.

Địa ốc

Nông nghiệp

Vui buồn nuôi heo vụ tết

Giải pháp duy nhất bảo vệ đàn heo khỏi bệnh dịch tả heo châu Phi là an toàn sinh học, nên các trang trại chăn nuôi quy mô lớn, được đầu tư bài bản để bảo toàn và phát triển đàn heo. Trong khi đó, do không được tái đàn, nhiều nông hộ đang điêu đứng trước thị trường thịt heo tết.

Thông tin kinh tế

Đầu tư

Trung tâm logistics ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh ngành logistics Việt Nam còn nhiều tồn tại, chưa phát huy được hết tiềm năng, ảnh hưởng đến sự cạnh tranh của các doanh nghiệp, việc xây dựng Trung tâm Logistics và cảng cạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối công nghệ 4.0 độc đáo, mới lạ tại Việt Nam được coi là “điểm sáng” trong bức tranh toàn cảnh ngành logistics.

Thông tin kinh tế