Sức mua tăng, giỏ hàng phân hóa
Theo đánh giá từ Bộ Công thương, thị trường tết năm nay đối mặt với thách thức kép: sức mua tăng cao nhưng hành vi tiêu dùng phân hóa sâu sắc theo nhóm hàng, kênh mua sắm và nhóm khách hàng. Điều này đòi hỏi công tác điều phối không chỉ tập trung vào tổng lượng hàng hóa mà phải bám sát diễn biến cung - cầu từng phân khúc để tránh biến động giá cục bộ.
Các nghiên cứu thị trường cho thấy xu hướng này rất rõ nét. Phân tích từ Metric, dự báo nhu cầu nhóm hàng nhu yếu phẩm có thể tăng hơn 72% so với mức trung bình năm. Trong đó, thực phẩm ngọt tăng gấp đôi, bia và nước giải khát tăng gấp ba lần, phản ánh nhu cầu biếu tặng và sum họp tăng cao.
Trong khi đó, Numerator Việt Nam ghi nhận sự dịch chuyển mạnh sang kênh mua sắm hiện đại, khi siêu thị và cửa hàng tiện lợi chiếm 48% tỷ trọng, kênh truyền thống còn khoảng 35%. Cơ cấu người mua cũng phân hóa: 89% hộ gia đình tập trung vào hàng thiết yếu; gần 50% người tiêu dùng trẻ dành ngân sách đáng kể cho quà tặng.
Trên cơ sở đó, Bộ Công thương đã yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch dự trữ hàng hóa, tăng cường theo dõi sát diễn biến sức mua và phối hợp chặt chẽ giữa các khâu sản xuất, phân phối, bán lẻ. Tại TPHCM, Sở Công thương TPHCM cho biết tổng giá trị nguồn hàng doanh nghiệp chuẩn bị cho mùa tết năm nay vượt 26.000 tỷ đồng, trong đó hơn 9.000 tỷ đồng dành cho chương trình bình ổn thị trường, có khả năng đáp ứng từ 23%-42% nhu cầu thị trường trong tháng tết.
Theo Sở Công thương TPHCM, điểm mấu chốt của công tác điều tiết năm nay là yêu cầu doanh nghiệp chuẩn bị nguồn hàng sớm và kéo giãn thời gian cung ứng. Cách làm này nhằm giảm áp lực vào những ngày cận tết - thời điểm nhạy cảm về giá cả và tâm lý tiêu dùng, đồng thời hạn chế rủi ro đứt gãy nguồn cung khi nhu cầu tăng đột biến.
Tái cơ cấu nguồn hàng ổn định thị trường
Bám sát định hướng điều tiết của Bộ Công thương và yêu cầu từ Sở Công thương TPHCM, nhiều doanh nghiệp thương mại, phân phối tại thành phố đã điều chỉnh cách thức chuẩn bị hàng tết. Thay vì tập trung tăng mạnh lượng hàng cho vài ngày cao điểm, doanh nghiệp chuyển sang tổ chức nguồn hàng theo chu kỳ dài hơn, trải đều trong các tháng trước, trong và sau tết, nhằm giảm áp lực lên sản xuất, logistics và hệ thống bán lẻ.
Trong đó, hệ thống của Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) cùng các đơn vị thành viên và đối tác đóng vai trò quan trọng ở khâu chuẩn bị nguồn hàng lẫn tổ chức cung ứng. Ông Nguyễn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc SATRA, cho biết, tổng giá trị nguồn hàng trong hệ thống đạt hơn 862 tỷ đồng, tăng 10,5% so với cùng kỳ, được phân bổ để phục vụ nhu cầu thị trường trong 2 tháng trước và sau tết. Về cơ cấu, nhóm thực phẩm thiết yếu tiếp tục giữ vai trò trụ cột, phù hợp với xu hướng tiêu dùng mà các nghiên cứu thị trường đã chỉ ra. Các doanh nghiệp chế biến thực phẩm lớn chủ động tăng sản lượng từ sớm, tập trung các mặt hàng có nhu cầu cao và nhạy cảm về giá như thịt heo, thịt bò và thực phẩm chế biến. Riêng nhóm thịt gia súc và thực phẩm chế biến trong hệ thống SATRA được chuẩn bị với giá trị khoảng 532 tỷ đồng, sản lượng tăng từ 5%-7% so với cùng kỳ. “Hệ thống bán lẻ hiện đại tăng mạnh lượng hàng ở các nhóm bánh kẹo, thực phẩm khô, bia, nước giải khát và hóa mỹ phẩm, phản ánh đúng xu hướng tiêu dùng phân hóa giữa nhu cầu thiết yếu và nhu cầu biếu tặng. Tuy nhiên, tỷ trọng lương thực, thực phẩm vẫn được bảo đảm cân đối theo nhu cầu người tiêu dùng”, ông Nguyễn Tuấn nói thêm.
Ở khâu tổ chức cung ứng, hàng hóa được dự trữ và phân phối thông qua hệ thống kho trung tâm, kết hợp các đối tác logistics để bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt trước, trong và sau tết. Diễn biến sức mua được theo dõi sát từng nhóm hàng và thời điểm, qua đó điều tiết nguồn hàng linh hoạt, hạn chế tình trạng thiếu-thừa cục bộ.
Một mắt xích quan trọng khác trong cấu trúc cung ứng là hệ thống chợ đầu mối, đặc biệt là chợ Bình Điền - nơi cung cấp thực phẩm cho hơn 13 triệu dân thành phố. Với sản lượng bình quân khoảng 2.500 tấn/ngày, chợ đã xây dựng kịch bản vận hành cho cao điểm tết, khi sản lượng có thể tăng mạnh trong những ngày giáp tết, đồng thời siết chặt kiểm soát chất lượng để bảo đảm an toàn thực phẩm.
Có thể thấy, việc chuẩn bị nguồn hàng từ sớm và kéo giãn thời gian cung ứng không chỉ giúp chủ động hơn về sản xuất, logistics mà còn là giải pháp then chốt để giữ ổn định giá cả và tâm lý tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thị trường tết vận hành thông suốt, tạo đà ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh những ngày đầu năm mới.
